Panoptapolitiek die je kunt volgen
Brongebonden Panopta-paginaUitslag en stemmen komen uit Tweede Kamer Open Data; Panopta maakt de samenhang leesbaar.

Onderwijs en wetenschap · Aangenomen

Kamer wil scholen meer ruimte geven voor gelijkwaardigheid

De Tweede Kamer nam een motie van Marjolein Moorman aan die scholen meer tijd, middelen en ruimte wil geven voor gelijkwaardigheid in het burgerschapsonderwijs. Leraren moeten ook scholing kunnen krijgen om online haat en intolerantie die de klas bereiken te behandelen; de motie schrijft nog geen lesmethode, urennorm of budget voor.

AangenomenMarjolein Moorman (PRO)

Gepubliceerd door Panopta op Bijgewerkt op

In gewone taal

Wat stelde deze motie voor?

De motie legde deze keuze voor: scholen voldoende ruimte bieden om gelijkwaardigheid te stimuleren in het kader van burgerschapsonderwijs.

De Tweede Kamer nam het voorstel aan met 110 zetels voor en 40 tegen. Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd.

Officiële formulering

Motie van het lid Moorman over scholen voldoende ruimte bieden om gelijkwaardigheid te stimuleren in het kader van burgerschapsonderwijs

Procedureel gevolg

Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd. Lees wat een motie juridisch betekent.

Context

Waar dit echt over gaat

De motie koppelt burgerschapsonderwijs aan online haat en intolerantie die via algoritmen en online subculturen, waaronder de manosphere, de klas kunnen bereiken. Het verzoek gaat daarom zowel over onderwijsruimte als over toegang tot scholing voor leraren.3

Burgerschapsonderwijs is al wettelijk verplicht in het primair, voortgezet en speciaal onderwijs. Scholen bepalen binnen die wettelijke opdracht hun eigen visie en aanpak; gelijkwaardigheid behoort tot de democratische basiswaarden waarop het toezicht ziet.47

In een onderzoek onder 246 leraren in het voortgezet onderwijs zag een aanzienlijk deel vrouwonvriendelijke opmerkingen en behoefte aan ondersteuning. School & Veiligheid biedt al informatie en scholing over de manosphere, maar dat bestaande aanbod is nog niet hetzelfde als de structurele ruimte en toegang waarom de motie vraagt.56

Wie raakt dit?

Leraren zien het onderwerp al in de klas

Het best passende actuele onderzoek gaat over ervaringen van 246 leraren in het voortgezet onderwijs. Het meet hun waarneming en ondersteuningsbehoefte rond de online manosphere, niet het bereik of latere effect van deze motie.

55%van de onderzochte vo-leraren zegt ondersteuning nodig te hebben rond de invloed van de online manosphere5Ipsos I&O, onderzoek gepubliceerd 11 mei 2026; n=246 vo-leraren
49%van de onderzochte vo-leraren ziet maandelijks of vaker vrouwonvriendelijke grappen of opmerkingen5Ipsos I&O, onderzoek gepubliceerd 11 mei 2026; n=246 vo-leraren

Zo lees je dit: De percentages komen uit één ongewogen onderzoeksgroep en mogen niet worden gelezen als een landelijke raming van alle leraren. Ze tonen wel waarom kennis, handelingsmogelijkheden en ondersteuning relevant zijn.

Delen of publiceren

Publiceer dit Panopta-overzicht met bronvermelding Downloaden is de privacyvriendelijke standaard. Na upload op een eigen site maakt de afbeelding geen verbinding meer met Panopta. Bronnen in de visual: Bron: Tweede Kamer, Rijksoverheid, Ipsos I&O, School & Veiligheid en Onderwijsinspectie
Download social card Download vierkant
Voorbeeld van de exportAangenomen motie over gelijkwaardigheid, burgerschapsonderwijs en scholing rond online haat

De politieke keuze

Wat vroeg de motie?

De regering moet scholen voldoende ruimte geven in tijd, middelen en curriculum om gelijkwaardigheid binnen het burgerschapsonderwijs te stimuleren, leraren toegang geven tot scholing over online haat in de klas en de Kamer vóór het herfstreces informeren over de uitvoering.3

Feit en onzekerheid

Wat weten we nu?

Vaststaat
  • Vaststaat dat het verzoek drie onderdelen combineert: ruimte voor gelijkwaardigheid in burgerschapsonderwijs, toegang tot scholing voor leraren en een terugkoppeling aan de Kamer.3
  • Vaststaat dat de Kamer de motie op 30 juni 2026 aannam met 110 zetels voor en 40 tegen.2
  • Scholen hebben al een wettelijke burgerschapsopdracht en de Onderwijsinspectie houdt toezicht op een doelgerichte, samenhangende en herkenbare invulling daarvan.47
Nog open
  • Nog openstaat hoeveel tijd en middelen scholen krijgen, via welke bekostiging dat gebeurt en welke onderwijssectoren of schooltypen als eerste worden bereikt.3
  • Niet vaststaat welke scholing voor leraren beschikbaar of bekostigd wordt, wie de kwaliteit beoordeelt en hoe deelname of bereik wordt gevolgd.36
  • De motie bevat geen uitkomstmaat voor minder online haat in de klas; de aangekondigde terugkoppeling moet daarom eerst concrete uitvoering en meetpunten zichtbaar maken.35

Van besluit naar gevolg

Wat gebeurde er, en wat volgt?

  1. 1

    Motie ingediend

    Marjolein Moorman vroeg om onderwijsruimte, middelen en scholing rond gelijkwaardigheid en online haat in de klas.13

  2. 2

    Motie aangenomen

    De Tweede Kamer steunde het verzoek met 110 zetels voor en 40 tegen.2

  3. 3

    Kamer moet worden geïnformeerd

    Het volgende controlepunt is de gevraagde kabinetsbrief: die moet laten zien welke tijd, middelen, curriculumruimte en scholing daadwerkelijk worden georganiseerd.3

Officiële identiteit

Kamerstuk 36 777, nr. 45

Officiële titel
Motie van het lid Moorman over scholen voldoende ruimte bieden om gelijkwaardigheid te stimuleren in het kader van burgerschapsonderwijs
Ingediend
17 juni 2026
Besloten
30 juni 2026
Type en stadium
Motie · Aangenomen

Onderdeel van een motieserie. Dit voorstel vroeg om scholen voldoende ruimte bieden om gelijkwaardigheid te stimuleren in het kader van burgerschapsonderwijs; de nabijgelegen motie legt een andere vraag binnen hetzelfde dossier voor.

Volledige stemregistratie

Wie stemde voor en wie tegen?

110 voor · 40 tegen. Wanneer een fractie verdeeld stemde, toont Panopta de fractie aan beide kanten en benoemt het de gekoppelde individuele stemmen. Bekijk de actuele zetelverdeling of vergelijk het parlementaire spoor van partijen.

Voor110 zetels
  • D6626 zetels
  • VVD22 zetels
  • PRO20 zetels
  • CDA18 zetels
  • JA219 zetels
  • ChristenUnie3 zetels
  • DENK3 zetels
  • PvdD3 zetels
  • SP3 zetels
  • 50PLUS2 zetels
  • Volt1 zetel
Tegen40 zetels
  • PVV19 zetels
  • FVD7 zetels
  • Groep Markuszower7 zetels
  • BBB3 zetels
  • SGP3 zetels
  • Keijzer1 zetel
Waarom dit opvalt

De motie werd aangenomen met 110 zetels voor en 40 tegen. Voor een meerderheid waren 76 zetels nodig; de steun lag dus 34 zetels boven die grens. De uitslag laat brede steun zien, maar zegt nog niet hoe tijd, middelen en scholing worden verdeeld.

Zien en horen

De stemming in 20 seconden

Het geregistreerde stemmoment bij deze motie, met de tekstuele uitslag ernaast.

Uitslag
Aangenomen
Datum
30 juni 2026
Duur
15 seconden

Tekstbeschrijving

AankondigingDe voorzitter kondigt de motie-Moorman over scholen voldoende ruimte bieden om gelijkwaardigheid te stimuleren in het kader van burgerschapsonderwijs (36777, nr. 45) aan.

UitslagDe geregistreerde uitslag is aangenomen.

Beeld: Tweede Kamer der Staten-Generaal (bewerkt)

Controlelaag

Bronnen en onderbouwing

Bekijk per bron wat erin staat, waarom Panopta haar gebruikt en waar de onderbouwing ophoudt.

  1. 1

    Motie van het lid Moorman over scholen voldoende ruimte bieden om gelijkwaardigheid te stimuleren in het kader van burgerschapsonderwijs

    Tweede Kamer Open Data 17 juni 2026 Tweede Kamer-zaakrecord

    Open bron bij Tweede Kamer Open Data
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Bevroren autoriteitsrecord voor de zaakidentiteit, formele titel en indiener.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Verankert welke parlementaire zaak Panopta uitlegt.

    Hiervoor gebruikt

    • zaakidentiteit
    • formele titel
    • Marjolein Moorman als indiener

    Wat deze bron niet bewijst

    Het zaakrecord bevat geen uitwerking van tijd, middelen, scholing of persoonlijk effect.

  2. 2

    Stemmingsregistratie: aangenomen

    Tweede Kamer Open Data 5 juli 2026 Tweede Kamer-beslisrecord

    Open bron bij Tweede Kamer Open Data
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Bevroren autoriteitsrecord voor de aangenomen uitslag, zeteltelling en gevalideerde stemdatum.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Verankert de Kamerbeslissing zonder de overheidsregistratie opnieuw te onderzoeken.

    Hiervoor gebruikt

    • aangenomen
    • 110 zetels voor
    • 40 zetels tegen
    • stemdatum 30 juni 2026

    Wat deze bron niet bewijst

    De stemming bewijst niet dat scholen al extra tijd, middelen of scholing hebben ontvangen.

  3. 3

    Kamerstuk 36 777, nr. 45

    Tweede Kamer der Staten-Generaal 17 juni 2026 Officiële motietekst

    Open bron bij Tweede Kamer der Staten-Generaal
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    De motie beschrijft online haat en intolerantie in de klas en vraagt ruimte, middelen en curriculum voor gelijkwaardigheid, toegang tot lerarenscholing en informatie aan de Kamer vóór het herfstreces.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Deze tekst bepaalt de volledige inhoudelijke reikwijdte en het gevraagde vervolgmoment.

    Hiervoor gebruikt

    • ruimte in tijd, middelen en curriculum
    • scholing voor leraren
    • informatie vóór het herfstreces

    Wat deze bron niet bewijst

    De tekst noemt geen bedrag, urennorm, scholingsprogramma, uitvoerder of effectmaat.

  4. 4

    Burgerschapsonderwijs op de basisschool en middelbare school

    Rijksoverheid geraadpleegd 9 augustus 2026 Actuele uitleg wettelijk onderwijsbeleid

    Open bron bij Rijksoverheid
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    De Rijksoverheid legt uit dat burgerschapsonderwijs wettelijk verplicht is, welke democratische basiswaarden centraal staan en dat scholen binnen de wettelijke opdracht hun eigen visie en aanpak bepalen.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Toont het bestaande kader waarin de extra ruimte en ondersteuning uit de motie moeten landen.

    Hiervoor gebruikt

    • wettelijke burgerschapsopdracht
    • gelijkwaardigheid als basiswaarde
    • ruimte voor eigen schoolaanpak

    Wat deze bron niet bewijst

    De pagina beschrijft het geldende kader en niet de uitvoering of financiering van deze motie.

  5. 5

    Worden jongens op middelbare scholen beïnvloed door de online manosfeer?

    Ipsos I&O 11 mei 2026 Survey onder onderwijsprofessionals

    Open bron bij Ipsos I&O
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Het onderzoek onder 246 leraren in het voortgezet onderwijs beschrijft hoe vaak zij vrouwonvriendelijke uitingen zien en aan welke kennis en praktische ondersteuning zij behoefte hebben.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Geeft actuele, onderwerpgerichte schaalcontext voor het probleem en de ondersteuningsvraag die de motie benoemt.

    Hiervoor gebruikt

    • 55 procent ondersteuningsbehoefte
    • 49 procent maandelijkse vrouwonvriendelijke uitingen
    • n=246 vo-leraren

    Wat deze bron niet bewijst

    De ongewogen waarnemingen van de onderzochte leraren zijn geen landelijke effectmeting en geen meting van deze motie.

  6. 6

    Manosphere in het onderwijs

    Stichting School & Veiligheid geraadpleegd 9 augustus 2026 Praktijkkennis en ondersteuning voor scholen

    Open bron bij Stichting School & Veiligheid
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    School & Veiligheid beschrijft hoe manosphere-inhoud kan doorwerken in uitspraken, groepsgedrag en sociale veiligheid en biedt kennis en scholing voor onderwijsprofessionals.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Maakt zichtbaar welke bestaande ondersteuning aansluit op het scholingsdeel van het verzoek.

    Hiervoor gebruikt

    • handelingscontext voor leraren
    • bestaand scholingsaanbod
    • sociale veiligheidsrisico's

    Wat deze bron niet bewijst

    Het bestaan van aanbod zegt niet hoeveel leraren het bereiken of welke extra toegang de motie zal opleveren.

  7. 7

    Toezicht op burgerschapsonderwijs

    Inspectie van het Onderwijs geraadpleegd 9 augustus 2026 Officiële toezichtsinformatie

    Open bron bij Inspectie van het Onderwijs
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    De inspectie licht toe dat burgerschapsonderwijs doelgericht, samenhangend en herkenbaar moet zijn en dat de schoolomgeving de basiswaarden en sociale veiligheid moet ondersteunen.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Verduidelijkt welke bestaande kwaliteitsvoorwaarden gelden naast de extra ruimte en scholing uit de motie.

    Hiervoor gebruikt

    • toezicht op burgerschap
    • doelgericht en samenhangend onderwijs
    • veilige oefenplaats

    Wat deze bron niet bewijst

    Toezichtvoorwaarden leggen geen budget, training of gevolg van deze aangenomen motie vast.