Sociale zekerheid · Aangenomen
Kamer verlangt controle op verschillen bij sociale handhaving
De Kamer nam Schenks verzoek aan om onverklaarbare verschillen tussen bestuursorganen bij de nieuwe Wet handhaving sociale zekerheid te volgen en zo nodig aan te pakken. De opdracht verandert nu nog geen sanctie of recht: de wet moet eerst de behandeling in de Eerste Kamer doorlopen en in werking treden.
Gepubliceerd door Panopta op Bijgewerkt op
In gewone taal
Wat stelde deze motie voor?
De motie legde deze keuze voor: monitoren of er sprake is van onverklaarbare verschillen tussen bestuursorganen bij de toepassing van de Wet handhaving sociale zekerheid.
De Tweede Kamer nam het voorstel aan met 117 zetels voor en 33 tegen. Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd.
Motie van het lid Schenk over monitoren of er sprake is van onverklaarbare verschillen tussen bestuursorganen bij de toepassing van de Wet handhaving sociale zekerheid
Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd. Lees wat een motie juridisch betekent.
Context
Waar dit echt over gaat
De Wet handhaving sociale zekerheid geeft UWV, de SVB en gemeenten meer ruimte om bij een overtreding onder meer de ernst, verwijtbaarheid, persoonlijke omstandigheden en de eigen rol van het bestuursorgaan af te wegen. Het wettelijke kader moet eenduidiger worden, maar bewuste ruimte voor maatwerk kan tot verschillende uitkomsten leiden.45
De regering had vóór de motie al aangekondigd om na inwerkingtreding met monitoringsinformatie en periodieke gesprekken met UWV, SVB en VNG te volgen of de gewenste uniformiteit goed uitpakt. Volledige uniformiteit is volgens de regering niet mogelijk of wenselijk, omdat wetten, doelgroepen en individuele omstandigheden verschillen.5
De aangenomen motie maakt de vervolgstappen expliciet zodra de monitoring een verschil aanwijst dat niet door zulke relevante verschillen kan worden verklaard: oorzaken onderzoeken, de Kamer informeren en waar nodig maatregelen treffen voor een consistentere en rechtsgelijke toepassing.35
Wie raakt dit?
Nog geen gemeten verschil, wel een breed uitvoeringsveld
De wet is nog niet in werking en er bestaan dus nog geen uitvoeringsgegevens waarmee het effect van deze motie kan worden gemeten. De bronnen laten wel zien hoe breed het vergelijkingsveld is en welke informatie nodig is om een verschil later eerlijk te beoordelen.
Zo lees je dit: De 342 gemeenten tonen alleen de schaal van het gemeentelijke uitvoeringsveld. De twee processignalen beschrijven een gepland meetmoment en benodigde bewijstypen; geen van beide meet feitelijke rechtsongelijkheid of voorspelt welke verschillen onverklaarbaar zijn.
De politieke keuze
Wat vroeg de motie?
Als monitoring onverklaarbare verschillen tussen bestuursorganen bij toepassing van de Wet handhaving sociale zekerheid laat zien, moet de regering de oorzaken onderzoeken, de Kamer informeren en waar nodig maatregelen treffen om de wet consistenter en rechtsgelijk toe te passen.3
Feit en onzekerheid
Wat weten we nu?
- Vaststaat dat de Kamer de voorwaardelijke route aannam: pas als monitoring onverklaarbare verschillen toont, volgen oorzakenonderzoek, Kamerinformatie en zo nodig maatregelen.23
- Vaststaat dat de regering al periodieke gesprekken en monitoringsinformatie met UWV, SVB en VNG voorzag om na inwerkingtreding te beoordelen of niet-uitlegbare verschillen aanvullende inzet vragen.5
- Vaststaat dat het uitvoeringsveld naast de landelijke uitvoerders ook 342 gemeenten omvat, die landelijke socialezekerheidswetten uitvoeren maar niet allemaal dezelfde populatie of casusmix hebben.48
- Nog open is of en wanneer de Eerste Kamer het wetsvoorstel aanneemt en wanneer de wet vervolgens in werking treedt; zonder inwerkingtreding start de bedoelde uitvoeringsmonitoring niet.9
- Nog open is met welke vergelijkbare casussen, definities en indicatoren het kabinet onderscheid maakt tussen verklaarbaar maatwerk en een onverklaarbaar verschil tussen bestuursorganen.357
- Nog open is welke maatregelen passend zijn als een onverklaarbaar verschil wordt gevonden; de motie kiest niet vooraf voor landelijke richtlijnen, aangepaste beleidsregels, ondersteuning of wetswijziging.3
Van besluit naar gevolg
Wat gebeurde er, en wat volgt?
Officiële identiteit
Kamerstuk 36 785, nr. 31
- Officiële titel
- Motie van het lid Schenk over monitoren of er sprake is van onverklaarbare verschillen tussen bestuursorganen bij de toepassing van de Wet handhaving sociale zekerheid
- Indieners
- Ingediend
- 30 juni 2026
- Besloten
- 2 juli 2026
- Type en stadium
- Motie · Aangenomen
Onderdeel van een motieserie. Dit voorstel vroeg om monitoren of er sprake is van onverklaarbare verschillen tussen bestuursorganen bij de toepassing van de Wet handhaving sociale zekerheid; de nabijgelegen motie legt een andere vraag binnen hetzelfde dossier voor.
Volledige stemregistratie
Wie stemde voor en wie tegen?
117 voor · 33 tegen. Wanneer een fractie verdeeld stemde, toont Panopta de fractie aan beide kanten en benoemt het de gekoppelde individuele stemmen. Bekijk de actuele zetelverdeling of vergelijk het parlementaire spoor van partijen.
- D6626 zetels
- VVD22 zetels
- PVV19 zetels
- CDA18 zetels
- JA219 zetels
- FVD7 zetels
- Groep Markuszower7 zetels
- BBB3 zetels
- SGP3 zetels
- 50PLUS2 zetels
- Keijzer1 zetel
- PRO20 zetels
- ChristenUnie3 zetels
- DENK3 zetels
- PvdD3 zetels
- SP3 zetels
- Volt1 zetel
Het voorstel kreeg 117 zetels voor en 33 tegen. Elf fracties steunden de extra waarborg en zes fracties stemden tegen. Voor een meerderheid waren 76 van de 150 geregistreerde zetels nodig; de regering kreeg daarmee de voorwaardelijke monitoringsopdracht mee.
Zien en horen
De stemming in 20 seconden
Het geregistreerde stemmoment bij deze motie, met de tekstuele uitslag ernaast.
- Uitslag
- Aangenomen
- Datum
- 2 juli 2026
- Duur
- 17 seconden
Tekstbeschrijving
AankondigingDe voorzitter kondigt de motie-Schenk over monitoren of er sprake is van onverklaarbare verschillen tussen bestuursorganen bij de toepassing van de Wet handhaving sociale zekerheid (36785, nr. 31) aan.
UitslagDe geregistreerde uitslag is aangenomen.
Beeld: Tweede Kamer der Staten-Generaal (bewerkt)
Controlelaag
Bronnen en onderbouwing
Bekijk per bron wat erin staat, waarom Panopta haar gebruikt en waar de onderbouwing ophoudt.
- 1Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Motie van het lid Schenk over monitoren of er sprake is van onverklaarbare verschillen tussen bestuursorganen bij de toepassing van de Wet handhaving sociale zekerheid
Tweede Kamer Open Data 30 juni 2026 Tweede Kamer-zaakrecord
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het bevroren autoriteitsrecord bevat de formele identiteit, titel, indiener, indieningsdatum en parlementaire koppelingen van de motie.
Waarom relevant voor dit besluit
Het verankert exact welk voorstel Panopta uitlegt zonder de Tweede Kamer-data opnieuw te onderzoeken.
Hiervoor gebruikt
- zaakidentiteit
- formele titel
- indiener Milan Schenk
- indieningsdatum 30 juni 2026
Wat deze bron niet bewijst
Het zaakrecord bevat niet het volledige dictum en wordt niet gebruikt als bewijs voor uitvoering, verschillen tussen bestuursorganen of maatschappelijke impact.
- 2Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Stemmingsregistratie: aangenomen
Tweede Kamer Open Data 2 juli 2026 Tweede Kamer-beslisrecord
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het bevroren autoriteitsrecord bevat de aangenomen uitslag, volledige fractierichtingen, 150 geregistreerde zetels en de gevalideerde stemdatum.
Waarom relevant voor dit besluit
Het is de autoriteitslaag voor status, zeteltelling, meerderheidsgrens, stemverhaal en de beslissing op 2 juli 2026.
Hiervoor gebruikt
- aangenomen
- 117 zetels voor
- 33 zetels tegen
- meerderheid 76
- stemdatum 2 juli 2026
Wat deze bron niet bewijst
De stemming verklaart geen fractiemotieven en bewijst niet dat onverklaarbare uitvoeringsverschillen bestaan of door de motie verdwijnen.
- 3Open bron bij Tweede Kamer der Staten-Generaal
Kamerstuk 36 785, nr. 31
Tweede Kamer der Staten-Generaal 30 juni 2026 Volledige officiële motietekst
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De motie koppelt drie stappen aan een voorwaarde: bij onverklaarbare verschillen de oorzaken onderzoeken, de Kamer informeren en waar nodig maatregelen treffen voor consistente en rechtsgelijke toepassing.
Waarom relevant voor dit besluit
Deze bron bepaalt de complete voorwaardelijke opdracht, het vergelijkingsniveau tussen bestuursorganen en het doel van rechtsgelijke toepassing.
Hiervoor gebruikt
- request
- does_not
- voorwaardelijke monitoringsroute
- oorzakenonderzoek
- Kamerinformatie
- eventuele maatregelen
- classification reporting
Wat deze bron niet bewijst
De tekst definieert onverklaarbaar niet en noemt geen meetmethode, indicator, uitvoerder, budget, rapportagevorm, termijn of vooraf gekozen maatregel.
- 7Open bron bij Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
Integrale uitvoeringstoets herijking handhavingsinstrumentarium
Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen 24 juni 2025 Uitvoeringstoets landelijke uitvoerder
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
UWV beschrijft welke waarschuwingen, boetes, maatregelen, bezwaren en beroepen kwantitatief kunnen worden geregistreerd en welke motiveringen en cliëntervaringen kwalitatief onderzoek vragen.
Waarom relevant voor dit besluit
De bron maakt concreet welke soorten bewijs een latere vergelijking nodig heeft en waarom ruwe besluitenaantallen niet genoeg zijn om rechtsongelijkheid vast te stellen.
Hiervoor gebruikt
- kwantitatieve registraties
- kwalitatief onderzoek naar motivering
- kwalitatief onderzoek naar cliëntervaring
- datagrens bij vergelijking
- rol UWV
Wat deze bron niet bewijst
De toets betreft UWV en verwachtingen over het bredere wetspakket vóór inwerkingtreding; zij vergelijkt niet met SVB of gemeenten en meet geen motie-effect.
- 8Open bron bij Centraal Bureau voor de Statistiek
Gemeentelijke indeling op 1 januari 2026
Centraal Bureau voor de Statistiek 1 januari 2026 Officiële gebiedsindeling
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het CBS registreert dat Nederland op 1 januari 2026 342 gemeenten telt en publiceert de volledige gemeentelijke indeling.
Waarom relevant voor dit besluit
Het aantal geeft de bestuurlijke schaal van het gemeentelijke deel van het vergelijkingsveld naast UWV en SVB.
Hiervoor gebruikt
- 342 gemeenten
- gemeentelijke systeemomvang
- impact.metric 342 gemeenten
- grens van directe bereikschatting
Wat deze bron niet bewijst
Het cijfer zegt niet hoeveel gemeenten een relevante casus behandelen, hoe vaak zij sanctioneren of of onderlinge verschillen verklaarbaar zijn.
