Panoptapolitiek die je kunt volgen
Brongebonden Panopta-paginaUitslag en stemmen komen uit Tweede Kamer Open Data; Panopta maakt de samenhang leesbaar.

Bestuur en democratie · Verworpen

Geen aparte doelgroepgrens voor hulp in het stemhokje

De Kamer verwierp het verzoek om de nieuwe hulp in het stemhokje met één landelijke doelgroepgrens en uniforme uitvoeringscriteria af te bakenen. Daardoor ontstond uit deze motie geen extra opdracht naast het wetsvoorstel dat al bij de Eerste Kamer ligt.

VerworpenShanna Schilder (Groep Markuszower)

Gepubliceerd door Panopta op Bijgewerkt op

De kern uitgelegd

Wie straks hulp in het stemhokje kan vragen

De huidige regel is smal

Onder de bestaande Kieswet kan een kiezer vanwege een lichamelijke beperking hulp in het stemhokje krijgen van een persoon naar keuze. Andere kiezers kunnen buiten het hokje uitleg krijgen, maar moeten de stemhandeling binnen het hokje nog zelfstandig uitvoeren.56

Het wetsvoorstel kiest brede toegang

Het wetsvoorstel laat iedere andere kiezer die hulp nodig heeft bijstand in het stemhokje vragen van een stembureaulid. Die keuze vermijdt een toets op een niet-fysieke beperking; training, neutraliteit, stemvrijheid en stemgeheim moeten de uitvoering begrenzen.56

De motie vroeg een extra grens

Schilder vroeg de regering om binnen die brede toegang alsnog de bedoelde doelgroep af te bakenen en landelijke criteria en handvatten voor gemeenten en stembureaus vast te stellen. De verwerping schrapt of wijzigt het wetsvoorstel niet en maakt zulke extra criteria niet verplicht.236

In gewone taal

Wat stelde deze motie voor?

De motie legde deze keuze voor: de doelgroep waarvoor ondersteuning in het stemhokje is bedoeld nader afbakenen.

De Tweede Kamer verwierp het voorstel met 15 zetels voor en 135 tegen. De gevraagde verandering volgt daarom niet uit deze motie.

Officiële formulering

Motie van het lid Schilder over de doelgroep waarvoor ondersteuning in het stemhokje is bedoeld nader afbakenen

Procedureel gevolg

De gevraagde verandering volgt daarom niet uit deze motie. Lees wat een motie juridisch betekent.

Wie raakt dit?

Een brede groep, maar geen gemeten motie-effect

Het afgewezen verzoek heeft geen eigen bereikcijfer, omdat de doelgroep en de voorgestelde criteria juist nog moesten worden bepaald. Een officieel actieplan laat wel zien dat toegankelijk stemmen voor een grote, bredere groep niet vanzelfsprekend is.

Meer dan 2 miljoenNederlanders voor wie zelfstandig stemmen niet vanzelfsprekend is door een beperking of lage basisvaardigheden7Contextbeleidsbeeld 2025; gebaseerd op onderzoek in 2024

Zo lees je dit: Meer dan 2 miljoen is geen schatting van het aantal gebruikers van hulp in het stemhokje en evenmin van het aantal mensen dat door de verworpen doelgroepgrens zou zijn geraakt.

Wie raakt dit?

Verschillende groepen, verschillende gevolgen

Mogelijke gebruikers van de voorgestelde brede regeling

Kiezers die binnen het hokje hulp nodig hebben256

Zij krijgen door deze motie geen aanvullende landelijke toelatingscriteria; hun toekomstige recht blijft afhangen van de verdere behandeling en inwerkingtreding van het wetsvoorstel.

Beoogde uitvoerders van de nieuwe bijstand

Stembureauleden25

Zij zouden hulp geven, de stemvrijheid en het stemgeheim bewaken en het gebruik voor latere evaluatie registreren. De motie voegt daar geen aparte landelijke doelgroepbeoordeling aan toe.

Organiseren stemlokalen en stembureaus

Gemeenten235

Gemeenten bereiden de praktische uitvoering voor, maar kregen door de verworpen motie geen aanvullend uniform criteriapakket of extra capaciteit toegewezen.

Hoe Panopta dit impactbeeld maakte

Panopta zocht eerst naar een directe maat voor het bereik of effect van de gevraagde doelgroepcriteria. Omdat criteria, toelating en gebruik niet waren vastgesteld, is alleen een breder officieel schaalgegeven als context opgenomen.

Delen of publiceren

Publiceer dit Panopta-overzicht met bronvermelding Downloaden is de privacyvriendelijke standaard. Na upload op een eigen site maakt de afbeelding geen verbinding meer met Panopta. Bronnen in de visual: Tweede Kamer, Raad van State, BZK en Eerste Kamer
Download social card Download vierkant
Voorbeeld van de exportOverzicht van de bestaande hulp, het wetsvoorstel, de verworpen doelgroepgrens en de volgende behandeling in de Eerste Kamer.

De politieke keuze

Wat vroeg de motie?

De regering moest de doelgroep voor ondersteuning in het stemhokje nader afbakenen en daarvoor uniforme landelijke criteria en handvatten voor de uitvoeringspraktijk vaststellen.3

Feit en onzekerheid

Wat weten we nu?

Vaststaat
  • De motie is verworpen en geeft de regering daarom geen nieuwe opdracht om een doelgroepgrens of uniform criteriapakket vast te stellen.23
  • De Tweede Kamer nam het onderliggende wetsvoorstel op 2 juli 2026 wel aan; het ligt nu bij de Eerste Kamer.6
  • Het wetsvoorstel kiest voor hulp door stembureauleden voor andere kiezers dan de bestaande groep met een lichamelijke beperking en laat voor die bestaande groep de persoon naar keuze intact.56
Nog open
  • De Eerste Kamer moet het wetsvoorstel nog behandelen; pas na aanvaarding, bekrachtiging, publicatie en inwerkingtreding ontstaat de nieuwe wettelijke route.6
  • De verworpen motie laat open of de regering buiten deze opdracht alsnog aanvullende uitleg of uitvoeringsmateriaal over hulpvragen ontwikkelt.235
  • Het werkelijke gebruik, verschillen tussen stemlokalen en bijzonderheden worden pas meetbaar als de regeling geldt en stembureaus deze gegevens tijdens verkiezingen vastleggen.5

Van besluit naar gevolg

Wat gebeurde er, en wat volgt?

  1. 1

    Wetsvoorstel ingediend

    Het kabinet diende het voorstel in om hulp in het stemhokje voor een bredere groep mogelijk te maken.6

  2. 2

    Extra afbakening gevraagd

    Schilder diende de motie in voor een nader begrensde doelgroep en uniforme landelijke uitvoeringscriteria.13

  3. 3

    Motie verworpen, wet door

    De Kamer verwierp de motie maar nam het onderliggende wetsvoorstel aan en stuurde dat door naar de Eerste Kamer.26

  4. 4

    Inbreng Eerste Kamer

    De commissie voor Binnenlandse Zaken levert inbreng voor het verslag; dat is de eerstvolgende controleerbare stap voor de brede regeling.6

Aanlooponderzoek · onderzoeksbeta

Wat gebeurde er vóór dit besluit?

Panopta controleerde voor ieder besluit dezelfde 10 openbare bronroutes, van 3 januari 2026 tot 2 juli 2026. Een match is een aanleiding om verder te kijken, geen bewijs van beïnvloeding.

Onderzoeksroutes met bronmatch
0
Eerdere besluiten getoond
8
Controles zonder match
0
Nog onvoldoende dekking
9

Geen directe publiceerbare match. Dat betekent niet dat er geen contact of invloed was. De uitklapbare controles laten zien welke routes zijn onderzocht en waar dekking nog ontbreekt.

Bekijk de 10 controles en hun grenzen
P1

Openbare agenda's

Nog niet vast te stellen

Geen directe match gevonden in de beschikbare agenda-items. Zonder een aaneengesloten dekkingsledger publiceert Panopta dit niet als nulresultaat.

Dit doorzoekt alleen de gepubliceerde openbare agenda's van bewindspersonen. Ongeplande, partijpolitieke of om veiligheids- en Woo-redenen weggelaten contacten kunnen ontbreken; een onderwerpsovereenkomst bewijst geen invloed.
P10

Eerdere besluiten binnen het onderwerp

Onderwerpcontext gevonden

68 eerdere besluiten binnen dezelfde hoofdindeling in de 180 dagen ervoor; de acht meest recente staan hieronder.

Dit zijn eerdere formele besluiten met dezelfde Panopta-hoofdindeling. Het zijn niet automatisch vergelijkbare voorstellen; de titel en bron blijven daarom zichtbaar.
P2

Externe inbreng bij de Kamer

Nog niet vast te stellen

Geen directe match gevonden in de beschikbare Kameractiviteiten. Agendapunten, documenten en aaneengesloten brondekking zijn nog niet volledig gecontroleerd, dus dit is geen nulresultaat.

De huidige productiecontrole omvat openbare Kameractiviteiten zoals rondetafelgesprekken, petities, werkbezoeken, gesprekken, hoorzittingen en technische briefings. Agendapunten en documenten worden pas onderdeel van een nulconclusie na een eigen dekkingsaudit. Een activiteit toont niet wie een standpunt heeft veroorzaakt.
P3

Consultatie en tekstoverlap

Nog niet vast te stellen

De huidige bronlaag kan consultatiekandidaten vinden, maar nog geen woordelijke overdracht veilig vaststellen.

Een onderwerpsovereenkomst met een internetconsultatie is nog geen argument-overdracht. Daarvoor moeten de ingediende tekst en de latere Kamerinbreng versieerbaar en woordelijk vergelijkbaar zijn.
P4

Openbare registers

Nog niet vast te stellen

Geen gedateerde onderwerp-match gevonden bij de gekoppelde indieners. De registers hebben nog geen persoons- en periodegebonden dekkingsledger, dus Panopta publiceert geen nulconclusie.

Dit vergelijkt alleen de officiële profielregisters van de indieners met het onderwerp. Een loopbaan, nevenfunctie, reis of gift is context en bewijst geen belangenverstrengeling of invloed op de stem.
P5

Verschil tussen stemblokken

Nog niet vast te stellen

Stemblokken kunnen pas eerlijk worden vergeleken wanneer contacten en externe inbreng aan fracties of woordvoerders zijn gekoppeld. Die actor-dekking is nog niet volledig.

Voor- en tegenstemmers zijn geen automatische controlegroep: partijen kunnen verschillende rollen, portefeuilles en toegang hebben. Panopta toont daarom geen asymmetriescore zonder vergelijkbare actor-dekking.
P6

Eerdere toezeggingen

Nog niet vast te stellen

Geen eerdere toezegging met een directe match gevonden in de beschikbare, aan activiteiten gekoppelde records. Zonder aaneengesloten dekkingsledger volgt geen nulconclusie.

Dit is een onderwerpmatch in de officiële toezeggingenregistratie. Alleen een expliciete dossier- of motieverwijzing maakt een toezegging direct aan dit besluit gekoppeld.
P7

EU-lobbyregister en Commissie-afspraken

Bronroute nog niet aangesloten

De EU-transparantieregister- en Commissieafsprakenroute is officieel gedocumenteerd, maar nog niet historisch en op organisatieniveau aangesloten op Panopta.

Zonder geaccepteerde organisatie-alias en aantoonbare periode-dekking publiceert Panopta geen treffer of nulconclusie uit deze bronnen.
P8

Partijfinanciering

Bronroute nog niet aangesloten

De officiële Wfpp-route voor partijfinanciering is gedocumenteerd, maar de verschillende meldingsdrempels en verslagperioden zijn nog niet als afzonderlijke reeksen aangesloten.

Een openbaar gemaakte gift is partijfinanciering en geen bewijs van contact, tegenprestatie of invloed. Panopta koppelt pas na exacte partij- of neveninstellingsresolutie.
P9

Publiek geld en opdrachten

Bronroute nog niet aangesloten

De officiële routes voor aanbestedingen en subsidies zijn nog niet uniform aan organisaties en dit besluit gekoppeld.

Een gift, subsidie of opdracht is economische context en geen bewijs van lobbycontact, tegenprestatie of invloed. Panopta toont pas resultaten na een controleerbare organisatiejoin.

Officiële identiteit

Kamerstuk 36 863, nr. 22

Officiële titel
Motie van het lid Schilder over de doelgroep waarvoor ondersteuning in het stemhokje is bedoeld nader afbakenen
Ingediend
1 juli 2026
Besloten
2 juli 2026
Type en stadium
Motie · Verworpen

Onderdeel van een motieserie. Dit voorstel vroeg om de doelgroep waarvoor ondersteuning in het stemhokje is bedoeld nader afbakenen; de nabijgelegen motie legt een andere vraag binnen hetzelfde dossier voor.

Volledige stemregistratie

Wie stemde voor en wie tegen?

15 voor · 135 tegen. Wanneer een fractie verdeeld stemde, toont Panopta de fractie aan beide kanten en benoemt het de gekoppelde individuele stemmen. Bekijk de actuele zetelverdeling of vergelijk het parlementaire spoor van partijen.

Voor15 zetels
  • FVD7 zetels
  • Groep Markuszower7 zetels
  • Keijzer1 zetel
Tegen135 zetels
  • D6626 zetels
  • VVD22 zetels
  • PRO20 zetels
  • PVV19 zetels
  • CDA18 zetels
  • JA219 zetels
  • BBB3 zetels
  • ChristenUnie3 zetels
  • DENK3 zetels
  • PvdD3 zetels
  • SGP3 zetels
  • SP3 zetels
  • 50PLUS2 zetels
  • Volt1 zetel
Waarom dit opvalt

FVD, Groep Markuszower en Keijzer stemden voor; alle andere geregistreerde fracties stemden tegen. Daarmee wees een ruime Kamermeerderheid de gevraagde nadere afbakening af, zonder dat de stemregistratie een motief voor afzonderlijke fracties vastlegt.

Zien en horen

De stemming in 20 seconden

Het geregistreerde stemmoment bij deze motie, met de tekstuele uitslag ernaast.

Uitslag
Verworpen
Datum
2 juli 2026
Duur
19 seconden

Tekstbeschrijving

AankondigingDe voorzitter kondigt de motie-Schilder over de doelgroep waarvoor ondersteuning in het stemhokje is bedoeld nader afbakenen (36863, nr. 22) aan.

UitslagDe geregistreerde uitslag is verworpen.

Beeld: Tweede Kamer der Staten-Generaal (bewerkt)

Controlelaag

Bronnen en onderbouwing

Bekijk per bron wat erin staat, waarom Panopta haar gebruikt en waar de onderbouwing ophoudt.

  1. 1

    Motie van het lid Schilder over de doelgroep waarvoor ondersteuning in het stemhokje is bedoeld nader afbakenen

    Tweede Kamer Open Data 1 juli 2026 Tweede Kamer Open Data-zaakrecord

    Open bron bij Tweede Kamer Open Data
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Het renderer-eigen zaakrecord legt de formele identiteit, titel, indiener en indieningsgebeurtenis van de motie vast.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Deze bron verankert welke motie is onderzocht en ondersteunt de formele indieningsstap in de tijdlijn.

    Hiervoor gebruikt

    • Formele identiteit van de motie
    • Tijdlijn: ingediend op 1 juli 2026

    Wat deze bron niet bewijst

    Het zaakrecord bevat geen zelfstandige onderzoeksbasis voor doelgroepomvang, uitvoering of gevolgen van de motie.

  2. 2

    Stemmingsregistratie: verworpen

    Tweede Kamer Open Data 2 juli 2026 Tweede Kamer Open Data-besluitrecord

    Open bron bij Tweede Kamer Open Data
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Het renderer-eigen besluitrecord legt de formele uitkomst en de bevroren fractierichtingen vast.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Deze bron ondersteunt dat het verzoek is verworpen en daarom geen nieuwe uitvoeringsopdracht opleverde.

    Hiervoor gebruikt

    • Formele uitkomst: verworpen
    • Geen nieuwe opdracht uit deze motie
    • Politiek stempatroon

    Wat deze bron niet bewijst

    Het besluitrecord verklaart geen motieven van fracties en bewijst niets over toekomstige uitvoering van het wetsvoorstel.

  3. 3

    Motie over afbakening van de doelgroep voor hulp in het stemhokje

    Tweede Kamer der Staten-Generaal via Officiële bekendmakingen 1 juli 2026 officieel Kamerstuk

    Open bron bij Tweede Kamer der Staten-Generaal via Officiële bekendmakingen
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Het Kamerstuk bevat het dictum en de overwegingen van de motie. Het verzoek omvat zowel nadere afbakening van de doelgroep als uniforme landelijke criteria en handvatten voor de uitvoeringspraktijk.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Dit is de primaire tekst voor alle materiële dimensies en grenzen van het verzoek.

    Hiervoor gebruikt

    • Motion request: doelgroep nader afbakenen
    • Motion request: uniforme landelijke criteria en handvatten
    • Context: extra grens boven op het wetsvoorstel
    • Tijdlijn: indiening op 1 juli 2026

    Wat deze bron niet bewijst

    De overwegingen zijn de redenering van de indiener; zij bewijzen niet dat uitvoeringsverschillen bestaan of welke criteria passend zouden zijn.

  4. 4

    Toegankelijk Stemmen

    Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Kennisbank Openbaar Bestuur 5 juni 2025 officieel gepubliceerd onderzoek

    Open bron bij Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Kennisbank Openbaar Bestuur
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    De publicatie ontsluit het Verian-onderzoek uit 2024 naar ervaringen met de toegankelijkheid van verkiezingen onder Nederlandse stemgerechtigden met en zonder beperking.

    Waarom relevant voor dit besluit

    De bron geeft onderzoekscontext over ervaren toegankelijkheid rond verkiezingen, zonder de doelgroep of het gebruik van hulp in het stemhokje te kwantificeren.

    Hiervoor gebruikt

    • Context: ervaringen met de toegankelijkheid van verkiezingen
    • Onderzoeksbasis: vergelijking van stemgerechtigden met en zonder beperking

    Wat deze bron niet bewijst

    Het onderzoek definieert niet wie onder eventuele doelgroepcriteria zou vallen en meet geen gebruik van hulp in het stemhokje of effect van de motie.

  5. 5

    Advies over wijziging Kieswet voor bijstand in het stemhokje

    Raad van State 8 september 2025 officieel wetgevingsadvies met nader rapport

    Open bron bij Raad van State
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Het advies en nader rapport beschrijven de bestaande hulp voor lichamelijk beperkte kiezers, de bredere voorgestelde hulp door stembureauleden en de spanning tussen toegankelijkheid, stemvrijheid en stemgeheim. Ook staat er hoe gebruik en bijzonderheden in processen-verbaal moeten worden vastgelegd.

    Waarom relevant voor dit besluit

    De bron verklaart het mechanisme, de gekozen brede doelgroepbenadering, de waarborgen en hoe latere evaluatiegegevens beschikbaar kunnen komen.

    Hiervoor gebruikt

    • Context: bestaande en voorgestelde hulproutes
    • Context: training en neutraliteit van stembureauleden
    • Open vraag: feitelijk gebruik wordt later geregistreerd
    • Classificatie: wet en gemeentelijke uitvoering

    Wat deze bron niet bewijst

    Het advies meet geen effect van de verworpen motie en de genoemde onderzoekspercentages zijn geen wettelijke doelgroepdefinitie.

  6. 6

    Hulp voor kiezers in het stemhokje (36.863)

    Eerste Kamer der Staten-Generaal geraadpleegd 13 augustus 2026 officieel wetgevingsdossier

    Open bron bij Eerste Kamer der Staten-Generaal
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Het dossier vermeldt dat de Tweede Kamer het wetsvoorstel op 2 juli 2026 aannam, beschrijft de voorgestelde hulproute en noemt 8 september 2026 als datum voor inbreng van de Eerste Kamercommissie.

    Waarom relevant voor dit besluit

    De bron geeft de actuele status van het wetsvoorstel en het eerstvolgende controleerbare parlementaire moment na de verworpen motie.

    Hiervoor gebruikt

    • Context: wetsvoorstel ligt bij de Eerste Kamer
    • Known: Tweede Kamer nam wetsvoorstel aan
    • Tijdlijn: indiening en aanvaarding wetsvoorstel
    • Volgende mijlpaal: 8 september 2026

    Wat deze bron niet bewijst

    Een geplande commissiedatum voorspelt niet of en wanneer de Eerste Kamer het voorstel zal aannemen; inwerkingtreding volgt pas na verdere formele stappen.

  7. 7

    Actieplan toegankelijk stemmen moet meer stemmen, makkelijker mogelijk maken

    Rijksoverheid 6 mei 2025 officieel nieuwsbericht bij actieplan

    Open bron bij Rijksoverheid
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Het ministerie van Binnenlandse Zaken meldt bij de presentatie van het Actieplan toegankelijk stemmen dat zelfstandig stemmen voor meer dan 2 miljoen Nederlanders niet vanzelfsprekend is en noemt mensen met een beperking en mensen met lage basisvaardigheden als brede groepen.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Deze primaire overheidsbron ondersteunt uitsluitend de orde van grootte voor de bredere context van toegankelijk stemmen.

    Hiervoor gebruikt

    • Contextmetric: meer dan 2 miljoen Nederlanders
    • Context: zelfstandig stemmen is voor een brede groep niet vanzelfsprekend

    Wat deze bron niet bewijst

    Het cijfer is geen telling van de doelgroep voor hulp in het stemhokje, geen verwacht gebruik van die hulp en geen direct of geschat effect van de verworpen motie.