Cultuur en media · Aangenomen
Kamer laat publieksfunctie van de Grafelijke Zalen verkennen
De Kamer nam het verzoek aan om te onderzoeken hoe de Grafelijke Zalen, die volgens de motie ook vóór de renovatie nauwelijks publiek toegankelijk waren, een publieksfunctie kunnen krijgen. Dat opent de zalen nog niet: vorm, beheer, toegankelijkheid, eigen kosten en planning blijven open.
Gepubliceerd door Panopta op Bijgewerkt op
In gewone taal
Wat stelde deze motie voor?
De motie legde deze keuze voor: de mogelijkheden verkennen om de Grafelijke Zalen een publieksfunctie te geven.
De Tweede Kamer nam het voorstel aan met 146 zetels voor en 4 tegen. Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd.
Motie van de leden Grinwis en Oosterhuis over de mogelijkheden verkennen om de Grafelijke Zalen een publieksfunctie te geven
Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd. Lees wat een motie juridisch betekent.
Context
Waar dit echt over gaat
De Grafelijke Zalen bestaan uit de Ridderzaal, Rolzaal, Kelderzaal, Lairessezaal, Weeskamer en Rombouts Hogerbeetskamer. Het Rijksvastgoedbedrijf beschrijft ze als officieel ontvangstcentrum van de regering en de Hoge Colleges van Staat. De zalen zijn momenteel de komende jaren gesloten vanwege de renovatie van het Binnenhof.3
De motie noemt als structurele aanleiding dat de Grafelijke Zalen ook vóór de renovatie nauwelijks toegankelijk waren voor publiek. Zij koppelt een nieuwe publieksfunctie aan de renovatie en noemt een parlementair bezoekerscentrum als voorbeeld. Het dictum vraagt het Presidium alleen de mogelijkheden te verkennen en de Kamer nog in 2026 te informeren; het kiest geen gebruiksmodel.9
Tijdens de Dag van de Bouw op 20 juni 2026 liep tijdelijk een publieksroute door de Grafelijke Zalen. Die route liet zien dat bezoekers tijdens de renovatie beperkt kunnen worden ontvangen, maar was door de werkzaamheden niet geschikt voor bezoekers met een fysieke beperking. Een tijdelijke route is daarom geen bewijs voor een permanente publieksfunctie.4
Wie raakt dit?
Een verkenning van publiek gebruik, geen besluit over openstelling
De bronnen maken de huidige sluiting, een tijdelijke openstelling tijdens de renovatie en de bredere bezoekerscapaciteit van de Tweede Kamer zichtbaar. Geen bron meet hoeveel bezoekers een publieksfunctie in de Grafelijke Zalen zou trekken of welke vorm en kosten daarbij horen.
De sluiting beschrijft de huidige gebruikssituatie. Zij zegt niets over de uiteindelijke openingstijden, bezoekersroute of publieksfunctie na de renovatie.
Dit was een tijdelijke rondleiding tijdens bouwwerkzaamheden. De route was niet geschikt voor bezoekers met een fysieke beperking en meet geen structurele vraag.
Dit is de capaciteit van een andere publieksroute in het Tweede Kamercomplex. Het is gerelateerde context en geen raming voor de Grafelijke Zalen.
Geen bron meet dezelfde interventie, namelijk een nog te verkennen publieksfunctie in de Grafelijke Zalen, met bezoekersaantal, doelgroep, periode, beheer en kosten. De lokale catalogus had geen passende tabel; beschikbare cijfers gaan over een andere publieksroute of een tijdelijke openstelling.
Zo lees je dit: De signalen tonen de huidige sluiting, een eenmalige route en context over de Tweede Kamer-entree. Zij voorspellen geen bezoekersaantal, toegankelijkheid, kosten of maatschappelijk effect van een toekomstig bezoekerscentrum.
Feit en onzekerheid
Wat weten we nu?
- De Kamer nam de motie aan met 146 zetels voor en 4 tegen.2
- Het dictum vraagt het Presidium om een publieksfunctie te verkennen en de Kamer daar nog in 2026 over te informeren.9
- De Grafelijke Zalen zijn momenteel gesloten vanwege de renovatie van het Binnenhof.3
- Bij Voorjaarsnota 2026 is besloten de Grafelijke Zalen mee te renoveren; de planning van het Binnenhof blijft gericht op afronding in de zomer van 2031.8
- De aangenomen motie bevat nog geen uitgewerkt programma, beheerplan, kostenraming of toegankelijkheidsontwerp voor de publieksfunctie.9
- Welke publieksfunctie het Presidium precies laat onderzoeken: een bezoekerscentrum, rondleidingen, een informatiepunt of een combinatie daarvan.97
- Wie de publieksfunctie beheert en hoe bezoekersstromen, beveiliging, evenementen en het gebruik als officieel ontvangstcentrum naast elkaar kunnen bestaan.93
- Welke aanpassingen nodig zijn voor integrale toegankelijkheid en hoe die zich verhouden tot het behoud van monumentale onderdelen.5
- Welke vorm, planning en eventuele aanvullende kosten de publieksfunctie krijgt en welke uitkomst het Presidium vóór het einde van 2026 aan de Kamer meldt.9
Van besluit naar gevolg
Wat gebeurde er, en wat volgt?
Officiële identiteit
Kamerstuk 36 919, nr. 18
- Officiële titel
- Motie van de leden Grinwis en Oosterhuis over de mogelijkheden verkennen om de Grafelijke Zalen een publieksfunctie te geven
- Ingediend
- 22 juni 2026
- Besloten
- 5 juli 2026
- Type en stadium
- Motie · Aangenomen
Onderdeel van een motieserie. Dit voorstel vroeg om de mogelijkheden verkennen om de Grafelijke Zalen een publieksfunctie te geven; de nabijgelegen motie legt een andere vraag binnen hetzelfde dossier voor.
Volledige stemregistratie
Wie stemde voor en wie tegen?
146 voor · 4 tegen. Wanneer een fractie verdeeld stemde, toont Panopta de fractie aan beide kanten en benoemt het de gekoppelde individuele stemmen. Bekijk de actuele zetelverdeling of vergelijk het parlementaire spoor van partijen.
- D6626 zetels
- VVD22 zetels
- PRO20 zetels
- PVV19 zetels
- CDA18 zetels
- JA219 zetels
- FVD7 zetels
- Groep Markuszower7 zetels
- BBB3 zetels
- ChristenUnie3 zetels
- DENK3 zetels
- PvdD3 zetels
- SGP3 zetels
- 50PLUS2 zetels
- Volt1 zetel
- SP3 zetels
- Keijzer1 zetel
De motie werd aangenomen met 146 zetels voor en 4 tegen; de vereiste meerderheid was 76 zetels. Alleen SP en Keijzer stemden tegen, terwijl de overige geregistreerde fracties voor stemden. De officiële registratie bevat geen motivering per fractie.
Zien en horen
De stemming in 20 seconden
Het geregistreerde stemmoment bij deze motie, met de tekstuele uitslag ernaast.
- Uitslag
- Aangenomen
- Datum
- 30 juni 2026
- Duur
- 17 seconden
Tekstbeschrijving
AankondigingDe voorzitter kondigt de motie-Grinwis/Oosterhuis over de mogelijkheden verkennen om de Grafelijke Zalen een publieksfunctie te geven (36919, nr. 18) aan.
UitslagDe geregistreerde uitslag is aangenomen.
Beeld: Tweede Kamer der Staten-Generaal (bewerkt)
Controlelaag
Bronnen en onderbouwing
Bekijk per bron wat erin staat, waarom Panopta haar gebruikt en waar de onderbouwing ophoudt.
- 1Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Motie van de leden Grinwis en Oosterhuis over de mogelijkheden verkennen om de Grafelijke Zalen een publieksfunctie te geven
Tweede Kamer Open Data 22 juni 2026 Open datarecord
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het frozen officiële zaakrecord bevat de formele motie-identiteit, titel, indieners en indieningsregistratie.
Waarom relevant voor dit besluit
Deze autoriteitslaag verankert het dossier aan exact de toegewezen motie en de formele indieningsmetadata.
Hiervoor gebruikt
- Formele motie-identiteit
- Indieners Grinwis en Oosterhuis
- Indieningsdatum 22 juni 2026
Wat deze bron niet bewijst
Het zaakrecord bevat niet de volledige motietekst en draagt daarom niet de renovatiekoppeling, het bezoekerscentrumvoorbeeld, de informatieplicht of een effectmeting.
- 2Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Stemmingsregistratie: aangenomen
Tweede Kamer Open Data 5 juli 2026 Stemmingsregistratie
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De officiële Tweede Kamerregistratie vermeldt dat de motie met handopsteken is aangenomen, met 146 zetels voor en 4 tegen.
Waarom relevant voor dit besluit
Dit is de autoriteitsbron voor de uitslag en de fractieverdeling.
Hiervoor gebruikt
- Uitslag aangenomen
- 146 zetels voor en 4 tegen
- Fracties die voor of tegen stemden
- De vereiste meerderheid was 76 zetels.
Wat deze bron niet bewijst
De registratie zegt niet welke publieksfunctie het Presidium kiest of wanneer die kan worden uitgevoerd.
- 3Open bron bij Rijksvastgoedbedrijf
Grafelijke zalen & Johan de Witthuis
Rijksvastgoedbedrijf geraadpleegd 9 augustus 2026 Officiële vastgoed- en gebruiksinformatie
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De pagina benoemt de zes Grafelijke Zalen, hun rol als officieel ontvangstcentrum van de regering en de Hoge Colleges van Staat en hun huidige sluiting vanwege de renovatie van het Binnenhof.
Waarom relevant voor dit besluit
De bron geeft de huidige institutionele functie en de praktische uitgangspositie voor de gevraagde publieksverkenning.
Hiervoor gebruikt
- Zes zalen en hun namen
- Officieel ontvangstcentrum
- Huidige sluiting tijdens de renovatie
Wat deze bron niet bewijst
De pagina beschrijft geen toekomstige publieksfunctie, bezoekerscapaciteit, programma, kosten of besluit van het Presidium.
- 4Open bron bij Binnenhofrenovatie / Rijksvastgoedbedrijf
Binnenhof weer open voor publiek op Dag van de Bouw
Binnenhofrenovatie / Rijksvastgoedbedrijf 8 juni 2026 Actueel renovatiebericht
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het bericht beschrijft de tijdelijke publieksroute op 20 juni 2026 langs onder meer de Grafelijke Zalen tijdens de renovatie. Het meldt ook dat de route door de werkzaamheden niet geschikt was voor bezoekers met een fysieke beperking.
Waarom relevant voor dit besluit
De bron levert een concreet actueel voorbeeld van beperkte publieke toegang en de toegankelijkheidsgrens tijdens de verbouwing.
Hiervoor gebruikt
- Eenmalige openstelling op 20 juni 2026
- Route langs de Grafelijke Zalen
- Beperking voor bezoekers met een fysieke beperking
Wat deze bron niet bewijst
Een evenement tijdens de renovatie is geen structurele publieksfunctie, geen vraagmeting en geen besluit over toekomstige toegankelijkheid.
- 5Open bron bij Tweede Kamer der Staten-Generaal
14e voortgangsrapportage Binnenhof
Tweede Kamer der Staten-Generaal 18 november 2025 Officiële voortgangsrapportage
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De 14e voortgangsrapportage beschrijft de slechte onderhouds- en brandveiligheidssituatie van de Grafelijke Zalen en de spanning tussen integrale toegankelijkheid en behoud van monumentale onderdelen.
Waarom relevant voor dit besluit
Deze oudere rapportage blijft bruikbaar voor de technische en monumentale grenzen die een publieksfunctie moet respecteren.
Hiervoor gebruikt
- Onderhouds- en brandveiligheidsproblemen in de Grafelijke Zalen
- Toegankelijkheidsgrens en focus op entreegebied, Ridderzaal en Rolzaal
Wat deze bron niet bewijst
De latere 15e rapportage heeft het toen nog open renovatie- en budgetbesluit ingehaald. Deze bron wordt daarom niet gebruikt voor de actuele renovatiestatus, het budget of een publieksfunctie.
- 6Open bron bij Binnenhofrenovatie / Rijksvastgoedbedrijf
Start bouw nieuwe publieksentree Tweede Kamer
Binnenhofrenovatie / Rijksvastgoedbedrijf 6 juli 2026 Actueel renovatiebericht
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het bericht beschrijft de nieuwe publieksentree van de Tweede Kamer, die volgens de planning ruimte moet bieden aan 500.000 bezoekers per jaar, waaronder 200.000 scholieren.
Waarom relevant voor dit besluit
Het geeft een schaalbeeld van een aangrenzende parlementaire publieksroute die relevant is voor de context, maar niet voor de directe effectmeting van de Grafelijke Zalen.
Hiervoor gebruikt
- Beoogde capaciteit van 500.000 bezoekers per jaar
- Beoogde capaciteit van 200.000 scholieren
Wat deze bron niet bewijst
De capaciteit hoort bij de nieuwe Tweede Kamer-entree en is geen raming voor de Grafelijke Zalen, een bezoekerscentrum of de motie-uitvoering.
- 7Open bron bij Tweede Kamer der Staten-Generaal
Presidiumvergaderingen
Tweede Kamer der Staten-Generaal geraadpleegd 9 augustus 2026 Officiële agenda- en besluitenlijst
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De openbare Presidiumkalender noemt na 24 juni als eerstvolgende gepubliceerde vergaderdatum 9 september 2026, gevolgd door meerdere data tot en met 9 december.
Waarom relevant voor dit besluit
In combinatie met de afzonderlijke officiële stemactiviteit levert de kalender het eerstvolgende openbare controlepunt waarop een agenda of besluitenlijst voor de verkenning zichtbaar kan worden.
Hiervoor gebruikt
- Na 24 juni eerstvolgende gepubliceerde Presidiumvergadering op 9 september 2026
- Openbare agenda- en besluitenlijsten als controlepunt
Wat deze bron niet bewijst
De kalender publiceert voor 9 september nog geen agendapunt of besluit over deze motie en bewijst daarom niet dat de verkenning al is gestart, afgerond of haalbaar is.
- 8Open bron bij Tweede Kamer der Staten-Generaal
15e voortgangsrapportage Binnenhof Renovatie
Tweede Kamer der Staten-Generaal 24 april 2026 Officiële voortgangsrapportage
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De 15e voortgangsrapportage meldt dat bij Voorjaarsnota 2026 is besloten de Grafelijke Zalen te renoveren, dat het totale Binnenhofbudget is opgehoogd en dat de renovatieplanning op oplevering in de zomer van 2031 blijft gericht.
Waarom relevant voor dit besluit
Deze bron vervangt de interimstatus uit de 14e rapportage en scheidt de reeds besloten renovatie van de nog te verkennen publieksfunctie.
Hiervoor gebruikt
- Besluit bij Voorjaarsnota 2026 om de Grafelijke Zalen te renoveren
- Afzonderlijke ophoging van het totale renovatiebudget
- Planning van de Binnenhofrenovatie richting zomer 2031
Wat deze bron niet bewijst
De rapportage besluit niets over de vorm, het beheer, de bezoekersaantallen, de toegankelijkheid of eventuele aanvullende kosten van de publieksfunctie uit deze motie.
- 9Open bron bij Tweede Kamer der Staten-Generaal en Officiële Bekendmakingen
Kamerstuk 36 919, nr. 18
Tweede Kamer der Staten-Generaal en Officiële Bekendmakingen voorgesteld 22 juni 2026 Volledige officiële motietekst
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De volledige tekst noemt de geringe publieke toegankelijkheid vóór de renovatie als aanleiding en vraagt het Presidium de mogelijkheden voor een publieksfunctie te verkennen, bijvoorbeeld via een parlementair bezoekerscentrum, en de Kamer nog in 2026 te informeren.
Waarom relevant voor dit besluit
Deze bron bepaalt de renovatie-, publieksfunctie-, actor-, voorbeeld- en deadlinescope van het verzoek en laat zien welke ontwerp- en uitvoeringskeuzes openblijven.
Hiervoor gebruikt
- Voorheen nauwelijks publiek toegankelijk als overweging uit de motie
- Verkenningsopdracht aan het Presidium
- Parlementair bezoekerscentrum als voorbeeld en niet als gekozen variant
- Informatie aan de Kamer nog in 2026
- Geen uitgewerkt programma, beheerplan, kostenraming of toegankelijkheidsontwerp in de motietekst
Wat deze bron niet bewijst
De motietekst kiest geen definitieve publieksfunctie, ontwerp, beheer, budget, openingstijden of toegankelijkheidsnorm en bewijst niet dat de verkenning al is uitgevoerd.
- 10Open bron bij Tweede Kamer der Staten-Generaal
Motie 36 919, nr. 18 - activiteiten en stemming
Tweede Kamer der Staten-Generaal stemming 30 juni 2026 om 15:05 Officiële Kamerpagina met motie-activiteiten en uitslag
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De officiële Kamerpagina koppelt deze motie aan de activiteit Stemmingen op 30 juni 2026 om 15:05 en toont de aangenomen uitslag.
Waarom relevant voor dit besluit
Deze bron onderbouwt de stemdag die nodig is om 9 september in combinatie met de Presidiumpagina als eerstvolgende gepubliceerde controledatum na de stemming te plaatsen; het frozen besluitrecord blijft autoriteit voor de zeteltelling.
Hiervoor gebruikt
- Stemactiviteit op 30 juni 2026
- Aangenomen uitslag op de officiële motiepagina
- Relatieve plaatsing van de Presidiumvergadering van 9 september 2026 na de stemming
Wat deze bron niet bewijst
De activiteitenpagina bevat geen agenda of besluit van het Presidium over de verkenning en bewijst niet dat een publieksfunctie is uitgewerkt of haalbaar is.
