Zorg · Aangenomen
Kamer wil ruimte voor persoonlijke gewoonten in hospices
De Kamer wil dat hospicebewoners hun ongezonde gewoonten kunnen voortzetten zonder specifieke belemmeringen van de overheid. Welke gewoonten en regels hieronder vallen, moet het kabinet nog verduidelijken.
Gepubliceerd door Panopta op Bijgewerkt op
De kern uitgelegd
Eigen regie aan het levenseinde, binnen bestaande grenzen
Geen verbod op een benoemde gewoonte
De motie noemt geen concrete gewoonte en schrapt geen bestaande regel. Zij vraagt de regering uitsluitend om voor hospicebewoners geen specifieke overheidsbelemmeringen op te werpen wanneer zij hun ongezonde gewoonten willen voortzetten.3
Wensen wegen binnen zorg en recht
Het kwaliteitskader voor palliatieve zorg verlangt afstemming op de realiseerbare waarden, wensen en behoeften van de patiënt. Wet- en regelgeving, professionele standaarden en de autonomie van anderen blijven daarbij de grens.5
De regering moet de uitvoeringsruimte nog aanwijzen
Minister Sterk steunde de motie omdat mensen in de laatste levensfase zo veel mogelijk moeten kunnen blijven doen wat zij gewend zijn. Niet vaststaat welke landelijke regel, beleidslijn of andere overheidsbelemmering wordt aangepast.4
In gewone taal
Wat stelde deze motie voor?
De motie legde deze keuze voor: mensen in een hospice toestaan om van hun ongezonde gewoonten te genieten.
De Tweede Kamer nam het voorstel aan met 150 zetels voor en 0 tegen. Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd.
Motie van de leden Wendel en Coenradie over mensen in een hospice toestaan om van hun ongezonde gewoonten te genieten
Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd. Lees wat een motie juridisch betekent.
Wie raakt dit?
Een brede hospicegroep, maar nog geen gemeten beleidsgevolg
De sectorrapportage laat zien hoeveel mensen en bedden de aangesloten hospicezorg omvat. Zij meet niet welke gewoonten bewoners willen voortzetten, welke overheidsbelemmeringen bestaan of hoeveel ruimte de motie toevoegt.
Dit is de geregistreerde sectoromvang en niet het aantal mensen dat door de motie een andere mogelijkheid krijgt.
Het aantal bedden beschrijft capaciteit en zegt niets over huisregels, gewoonten of het effect van overheidsbeleid.
Geen geraadpleegde bron meet voor dezelfde doelgroep welke overheidsbelemmering bestaat, hoeveel bewoners die ervaren en wat er na uitvoering verandert. Daarom is geen directe effectmaat verdedigbaar.
Zo lees je dit: De motie ondersteunt eigen regie, maar pas een kabinetsreactie kan tonen welke overheidsbelemmering werkelijk verdwijnt.
Wie raakt dit?
Verschillende groepen, verschillende gevolgen
Mensen die in een hospice verblijven35
Hun wensen krijgen politieke steun, maar de motie verleent geen recht op iedere gewenste gewoonte en heft wettelijke of professionele grenzen niet op.
Ministerie van VWS34
Het ministerie moet bepalen of specifieke landelijke belemmeringen bestaan en hoe daarmee wordt omgegaan, zonder dat de motie een instrument of deadline voorschrijft.
Van wens naar uitvoerbare ruimte
Drie vragen bepalen wat deze motie praktisch verandert
De opdracht krijgt pas betekenis wanneer duidelijk is welke wens speelt, welke grens geldt en wie een belemmering kan wegnemen.
- Wens bespreken5De bewoner en het zorgteam brengen de persoonlijke wens en de betekenis voor kwaliteit van leven samen in beeld.
- Grens onderscheiden35Daarna moet onderscheid worden gemaakt tussen een overheidsregel, professioneel handelen, veiligheid en een eigen huisregel.
- Belemmering aanwijzen3Het kabinet moet concreet maken welke specifieke belemmering van overheidswege niet langer mag worden opgeworpen.
Hoe Panopta dit impactbeeld maakte
Panopta gebruikt de VPTZ-registratie alleen om de omvang van aangesloten hospicezorg te tonen. De cijfers worden niet omgerekend naar bereik, gezondheidseffect of gedragsverandering door de motie.

De politieke keuze
Wat vroeg de motie?
De regering moet voor mensen in een hospice geen specifieke belemmeringen van overheidswege opwerpen wanneer zij hun ongezonde gewoonten willen voortzetten.3
Feit en onzekerheid
Wat weten we nu?
Van besluit naar gevolg
Wat gebeurde er, en wat volgt?
- 1
Sectoromvang over 2025 gepubliceerd
VPTZ Nederland en Associatie Hospicezorg Nederland meldden ruim 13.000 gasten en 945 bedden bij 157 aangesloten hospices.6
- 2
- 3
- 4
Aanlooponderzoek · onderzoeksbeta
Wat gebeurde er vóór dit besluit?
Panopta controleerde voor ieder besluit dezelfde 10 openbare bronroutes, van 1 januari 2026 tot 30 juni 2026. Een match is een aanleiding om verder te kijken, geen bewijs van beïnvloeding.
- Onderzoeksroutes met bronmatch
- 0
- Eerdere besluiten getoond
- 8
- Controles zonder match
- 0
- Nog onvoldoende dekking
- 9
Geen directe publiceerbare match. Dat betekent niet dat er geen contact of invloed was. De uitklapbare controles laten zien welke routes zijn onderzocht en waar dekking nog ontbreekt.
Bekijk de 10 controles en hun grenzen
Openbare agenda's
Nog niet vast te stellenGeen directe match gevonden in de beschikbare agenda-items. Zonder een aaneengesloten dekkingsledger publiceert Panopta dit niet als nulresultaat.
Dit doorzoekt alleen de gepubliceerde openbare agenda's van bewindspersonen. Ongeplande, partijpolitieke of om veiligheids- en Woo-redenen weggelaten contacten kunnen ontbreken; een onderwerpsovereenkomst bewijst geen invloed.Eerdere besluiten binnen het onderwerp
Onderwerpcontext gevonden83 eerdere besluiten binnen dezelfde hoofdindeling in de 180 dagen ervoor; de acht meest recente staan hieronder.
- Motie van het lid Synhaeve over een scale-upaanpak voor een select aantal mentalegezondheidsinitiatieven23 juni 2026
- Motie van het lid Coenradie over een plan voor de brede landelijke uitrol van mentalegezondheidsnetwerken23 juni 2026
- Motie van het lid Coenradie over een tijdelijke en beperkte hogere vergoeding voor bestaande geneesmiddelen met een bewezen nieuwe indicatie23 juni 2026
- Motie van het lid Van Meetelen over geen maatregelen die sturen op een door de overheid gewenste levensstijl23 juni 2026
Externe inbreng bij de Kamer
Nog niet vast te stellenGeen directe match gevonden in de beschikbare Kameractiviteiten. Agendapunten, documenten en aaneengesloten brondekking zijn nog niet volledig gecontroleerd, dus dit is geen nulresultaat.
De huidige productiecontrole omvat openbare Kameractiviteiten zoals rondetafelgesprekken, petities, werkbezoeken, gesprekken, hoorzittingen en technische briefings. Agendapunten en documenten worden pas onderdeel van een nulconclusie na een eigen dekkingsaudit. Een activiteit toont niet wie een standpunt heeft veroorzaakt.Consultatie en tekstoverlap
Nog niet vast te stellenDe huidige bronlaag kan consultatiekandidaten vinden, maar nog geen woordelijke overdracht veilig vaststellen.
Een onderwerpsovereenkomst met een internetconsultatie is nog geen argument-overdracht. Daarvoor moeten de ingediende tekst en de latere Kamerinbreng versieerbaar en woordelijk vergelijkbaar zijn.Openbare registers
Nog niet vast te stellenGeen gedateerde onderwerp-match gevonden bij de gekoppelde indieners. De registers hebben nog geen persoons- en periodegebonden dekkingsledger, dus Panopta publiceert geen nulconclusie.
Dit vergelijkt alleen de officiële profielregisters van de indieners met het onderwerp. Een loopbaan, nevenfunctie, reis of gift is context en bewijst geen belangenverstrengeling of invloed op de stem.Verschil tussen stemblokken
Nog niet vast te stellenStemblokken kunnen pas eerlijk worden vergeleken wanneer contacten en externe inbreng aan fracties of woordvoerders zijn gekoppeld. Die actor-dekking is nog niet volledig.
Voor- en tegenstemmers zijn geen automatische controlegroep: partijen kunnen verschillende rollen, portefeuilles en toegang hebben. Panopta toont daarom geen asymmetriescore zonder vergelijkbare actor-dekking.Eerdere toezeggingen
Nog niet vast te stellenGeen eerdere toezegging met een directe match gevonden in de beschikbare, aan activiteiten gekoppelde records. Zonder aaneengesloten dekkingsledger volgt geen nulconclusie.
Dit is een onderwerpmatch in de officiële toezeggingenregistratie. Alleen een expliciete dossier- of motieverwijzing maakt een toezegging direct aan dit besluit gekoppeld.EU-lobbyregister en Commissie-afspraken
Bronroute nog niet aangeslotenDe EU-transparantieregister- en Commissieafsprakenroute is officieel gedocumenteerd, maar nog niet historisch en op organisatieniveau aangesloten op Panopta.
Zonder geaccepteerde organisatie-alias en aantoonbare periode-dekking publiceert Panopta geen treffer of nulconclusie uit deze bronnen.Partijfinanciering
Bronroute nog niet aangeslotenDe officiële Wfpp-route voor partijfinanciering is gedocumenteerd, maar de verschillende meldingsdrempels en verslagperioden zijn nog niet als afzonderlijke reeksen aangesloten.
Een openbaar gemaakte gift is partijfinanciering en geen bewijs van contact, tegenprestatie of invloed. Panopta koppelt pas na exacte partij- of neveninstellingsresolutie.Publiek geld en opdrachten
Bronroute nog niet aangeslotenDe officiële routes voor aanbestedingen en subsidies zijn nog niet uniform aan organisaties en dit besluit gekoppeld.
Een gift, subsidie of opdracht is economische context en geen bewijs van lobbycontact, tegenprestatie of invloed. Panopta toont pas resultaten na een controleerbare organisatiejoin.Officiële identiteit
Kamerstuk 29 389, nr. 177
- Officiële titel
- Motie van de leden Wendel en Coenradie over mensen in een hospice toestaan om van hun ongezonde gewoonten te genieten
- Ingediend
- 24 juni 2026
- Besloten
- 30 juni 2026
- Type en stadium
- Motie · Aangenomen
Onderdeel van een motieserie. Dit voorstel vroeg om mensen in een hospice toestaan om van hun ongezonde gewoonten te genieten; de nabijgelegen motie legt een andere vraag binnen hetzelfde dossier voor.
Volledige stemregistratie
Wie stemde voor en wie tegen?
150 voor · 0 tegen. Wanneer een fractie verdeeld stemde, toont Panopta de fractie aan beide kanten en benoemt het de gekoppelde individuele stemmen. Bekijk de actuele zetelverdeling of vergelijk het parlementaire spoor van partijen.
- D6626 zetels
- VVD22 zetels
- PRO20 zetels
- PVV19 zetels
- CDA18 zetels
- JA219 zetels
- FVD7 zetels
- Groep Markuszower7 zetels
- BBB3 zetels
- ChristenUnie3 zetels
- DENK3 zetels
- PvdD3 zetels
- SGP3 zetels
- SP3 zetels
- 50PLUS2 zetels
- Keijzer1 zetel
- Volt1 zetel
De Kamer nam de motie op 30 juni 2026 unaniem aan: alle 17 geregistreerde fracties stemden voor, samen 150 zetels. Er waren 0 tegenstemmen; voor een meerderheid waren 76 zetels nodig.
Zien en horen
De stemming in 20 seconden
Het geregistreerde stemmoment bij deze motie, met de tekstuele uitslag ernaast.
- Uitslag
- Aangenomen
- Datum
- 30 juni 2026
- Duur
- 22 seconden
Tekstbeschrijving
AankondigingDe voorzitter kondigt de motie-Wendel/Coenradie over mensen in een hospice toestaan om van hun ongezonde gewoonten te genieten (29389, nr. 177) aan.
UitslagDe geregistreerde uitslag is aangenomen.
Beeld: Tweede Kamer der Staten-Generaal (bewerkt)
Controlelaag
Bronnen en onderbouwing
Bekijk per bron wat erin staat, waarom Panopta haar gebruikt en waar de onderbouwing ophoudt.
- 1Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Motie van de leden Wendel en Coenradie over mensen in een hospice toestaan om van hun ongezonde gewoonten te genieten
Tweede Kamer Open Data 24 juni 2026 Tweede Kamer authority-record voor zaakidentiteit
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Bevroren authority-record voor titel, indieners, dossieridentiteit en indieningsdatum.
Waarom relevant voor dit besluit
Verankert de formele identiteit zonder de overheidsregistratie opnieuw te beoordelen.
Hiervoor gebruikt
- De motie werd op 24 juni 2026 ingediend.
Wat deze bron niet bewijst
Het zaakrecord bevat niet de volledige inhoudelijke en maatschappelijke context van de motie.
- 2Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Stemmingsregistratie: aangenomen
Tweede Kamer Open Data 30 juni 2026 Tweede Kamer authority-record voor besluit en stemming
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Bevroren authority-record met status, gevalideerde stemdatum, fractierichtingen en zeteltelling.
Waarom relevant voor dit besluit
Is de gezaghebbende basis voor de vastgestelde uitslag en stemverdeling.
Hiervoor gebruikt
- De Kamer nam het verzoek over specifieke overheidsbelemmeringen in hospices aan.
Wat deze bron niet bewijst
De stemming bewijst geen uitvoering, effect of reden waarom een fractie voor stemde.
- 3Open bron bij Officiële Bekendmakingen
Motie over ongezonde gewoonten in hospices
Officiële Bekendmakingen 24 juni 2026 Officiële volledige Kamerstuktekst
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De motie vraagt de regering voor hospicebewoners geen specifieke overheidsbelemmeringen op te werpen bij het voortzetten van ongezonde gewoonten.
Waarom relevant voor dit besluit
Bepaalt de precieze opdracht en maakt zichtbaar wat niet nader is ingevuld.
Hiervoor gebruikt
- De motie noemt geen concrete gewoonte en schrapt geen bestaande regel. Zij vraagt de regering uitsluitend om voor hospicebewoners geen specifieke overheidsbelemmeringen op te werpen wanneer zij hun ongezonde gewoonten willen voortzetten.
- Daarna moet onderscheid worden gemaakt tussen een overheidsregel, professioneel handelen, veiligheid en een eigen huisregel.
- Het kabinet moet concreet maken welke specifieke belemmering van overheidswege niet langer mag worden opgeworpen.
- Hun wensen krijgen politieke steun, maar de motie verleent geen recht op iedere gewenste gewoonte en heft wettelijke of professionele grenzen niet op.
- Het ministerie moet bepalen of specifieke landelijke belemmeringen bestaan en hoe daarmee wordt omgegaan, zonder dat de motie een instrument of deadline voorschrijft.
- De regering moet voor mensen in een hospice geen specifieke belemmeringen van overheidswege opwerpen wanneer zij hun ongezonde gewoonten willen voortzetten.
- De motie benoemt geen specifieke gewoonte, wijzigt zelf geen wet of huisregel en verleent geen onbeperkt individueel recht.
- Welke gewoonten en welke bestaande overheidsbelemmeringen onder de opdracht vallen, staat niet in de motie.
- Of uitvoering leidt tot nieuw beleid, andere uitleg van regels of aanpassing van regelgeving is nog niet bekend.
- Wendel en Coenradie vroegen om geen specifieke overheidsbelemmeringen op te werpen voor het voortzetten van ongezonde gewoonten in hospices.
- Het volgende controlepunt is een kabinetsreactie die de bedoelde overheidsbelemmeringen en uitvoeringsroute concreet maakt.
- Het besluit gaat over zorg en eigen regie in een hospice binnen het bredere ouderen- en palliatievezorgdossier.
- De taxonomie heeft geen aparte palliatievezorgtag en de motie gaat niet over de hele langdurige zorg.
- De motie vraagt de regering een specifieke vorm van overheidsbelemmering niet op te werpen.
- Zij vraagt geen onderzoek, budget, meetopdracht of concreet wetsvoorstel.
- De opdracht is aan de regering gericht en werd door de minister voor Langdurige Zorg geduid.
- De motie noemt geen uitvoeringsorganisatie, regeling, bevoegdheid of budgethouder.
- De Kamer nam het verzoek over specifieke overheidsbelemmeringen in hospices aan.
Wat deze bron niet bewijst
De tekst noemt geen specifieke gewoonte, overheidsregel, uitvoeringsinstrument, budget of deadline.
- 4Open bron bij Tweede Kamer der Staten-Generaal
Plenair verslag Ouderenzorg van 24 juni 2026
Tweede Kamer der Staten-Generaal 24 juni 2026 Officieel plenair debatverslag
Link gecontroleerd opBekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het verslag bevat de uitleg waarmee minister Sterk de motie oordeel Kamer gaf.
Waarom relevant voor dit besluit
Geeft politieke en uitvoeringscontext die niet in het korte dictum staat.
Hiervoor gebruikt
- Minister Sterk steunde de motie omdat mensen in de laatste levensfase zo veel mogelijk moeten kunnen blijven doen wat zij gewend zijn. Niet vaststaat welke landelijke regel, beleidslijn of andere overheidsbelemmering wordt aangepast.
- Het ministerie moet bepalen of specifieke landelijke belemmeringen bestaan en hoe daarmee wordt omgegaan, zonder dat de motie een instrument of deadline voorschrijft.
- Minister Sterk verbond haar steun aan de mogelijkheid om in de laatste levensfase zo veel mogelijk te blijven doen wat iemand gewend is.
- Of uitvoering leidt tot nieuw beleid, andere uitleg van regels of aanpassing van regelgeving is nog niet bekend.
- Wendel en Coenradie vroegen om geen specifieke overheidsbelemmeringen op te werpen voor het voortzetten van ongezonde gewoonten in hospices.
- Het volgende controlepunt is een kabinetsreactie die de bedoelde overheidsbelemmeringen en uitvoeringsroute concreet maakt.
- De opdracht is aan de regering gericht en werd door de minister voor Langdurige Zorg geduid.
- De motie noemt geen uitvoeringsorganisatie, regeling, bevoegdheid of budgethouder.
Wat deze bron niet bewijst
De debatduiding verandert de formele motietekst niet en legt nog geen uitvoeringsregel vast.
- 5Open bron bij Palliaweb, IKNL en Palliactief
Kwaliteitskader Palliatieve zorg Nederland
Palliaweb, IKNL en Palliactief gegenereerde versie 29 mei 2026 Landelijk professioneel kwaliteitskader
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het kader plaatst kwaliteit van leven, autonomie en gezamenlijke besluitvorming centraal en benoemt geldende regels als grens.
Waarom relevant voor dit besluit
Laat zien hoe persoonlijke wensen in palliatieve zorg worden afgewogen.
Hiervoor gebruikt
- Het kwaliteitskader voor palliatieve zorg verlangt afstemming op de realiseerbare waarden, wensen en behoeften van de patiënt. Wet- en regelgeving, professionele standaarden en de autonomie van anderen blijven daarbij de grens.
- De bewoner en het zorgteam brengen de persoonlijke wens en de betekenis voor kwaliteit van leven samen in beeld.
- Daarna moet onderscheid worden gemaakt tussen een overheidsregel, professioneel handelen, veiligheid en een eigen huisregel.
- Hun wensen krijgen politieke steun, maar de motie verleent geen recht op iedere gewenste gewoonte en heft wettelijke of professionele grenzen niet op.
- Het besluit gaat over zorg en eigen regie in een hospice binnen het bredere ouderen- en palliatievezorgdossier.
- De taxonomie heeft geen aparte palliatievezorgtag en de motie gaat niet over de hele langdurige zorg.
- Het kwaliteitskader voor palliatieve zorg verlangt afstemming op de realiseerbare waarden, wensen en behoeften van de patiënt.
Wat deze bron niet bewijst
Het kader bepaalt niet welke gewoonte of specifieke overheidsbelemmering de motie bedoelt.
- 6Open bron bij VPTZ Nederland en Associatie Hospicezorg Nederland
Registratierapportage hospicezorg 2025
VPTZ Nederland en Associatie Hospicezorg Nederland 12 mei 2026 Landelijke sectorregistratie
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De rapportage geeft aantallen gasten, aangesloten hospices en hospicebedden over 2025.
Waarom relevant voor dit besluit
Levert een actuele schaal zonder die als effect van de motie te presenteren.
Hiervoor gebruikt
- Dit is de geregistreerde sectoromvang en niet het aantal mensen dat door de motie een andere mogelijkheid krijgt.
- Het aantal bedden beschrijft capaciteit en zegt niets over huisregels, gewoonten of het effect van overheidsbeleid.
- VPTZ Nederland en Associatie Hospicezorg Nederland meldden ruim 13.000 gasten en 945 bedden bij 157 aangesloten hospices.
Wat deze bron niet bewijst
De registratie dekt aangesloten organisaties en meet geen huisregels, ervaren belemmeringen of beleidsgevolgen.

