PFAS in de bodem · Diemen
Wat zeggen de PFAS-metingen in Diemen?
20 officiële bodemmonsters, vergeleken met passende RIVM-bodemreferenties en duidelijk gescheiden van de landelijke gezondheidsvraag.
- Bodemmonsters
- 20
- Stoffen
- PFOA + PFOS
- Onderzoek
- Landelijke steekproef
Kort antwoord
De hoogste getoonde bodemwaarden liggen onder de huidige algemene toepassingswaarden.
De hoogste waarde is 0,0 voor PFOA en 0,0 voor PFOS. De bodemkundige referenties zijn respectievelijk 1,9 en 1,4 microgram per kilogram droge stof.
Dat is geen gezondheidsverklaring. Deze 20 monsters zeggen niet hoeveel PFAS een inwoner binnenkrijgt en vormen geen gemiddelde voor Diemen.
- Wel gemeten: PFOA en PFOS in droge grond.
- Niet gemeten: drinkwater, voedsel, bloed of lucht.
- Niet vast te stellen: jouw tuin, straat of persoonlijke blootstelling.
De liniaal
Hoe verhouden de waarden zich?
Panopta gebruikt twee passende vergelijkingen: de actuele toepassingswaarde voor landbodem en de verdeling van bovengrond uit dezelfde landelijke RIVM-studie.
PFOA in droge grond
Hoogste lokale waarde: 0,0
- Diemen
- 0,0
- Algemene toepassingswaarde
- 1,9
Uitkomst: de hoogste getoonde waarde ligt onder deze algemene toepassingswaarde voor landbodem in landbouw/natuur.
Dit is een bodemkundige vergelijking voor grondverzet, geen persoonlijk gezondheidsadvies.PFOS in droge grond
Hoogste lokale waarde: 0,0
- Diemen
- 0,0
- Algemene toepassingswaarde
- 1,4
Uitkomst: de hoogste getoonde waarde ligt onder deze algemene toepassingswaarde voor landbodem in landbouw/natuur.
Dit is een bodemkundige vergelijking voor grondverzet, geen persoonlijk gezondheidsadvies.Diemen naast dezelfde landelijke steekproef
| Stof | Diemen bovengrond | Landelijke mediaan | 75% ligt onder | 95% ligt onder |
|---|
Gemeenten hebben in deze bron verschillende aantallen en soorten meetpunten. Daarom maakt Panopta hiervan geen gemeentelijke ranglijst.
Gezondheid is een andere vraag
Wat zeggen landelijke studies over blootstelling en gezondheid?
Een bodemwaarde en een gezondheidskundige innamelimiet hebben andere eenheden en beantwoorden andere vragen. Daarom staan ze niet op één meetlat.
Nederland · Actuele blootstellingsbeoordeling 2026
De landelijke gezondheidsvraag draait vooral om voedsel en drinkwater
RIVM concludeert dat Nederlanders PFAS vooral via voedsel en in mindere mate via drinkwater binnenkrijgen. In de actuele beoordeling draagt voedsel gemiddeld ongeveer drie keer zoveel bij als drinkwater; vis is binnen voedsel een belangrijke bron.
Grens: Dit landelijke patroon berekent geen persoonlijke blootstelling in een specifieke gemeente.Europa · EFSA-beoordeling 2020
De gezondheidsgrens gebruikt een andere eenheid en een andere vraag
EFSA hanteert voor de som van vier PFAS een toelaatbare wekelijkse inname van 4,4 nanogram per kilogram lichaamsgewicht. Verminderde afweerreactie na vaccinatie was het gevoeligste effect waarop die grens is gebaseerd.
Grens: Deze innamelimiet kan niet rechtstreeks worden vergeleken met microgram PFAS per kilogram droge bodem.Nederland · RIVM-uitleg 2025-2026
Boven de richtwaarde is niet hetzelfde als direct ziek zijn
RIVM noemt effecten op het immuunsysteem als eerste zorg en beschrijft daarnaast mogelijke effecten op de ontwikkeling van het ongeboren kind, de lever en cholesterol in het bloed.
Grens: Het individuele risico hangt af van hoeveelheid, duur van blootstelling en persoonlijke gezondheid. Deze pagina stelt geen diagnose.Wat kun je hiermee?
Van landelijke kaart naar jouw situatie
Nederland · Officiële werkwijze 2026
Begin met lokale bodeminformatie; laat alleen meten als jouw locatievraag dat vraagt
Controleer voor een tuin, bouwlocatie of ander perceel eerst de bodemkwaliteitskaart en bekende onderzoeken via gemeente, omgevingsdienst of Bodemloket. Als de locatie verdacht is en de werkelijke bodemkwaliteit onbekend blijft, kan een verkennend onderzoek door erkende veldwerkers en een erkend laboratorium nodig zijn.
Grens: Een gebiedskaart of landelijk meetpunt bewijst niet wat op één perceel aanwezig is. De noodzaak en norm voor onderzoek hangen af van de locatie en het voorgenomen gebruik.Meetlocaties
20 bodemmonsters binnen de grens van Diemen
Dit zijn punten uit een landelijke achtergrondstudie, geen onderdelen van een gemeentelijk meetnet. De kaart gebruikt de officiële gemeentegrens van 2026.
Kaart laden…
Ruwe bronlaag
De 20 monsters afzonderlijk
Bekijk meetdiepte en waarden per bronrecord
| Bronrecord | Diepte | PFOA | PFOS |
|---|---|---|---|
| 1487 | 0 - 45 cm | 0 | 0 |
| 1522 | 50 - 100 cm | 0 | 0 |
| 1523 | 50 - 100 cm | 0 | 0 |
| 1598 | 0 - 30 cm | 0 | 0 |
| 1599 | 0 - 30 cm | 0 | 0 |
| 1620 | 0 - 50 cm | 0 | 0 |
| 1635 | 25 - 75 cm | 0 | 0 |
| 1672 | 50 - 90 cm | 0 | 0 |
| 1679 | 60 - 100 cm | 0 | 0 |
| 3584 | 0 - 40 cm | 0 | 0 |
| 3590 | 40 - 70 cm | 0 | 0 |
| 3597 | 70 - 100 cm | 0 | 0 |
| 3819 | 5 - 40 cm | 0 | 0 |
| 5075 | 5 - 20 cm | 0 | 0 |
| 5076 | 0 - 50 cm | 0 | 0 |
| 5077 | 20 - 50 cm | 0 | 0 |
| 5078 | 50 - 100 cm | 0 | 0 |
| 5646 | 10 - 50 cm | 0 | 0 |
| 5699 | 0 - 10 cm | 0 | 0 |
| 5748 | 50 - 100 cm | 0 | 0 |
Eenheid: microgram per kilogram droge stof. Een waarde met < ligt onder de rapportagegrens.
Meetdiepte
- 50 - 1004 monsters
- 0 - 302 monsters
- 0 - 502 monsters
- 0 - 101 monsters
- 0 - 401 monsters
- 0 - 451 monsters
Politieke aansluiting
Besluiten over PFAS
De meetdata zegt niets over de oorzaak van een stemkeuze. Panopta koppelt wel besluiten die inhoudelijk over PFAS gaan, zodat bron, uitslag en vervolg naast de milieudata te volgen zijn.
Verworpen motie laat PFAS-pesticiden op de bestaande route
Kamerstuk 26 991, nr. 601
Bekijk fracties voor en tegen
Voor
PRO20DENK3PvdD3SP350PLUS2Volt1
Tegen
D6626VVD22PVV19CDA18JA219FVD7Groep Markuszower7BBB3ChristenUnie3SGP3Keijzer1
Geen Kameropdracht voor beschermingsplan tegen PFAS in moedermelk
Kamerstuk 26 991, nr. 600
Bekijk fracties voor en tegen
Voor
PRO20FVD7BBB3DENK3PvdD3SGP3SP350PLUS2Volt1
Tegen
D6626VVD22PVV19CDA18JA219Groep Markuszower7ChristenUnie3Keijzer1
Gewijzigde motie van de leden Goudzwaard en Van Groningen over geen nationale koppen op Europese pfas-regelgeving en pleiten voor een risicogebaseerde Europese pfas-aanpak (t.v.v. 28089-367)
Kamerstuk 28 089, nr. 376
Bekijk fracties voor en tegen
Voor
VVD22PVV19JA219FVD7Groep Markuszower7BBB3SGP350PLUS2
Tegen
D6626PRO20CDA18ChristenUnie3DENK3PvdD3SP3Volt1
Verder in Panopta
Volg de verbanden
Bekijk de landelijke meetkaart · Bekijk alle PFAS-besluiten · Gebruik Diemen in Mijn Panopta
Controlelaag
Bronnen, betekenis en grens
Iedere bron krijgt een eigen taak. Zo blijft zichtbaar welke bron een meetwaarde, vergelijking, gezondheidsclaim of gemeentegrens draagt.
1PFAS-meetlocaties voor definitieve achtergrondwaarden · RIVM / Atlas Leefomgeving
Landelijke bodemmonsters en door derden aangeleverde metingen met locaties, meetdiepten en afzonderlijke waarden voor onder meer PFOA en PFOS.
Waarom relevant: Dit is de primaire bron voor de meetpunten die Panopta aan actuele gemeentegrenzen koppelt.
Wat deze bron niet bewijst: Een meetpunt beschrijft één monster. De dataset is geen gemeentelijk meetnet en levert geen gemeentegemiddelde.
Open de primaire bron2Achtergrondwaarden perfluoralkylstoffen in de Nederlandse landbodem · RIVM
Onderzoek op meer dan honderd locaties naar normale achtergrondconcentraties van PFAS in onbelaste Nederlandse landbodem.
Waarom relevant: Levert de landelijke steekproefverdeling en de achtergrondwaarden van 1,9 voor PFOA en 1,4 voor PFOS.
Wat deze bron niet bewijst: De waarden ondersteunen bodem- en grondverzetbeleid; ze zijn geen persoonlijke gezondheidsgrens.
Open de primaire bron3Handelingskader PFAS: toepassingswaarden voor grond en baggerspecie · Informatiepunt Leefomgeving
Actuele toepassingswaarden voor het verplaatsen en toepassen van PFAS-houdende grond in verschillende bodemfuncties.
Waarom relevant: Hiermee kan de lokale meetwaarde langs de juiste bodemkundige liniaal worden gelegd.
Wat deze bron niet bewijst: Een waarde onder deze bodemnorm is niet hetzelfde als een uitspraak over iemands totale blootstelling of gezondheid.
Open de primaire bron4Actuele blootstelling van de Nederlandse bevolking aan PFAS · RIVM
RIVM-onderzoek naar de actuele blootstelling via voedsel en drinkwater en naar verschillen tussen voedingsmiddelen en drinkwaterbronnen.
Waarom relevant: Maakt duidelijk dat de gezondheidsvraag vooral over totale inname gaat en niet rechtstreeks uit losse bodemmonsters kan worden berekend.
Wat deze bron niet bewijst: De landelijke blootstelling is geen meting van inwoners van een specifieke gemeente en geen uitspraak over een specifieke tuin.
Open de primaire bron5Vragen en antwoorden over PFAS en gezondheid · RIVM
Uitleg over blootstellingsroutes, bloedonderzoek, onzekerheden en mogelijke gezondheidseffecten van langdurige PFAS-blootstelling.
Waarom relevant: Geeft de gezondheidscontext die niet uit de lokale bodemdataset zelf volgt.
Wat deze bron niet bewijst: Boven een gezondheidskundige grenswaarde zitten betekent niet dat iemand direct ziek wordt. Individueel risico hangt af van dosis, duur en gezondheid.
Open de primaire bron6PFAS in food: tolerable weekly intake · European Food Safety Authority
EFSA stelde voor de som van PFOS, PFOA, PFNA en PFHxS een toelaatbare wekelijkse inname vast van 4,4 nanogram per kilogram lichaamsgewicht.
Waarom relevant: Dit is de gezondheidskundige innamelimiet waar RIVM in landelijke blootstellingsbeoordelingen naar verwijst.
Wat deze bron niet bewijst: De eenheid is inname per kilogram lichaamsgewicht per week en mag niet met microgram per kilogram droge bodem worden vergeleken.
Open de primaire bron7Opstellen en vaststellen van de bodemkwaliteitskaart · Informatiepunt Leefomgeving
Uitleg over wat een bodemkwaliteitskaart op gebiedsniveau weergeeft, waar zulke kaarten beschikbaar kunnen zijn en waarom de landelijke dekking niet volledig is.
Waarom relevant: Geeft inwoners een eerste officiële route naar lokale bodeminformatie zonder van een landelijke steekproef een gemeentelijk oordeel te maken.
Wat deze bron niet bewijst: Een bodemkwaliteitskaart beschrijft de verwachte gebiedskwaliteit en vervangt geen onderzoek van een specifiek perceel.
Open de primaire bron8Voorafgaand bodemonderzoek · Informatiepunt Leefomgeving
Officiële uitleg over vooronderzoek, verkennend onderzoek, lokale bodeminformatiesystemen en de eisen aan veldwerk en laboratoriumanalyse.
Waarom relevant: Onderbouwt welke vervolgstap past wanneer iemand zekerheid nodig heeft over een tuin, bouwlocatie of ander concreet perceel.
Wat deze bron niet bewijst: Niet iedere locatievraag vereist direct veldwerk; de noodzaak volgt trapsgewijs uit beschikbare informatie en vooronderzoek.
Open de primaire bron9Veelgestelde vragen over lokale bodeminformatie · Bodemloket / Rijkswaterstaat
Bodemloket legt uit hoe bekende bodeminformatie per locatie kan worden bekeken en wanneer gemeente of bevoegd gezag meer gegevens kan leveren.
Waarom relevant: Biedt een landelijke, praktische route wanneer Panopta's steekproefpunten onvoldoende zeggen over een adres of perceel.
Wat deze bron niet bewijst: Bodemloket faciliteert lokale broninformatie, maar is niet zelf verantwoordelijk voor de volledigheid of inhoud van gemeentelijke dossiers.
Open de primaire bron10Bestuurlijke Gebieden 2026 · PDOK / Kadaster
Officiële gemeentegrenzen waarmee meetpunten ruimtelijk aan een gemeente worden gekoppeld.
Waarom relevant: Bepaalt aan welke actuele gemeentegrens ieder bronrecord ruimtelijk wordt gekoppeld.
Wat deze bron niet bewijst: De ruimtelijke koppeling verandert het meetpunt niet en zegt niets over representativiteit.
Open de primaire bron