Panoptapolitiek die je kunt volgen
Brongebonden Panopta-paginaUitslag en stemmen komen uit Tweede Kamer Open Data; Panopta maakt de samenhang leesbaar.

Bestuur en democratie · Aangenomen

Kamer wil drempels voor kiezers en verkozenen met een beperking in beeld krijgen

De Kamer wil met belangenorganisaties onderzoeken welke drempels kiezers en gekozen volksvertegenwoordigers met een beperking ervaren. De motie verandert zelf nog geen regel, vergoeding of stemlokaal.

AangenomenMohammed Mohandis (PRO)

Gepubliceerd door Panopta op Bijgewerkt op

De kern uitgelegd

Toegankelijk stemmen is breder dan alleen het stemhokje

De opdracht omvat twee kanten van de democratie

De motie noemt kiezers met een fysieke of verstandelijke beperking en gekozen volksvertegenwoordigers die fysieke of financiële belemmeringen ervaren. De regering moet voor beide groepen bezien welke bestaande drempels kunnen worden weggenomen, daarover overleggen met belangenorganisaties voor mensen met een beperking en de Kamer informeren.3

Voor kiezers loopt al een breder toegankelijkheidsplan

Het Actieplan toegankelijk stemmen richt zich op begrijpelijke verkiezingsinformatie, toegankelijke stemlokalen, ondersteuning bij het stemmen en toegankelijke informatie en bijeenkomsten van politieke partijen. Het plan benoemt dat vooral mensen met een verstandelijke beperking moeite kunnen hebben om partijstandpunten te begrijpen en een keuze te maken.4

Hulp in het stemhokje is nog niet voor iedereen gelijk

Volgens de Rijksoverheid kunnen nu alleen kiezers met een lichamelijke beperking hulp krijgen in het stemhokje. Een wetsvoorstel moet ondersteuning door getrainde stembureauleden mogelijk maken voor iedere kiezer die dat nodig heeft; de regering mikte daarbij op inwerkingtreding bij de Provinciale Staten- en waterschapsverkiezingen van 2027.6

Voor verkozenen kan ook inkomen een drempel zijn

Bij decentrale volksvertegenwoordigers kan een vergoeding doorwerken in een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Het UWV kan het definitieve uitkeringsbedrag pas achteraf vaststellen; het effect hangt onder meer af van het type uitkering en het opgegeven inkomen. Dat maakt de financiële belemmering concreet, maar de motie kiest nog geen oplossing.7

In gewone taal

Wat stelde deze motie voor?

De motie legde deze keuze voor: bezien hoe belemmeringen voor kiezers en verkozenen met een beperking kunnen worden weggenomen.

De Tweede Kamer nam het voorstel aan met 136 zetels voor en 14 tegen. Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd.

Officiële formulering

Motie van het lid Mohandis over bezien hoe belemmeringen voor kiezers en verkozenen met een beperking kunnen worden weggenomen

Procedureel gevolg

Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd. Lees wat een motie juridisch betekent.

Wie raakt dit?

Een meetbare fysieke achterstand, maar geen totaalbereik

Een landelijke steekproef laat zien dat fysieke toegankelijkheid van stemlokalen nog niet vanzelfsprekend was. Die meting omvat niet de begrijpelijkheid van informatie, hulp in het stemhokje of financiële drempels voor volksvertegenwoordigers.

31%van 120 onderzochte stemlokalen kreeg de waardering 'Voldoet'5Tweede Kamerverkiezing van november 2023; landelijke steekproef

De meting beoordeelde fysieke toegankelijkheidscriteria van een steekproef stemlokalen. Zij meet niet alle stemlokalen, verstandelijke toegankelijkheid, politieke kandidaatstelling of het effect van deze motie.

Geen direct effectcijfer

De motie is een brede onderzoeksopdracht zonder afgebakende maatregel, doelgroepomvang, budget of uitvoeringsdatum. De beschikbare bronnen meten telkens maar een deel van de genoemde drempels.

Zo lees je dit: De 31 procent is een contextmeting uit 2023 en geen effectmeting of bereikraming van deze in 2026 aangenomen motie.

Wie raakt dit?

Verschillende groepen, verschillende gevolgen

rechtstreeks genoemd in de onderzoeksopdracht

Kiezers met een beperking346

Hun fysieke of verstandelijke belemmeringen moeten in de verkenning worden betrokken, maar de aangenomen motie geeft nog geen nieuw recht op hulp en past geen stemlokaal direct aan.

rechtstreeks genoemd in de onderzoeksopdracht

Gekozen volksvertegenwoordigers met een beperking37

Hun fysieke en financiële drempels vallen eveneens binnen de verkenning; de motie verandert nog geen vergoeding, uitkeringsregel of voorziening.

verplichte gesprekspartner in de motie

Belangenorganisaties3

De regering moet hen raadplegen bij het in kaart brengen van bestaande belemmeringen en mogelijke manieren om die weg te nemen.

Van brede opdracht naar concrete maatregelen

Vier onderdelen moeten nog worden uitgewerkt

De motie schrijft geen maatregel voor; eerst moet duidelijk worden welke drempels bestaan en wie welk onderdeel kan wegnemen.

  • Kiezers onderzoeken34De verkenning moet fysieke en verstandelijke belemmeringen voor deelname aan het verkiezingsproces meenemen.
  • Verkozenen onderzoeken37Ook fysieke en financiële drempels voor gekozen volksvertegenwoordigers vallen binnen de opdracht.
  • Belangenorganisaties betrekken3De regering moet de verkenning uitvoeren in overleg met belangenorganisaties voor mensen met een beperking.
  • Kamer informeren3Na de verkenning moet de regering de Kamer laten weten welke belemmeringen en mogelijke oplossingen zij heeft gevonden.
Hoe Panopta dit impactbeeld maakte

Panopta zocht eerst naar een directe populatie- of effectmeting. Omdat geen bron alle groepen en belemmeringen uit de motie dekt, wordt een landelijke fysieke toegankelijkheidsmeting uitsluitend als context gebruikt.

Delen of publiceren

Publiceer dit Panopta-overzicht met bronvermelding Downloaden is de privacyvriendelijke standaard. Na upload op een eigen site maakt de afbeelding geen verbinding meer met Panopta. Bronnen in de visual: Tweede Kamer, BZK, Rijksoverheid en Centerdata
Download social card Download vierkant
Voorbeeld van de exportPanopta-visual over de aangenomen motie voor onderzoek naar belemmeringen voor kiezers en gekozen volksvertegenwoordigers met een beperking

De politieke keuze

Wat vroeg de motie?

Bezie in overleg met belangenorganisaties voor mensen met een beperking hoe bestaande belemmeringen voor zowel kiezers als gekozen volksvertegenwoordigers kunnen worden weggenomen en informeer de Kamer daarover.3

Feit en onzekerheid

Wat weten we nu?

Vaststaat
  • De Kamer nam de motie op 2 juli 2026 aan met 136 stemmen voor en 14 tegen.2
  • De opdracht omvat zowel belemmeringen voor kiezers als fysieke en financiële belemmeringen voor gekozen volksvertegenwoordigers.3
  • De regering moet bij de verkenning overleggen met belangenorganisaties voor mensen met een beperking.3
Nog open
  • Welke concrete belemmeringen de regering als eerste wil aanpakken en welke organisaties zij daarvoor raadpleegt, staat nog niet vast.3
  • De motie noemt geen budget, wetswijziging, uitvoeringsdatum of meetbare doelstelling voor het wegnemen van de belemmeringen.3
  • Hoe een eventuele oplossing uitwerkt voor verschillende arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en politieke functies moet nog afzonderlijk worden bepaald.37

Van besluit naar gevolg

Wat gebeurde er, en wat volgt?

  1. 1

    Actieplan toegankelijk stemmen gepubliceerd

    Het ministerie publiceerde een actieplan voor toegankelijkere verkiezingsinformatie, stemlokalen, ondersteuning en partijbijeenkomsten.4

  2. 2

    Wetsvoorstel voor bredere hulp in het stemhokje

    De regering lichtte een wetsvoorstel toe waarmee getrainde stembureauleden iedere kiezer die dat nodig heeft in het stemhokje kunnen helpen.6

  3. 3

    Motie ingediend

    Mohammed Mohandis diende de motie over belemmeringen voor kiezers en gekozen volksvertegenwoordigers met een beperking in.1

  4. 4

    Motie aangenomen

    De Kamer nam de onderzoeksopdracht aan met 136 stemmen voor en 14 tegen.2

Aanlooponderzoek · onderzoeksbeta

Wat gebeurde er vóór dit besluit?

Panopta controleerde voor ieder besluit dezelfde 10 openbare bronroutes, van 3 januari 2026 tot 2 juli 2026. Een match is een aanleiding om verder te kijken, geen bewijs van beïnvloeding.

Onderzoeksroutes met bronmatch
0
Eerdere besluiten getoond
8
Controles zonder match
0
Nog onvoldoende dekking
9

Geen directe publiceerbare match. Dat betekent niet dat er geen contact of invloed was. De uitklapbare controles laten zien welke routes zijn onderzocht en waar dekking nog ontbreekt.

Bekijk de 10 controles en hun grenzen
P1

Openbare agenda's

Nog niet vast te stellen

Geen directe match gevonden in de beschikbare agenda-items. Zonder een aaneengesloten dekkingsledger publiceert Panopta dit niet als nulresultaat.

Dit doorzoekt alleen de gepubliceerde openbare agenda's van bewindspersonen. Ongeplande, partijpolitieke of om veiligheids- en Woo-redenen weggelaten contacten kunnen ontbreken; een onderwerpsovereenkomst bewijst geen invloed.
P10

Eerdere besluiten binnen het onderwerp

Onderwerpcontext gevonden

69 eerdere besluiten binnen dezelfde hoofdindeling in de 180 dagen ervoor; de acht meest recente staan hieronder.

Dit zijn eerdere formele besluiten met dezelfde Panopta-hoofdindeling. Het zijn niet automatisch vergelijkbare voorstellen; de titel en bron blijven daarom zichtbaar.
P2

Externe inbreng bij de Kamer

Nog niet vast te stellen

Geen directe match gevonden in de beschikbare Kameractiviteiten. Agendapunten, documenten en aaneengesloten brondekking zijn nog niet volledig gecontroleerd, dus dit is geen nulresultaat.

De huidige productiecontrole omvat openbare Kameractiviteiten zoals rondetafelgesprekken, petities, werkbezoeken, gesprekken, hoorzittingen en technische briefings. Agendapunten en documenten worden pas onderdeel van een nulconclusie na een eigen dekkingsaudit. Een activiteit toont niet wie een standpunt heeft veroorzaakt.
P3

Consultatie en tekstoverlap

Nog niet vast te stellen

De huidige bronlaag kan consultatiekandidaten vinden, maar nog geen woordelijke overdracht veilig vaststellen.

Een onderwerpsovereenkomst met een internetconsultatie is nog geen argument-overdracht. Daarvoor moeten de ingediende tekst en de latere Kamerinbreng versieerbaar en woordelijk vergelijkbaar zijn.
P4

Openbare registers

Nog niet vast te stellen

Geen gedateerde onderwerp-match gevonden bij de gekoppelde indieners. De registers hebben nog geen persoons- en periodegebonden dekkingsledger, dus Panopta publiceert geen nulconclusie.

Dit vergelijkt alleen de officiële profielregisters van de indieners met het onderwerp. Een loopbaan, nevenfunctie, reis of gift is context en bewijst geen belangenverstrengeling of invloed op de stem.
P5

Verschil tussen stemblokken

Nog niet vast te stellen

Stemblokken kunnen pas eerlijk worden vergeleken wanneer contacten en externe inbreng aan fracties of woordvoerders zijn gekoppeld. Die actor-dekking is nog niet volledig.

Voor- en tegenstemmers zijn geen automatische controlegroep: partijen kunnen verschillende rollen, portefeuilles en toegang hebben. Panopta toont daarom geen asymmetriescore zonder vergelijkbare actor-dekking.
P6

Eerdere toezeggingen

Nog niet vast te stellen

Geen eerdere toezegging met een directe match gevonden in de beschikbare, aan activiteiten gekoppelde records. Zonder aaneengesloten dekkingsledger volgt geen nulconclusie.

Dit is een onderwerpmatch in de officiële toezeggingenregistratie. Alleen een expliciete dossier- of motieverwijzing maakt een toezegging direct aan dit besluit gekoppeld.
P7

EU-lobbyregister en Commissie-afspraken

Bronroute nog niet aangesloten

De EU-transparantieregister- en Commissieafsprakenroute is officieel gedocumenteerd, maar nog niet historisch en op organisatieniveau aangesloten op Panopta.

Zonder geaccepteerde organisatie-alias en aantoonbare periode-dekking publiceert Panopta geen treffer of nulconclusie uit deze bronnen.
P8

Partijfinanciering

Bronroute nog niet aangesloten

De officiële Wfpp-route voor partijfinanciering is gedocumenteerd, maar de verschillende meldingsdrempels en verslagperioden zijn nog niet als afzonderlijke reeksen aangesloten.

Een openbaar gemaakte gift is partijfinanciering en geen bewijs van contact, tegenprestatie of invloed. Panopta koppelt pas na exacte partij- of neveninstellingsresolutie.
P9

Publiek geld en opdrachten

Bronroute nog niet aangesloten

De officiële routes voor aanbestedingen en subsidies zijn nog niet uniform aan organisaties en dit besluit gekoppeld.

Een gift, subsidie of opdracht is economische context en geen bewijs van lobbycontact, tegenprestatie of invloed. Panopta toont pas resultaten na een controleerbare organisatiejoin.

Officiële identiteit

Kamerstuk 36 863, nr. 23

Officiële titel
Motie van het lid Mohandis over bezien hoe belemmeringen voor kiezers en verkozenen met een beperking kunnen worden weggenomen
Ingediend
1 juli 2026
Besloten
2 juli 2026
Type en stadium
Motie · Aangenomen

Onderdeel van een motieserie. Dit voorstel vroeg om bezien hoe belemmeringen voor kiezers en verkozenen met een beperking kunnen worden weggenomen; de nabijgelegen motie legt een andere vraag binnen hetzelfde dossier voor.

Volledige stemregistratie

Wie stemde voor en wie tegen?

136 voor · 14 tegen. Wanneer een fractie verdeeld stemde, toont Panopta de fractie aan beide kanten en benoemt het de gekoppelde individuele stemmen. Bekijk de actuele zetelverdeling of vergelijk het parlementaire spoor van partijen.

Voor136 zetels
  • D6626 zetels
  • VVD22 zetels
  • PRO20 zetels
  • PVV19 zetels
  • CDA18 zetels
  • JA219 zetels
  • BBB3 zetels
  • ChristenUnie3 zetels
  • DENK3 zetels
  • PvdD3 zetels
  • SGP3 zetels
  • SP3 zetels
  • 50PLUS2 zetels
  • Keijzer1 zetel
  • Volt1 zetel
Tegen14 zetels
  • FVD7 zetels
  • Groep Markuszower7 zetels
Waarom dit opvalt

De Kamer nam de motie op 2 juli 2026 aan met 136 stemmen voor en 14 tegen. FVD en Groep Markuszower stemden tegen; de overige geregistreerde fracties stemden voor. Voor een meerderheid waren 76 zetels nodig.

Zien en horen

De stemming in 20 seconden

Het geregistreerde stemmoment bij deze motie, met de tekstuele uitslag ernaast.

Uitslag
Aangenomen
Datum
2 juli 2026
Duur
14 seconden

Tekstbeschrijving

AankondigingDe voorzitter kondigt de motie-Mohandis over bezien hoe belemmeringen voor kiezers en verkozenen met een beperking kunnen worden weggenomen (36863, nr. 23) aan.

UitslagDe geregistreerde uitslag is aangenomen.

Beeld: Tweede Kamer der Staten-Generaal (bewerkt)

Controlelaag

Bronnen en onderbouwing

Bekijk per bron wat erin staat, waarom Panopta haar gebruikt en waar de onderbouwing ophoudt.

  1. 1

    Motie van het lid Mohandis over bezien hoe belemmeringen voor kiezers en verkozenen met een beperking kunnen worden weggenomen

    Tweede Kamer Open Data 1 juli 2026 Tweede Kamer authority-record voor zaakidentiteit

    Open bron bij Tweede Kamer Open Data
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Bevroren authority-record voor de formele zaakidentiteit, titel, indiener en indieningsdatum.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Verankert het dossier zonder de formele bron opnieuw te valideren.

    Hiervoor gebruikt

    • Mohammed Mohandis diende de motie over belemmeringen voor kiezers en gekozen volksvertegenwoordigers met een beperking in.

    Wat deze bron niet bewijst

    Dit zaakrecord bevat niet de integrale motietekst en wordt niet gebruikt voor onderzoekscontext of effectclaims.

  2. 2

    Stemmingsregistratie: aangenomen

    Tweede Kamer Open Data 2 juli 2026 Tweede Kamer authority-record voor besluit en stemming

    Open bron bij Tweede Kamer Open Data
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Bevroren authority-record met de aangenomen status, gevalideerde stemdatum, fractierichtingen en zeteltelling.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Is de gezaghebbende basis voor de uitslag van 136 stemmen voor en 14 tegen.

    Hiervoor gebruikt

    • De Kamer nam de motie op 2 juli 2026 aan met 136 stemmen voor en 14 tegen.
    • De Kamer nam de onderzoeksopdracht aan met 136 stemmen voor en 14 tegen.

    Wat deze bron niet bewijst

    De decision-authority bevat geen integrale motietekst en bewijst geen uitvoering of persoonlijk effect.

  3. 3

    Motie over belemmeringen voor kiezers en verkozenen met een beperking

    Officiële Bekendmakingen 1 juli 2026 Officiele volledige Kamerstuktekst

    Open bron bij Officiële Bekendmakingen
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    De volledige motietekst noemt fysieke en verstandelijke belemmeringen voor kiezers, fysieke en financiële belemmeringen voor gekozen volksvertegenwoordigers en vraagt om overleg met belangenorganisaties en terugkoppeling aan de Kamer.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Bepaalt alle dictumdimensies, de twee onderscheiden doelgroepen en de grens tussen onderzoek en uitvoering.

    Hiervoor gebruikt

    • De motie noemt kiezers met een fysieke of verstandelijke beperking en gekozen volksvertegenwoordigers die fysieke of financiële belemmeringen ervaren. De regering moet voor beide groepen bezien welke bestaande drempels kunnen worden weggenomen, daarover overleggen met belangenorganisaties voor mensen met een beperking en de Kamer informeren.
    • De verkenning moet fysieke en verstandelijke belemmeringen voor deelname aan het verkiezingsproces meenemen.
    • Ook fysieke en financiële drempels voor gekozen volksvertegenwoordigers vallen binnen de opdracht.
    • De regering moet de verkenning uitvoeren in overleg met belangenorganisaties voor mensen met een beperking.
    • Na de verkenning moet de regering de Kamer laten weten welke belemmeringen en mogelijke oplossingen zij heeft gevonden.
    • Hun fysieke of verstandelijke belemmeringen moeten in de verkenning worden betrokken, maar de aangenomen motie geeft nog geen nieuw recht op hulp en past geen stemlokaal direct aan.
    • Hun fysieke en financiële drempels vallen eveneens binnen de verkenning; de motie verandert nog geen vergoeding, uitkeringsregel of voorziening.
    • De regering moet hen raadplegen bij het in kaart brengen van bestaande belemmeringen en mogelijke manieren om die weg te nemen.
    • Bezie in overleg met belangenorganisaties voor mensen met een beperking hoe bestaande belemmeringen voor zowel kiezers als gekozen volksvertegenwoordigers kunnen worden weggenomen en informeer de Kamer daarover.
    • De motie wijzigt de Kieswet niet, kent geen budget toe, verbouwt geen stemlokaal, verandert geen uitkeringsregel en stelt geen termijn voor de verkenning of uitvoering.
    • De opdracht omvat zowel belemmeringen voor kiezers als fysieke en financiële belemmeringen voor gekozen volksvertegenwoordigers.
    • De regering moet bij de verkenning overleggen met belangenorganisaties voor mensen met een beperking.
    • Welke concrete belemmeringen de regering als eerste wil aanpakken en welke organisaties zij daarvoor raadpleegt, staat nog niet vast.
    • De motie noemt geen budget, wetswijziging, uitvoeringsdatum of meetbare doelstelling voor het wegnemen van de belemmeringen.
    • Hoe een eventuele oplossing uitwerkt voor verschillende arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en politieke functies moet nog afzonderlijk worden bepaald.
    • De motie gaat over volwaardige deelname aan het verkiezingsproces door kiezers en gekozen volksvertegenwoordigers met een beperking.
    • De motie verandert geen stemprocedure en regelt geen afzonderlijke verkiezing.
    • De regering moet bezien hoe bestaande belemmeringen kunnen worden weggenomen en de Kamer daarover informeren.
    • De opdracht kiest nog geen maatregel, budget of uitvoeringsdatum.
    • De motie vraagt een verkenning in overleg met belangenorganisaties en terugkoppeling aan de Kamer.
    • De tekst schrijft geen rapportvorm, meetmethode of rapportagedatum voor.
    • De regering moet de verkenning uitvoeren binnen het beleid voor toegankelijke verkiezingen en politieke ambtsdragers.
    • De motie noemt geen afzonderlijke bewindspersoon of uitvoeringsorganisatie.
    • De motie schrijft voor dat de regering deze organisaties bij de verkenning betrekt.
    • De tekst noemt geen organisaties bij naam en kent hun geen beslissingsbevoegdheid toe.

    Wat deze bron niet bewijst

    De tekst noemt geen concrete maatregel, budget, wetswijziging, uitvoeringsdatum, rapportvorm of meetbaar effect.

  4. 4

    Actieplan toegankelijk stemmen

    Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 6 mei 2025 Officieel beleids- en uitvoeringsplan

    Open bron bij Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Het actieplan ordent toegankelijk stemmen rond informatie, stemlokalen, ondersteuning en de informatie en bijeenkomsten van politieke partijen.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Laat zien welke onderdelen van toegankelijkheid al in uitvoering zijn en waarom de motie breder is dan alleen fysieke toegang tot een stemlokaal.

    Hiervoor gebruikt

    • Het Actieplan toegankelijk stemmen richt zich op begrijpelijke verkiezingsinformatie, toegankelijke stemlokalen, ondersteuning bij het stemmen en toegankelijke informatie en bijeenkomsten van politieke partijen. Het plan benoemt dat vooral mensen met een verstandelijke beperking moeite kunnen hebben om partijstandpunten te begrijpen en een keuze te maken.
    • De verkenning moet fysieke en verstandelijke belemmeringen voor deelname aan het verkiezingsproces meenemen.
    • Hun fysieke of verstandelijke belemmeringen moeten in de verkenning worden betrokken, maar de aangenomen motie geeft nog geen nieuw recht op hulp en past geen stemlokaal direct aan.
    • Het ministerie publiceerde een actieplan voor toegankelijkere verkiezingsinformatie, stemlokalen, ondersteuning en partijbijeenkomsten.
    • De regering moet de verkenning uitvoeren binnen het beleid voor toegankelijke verkiezingen en politieke ambtsdragers.
    • De motie noemt geen afzonderlijke bewindspersoon of uitvoeringsorganisatie.

    Wat deze bron niet bewijst

    Het plan is breder en ouder dan deze motie en is geen specifieke uitvoeringsreactie op Kamerstuk 36 863, nr. 23.

  5. 5

    Statistische analyse toegankelijkheid stemlokalen

    Centerdata in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties 22 maart 2024 Officieel onderzoeksrapport

    Open bron bij Centerdata in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Het rapport vergelijkt de fysieke toegankelijkheid van twee landelijke steekproeven van elk 120 stemlokalen in 2023 en rapporteert voor november een waardering 'Voldoet' bij 31 procent.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Geeft een afgebakende, controleerbare contextmeting voor een van de belemmeringen uit de motie.

    Hiervoor gebruikt

    • De meting beoordeelde fysieke toegankelijkheidscriteria van een steekproef stemlokalen. Zij meet niet alle stemlokalen, verstandelijke toegankelijkheid, politieke kandidaatstelling of het effect van deze motie.

    Wat deze bron niet bewijst

    De steekproef meet fysieke toegankelijkheidscriteria, niet alle stemlokalen, verstandelijke toegankelijkheid, gekozen vertegenwoordigers of het effect van de motie.

  6. 6

    Wetsvoorstel maakt hulp in het stemhokje voor alle kiezers mogelijk

    Rijksoverheid 21 november 2025 Officiele toelichting op wetsvoorstel

    Open bron bij Rijksoverheid
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    De toelichting beschrijft wie onder de huidige regels hulp in het stemhokje kan krijgen en hoe het wetsvoorstel die ondersteuning wil verbreden.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Maakt een actuele juridische drempel voor kiezers concreet en toont dat voor dit onderdeel al een afzonderlijk wetstraject loopt.

    Hiervoor gebruikt

    • Volgens de Rijksoverheid kunnen nu alleen kiezers met een lichamelijke beperking hulp krijgen in het stemhokje. Een wetsvoorstel moet ondersteuning door getrainde stembureauleden mogelijk maken voor iedere kiezer die dat nodig heeft; de regering mikte daarbij op inwerkingtreding bij de Provinciale Staten- en waterschapsverkiezingen van 2027.
    • Hun fysieke of verstandelijke belemmeringen moeten in de verkenning worden betrokken, maar de aangenomen motie geeft nog geen nieuw recht op hulp en past geen stemlokaal direct aan.
    • De regering lichtte een wetsvoorstel toe waarmee getrainde stembureauleden iedere kiezer die dat nodig heeft in het stemhokje kunnen helpen.

    Wat deze bron niet bewijst

    Het wetsvoorstel is geen uitvoering van deze latere motie en de beoogde inwerkingtreding is geen zekerheid.

  7. 7

    Politieke participatie door mensen met een beperking

    Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties geraadpleegd 13 augustus 2026 Officiele praktische uitleg voor politieke ambtsdragers

    Open bron bij Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    De uitleg beschrijft hoe vergoedingen voor politieke functies kunnen doorwerken in verschillende arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en waarom een precieze uitkomst vooraf niet altijd vaststaat.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Geeft concrete inhoud aan de financiële belemmering voor gekozen vertegenwoordigers die de motie expliciet noemt.

    Hiervoor gebruikt

    • Bij decentrale volksvertegenwoordigers kan een vergoeding doorwerken in een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Het UWV kan het definitieve uitkeringsbedrag pas achteraf vaststellen; het effect hangt onder meer af van het type uitkering en het opgegeven inkomen. Dat maakt de financiële belemmering concreet, maar de motie kiest nog geen oplossing.
    • Ook fysieke en financiële drempels voor gekozen volksvertegenwoordigers vallen binnen de opdracht.
    • Hun fysieke en financiële drempels vallen eveneens binnen de verkenning; de motie verandert nog geen vergoeding, uitkeringsregel of voorziening.
    • Hoe een eventuele oplossing uitwerkt voor verschillende arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en politieke functies moet nog afzonderlijk worden bepaald.
    • De regering moet de verkenning uitvoeren binnen het beleid voor toegankelijke verkiezingen en politieke ambtsdragers.
    • De motie noemt geen afzonderlijke bewindspersoon of uitvoeringsorganisatie.

    Wat deze bron niet bewijst

    De uitkomst is individueel en verschilt per uitkering, inkomen en moment van aantreden; de bron biedt geen landelijke effectmeting.