Brongebonden Panopta-paginaUitslag en stemmen komen uit Tweede Kamer Open Data; Panopta maakt de samenhang leesbaar.

Onderwijs en wetenschap · Verworpen

De regels voor het verwijderen van een basisschoolleerling blijven staan

De verworpen motie wilde twee zinnen schrappen uit artikel 40, lid 11 van de Wet op het primair onderwijs. Daarmee wilde de indiener voorkomen dat een school eerst een andere school moet vinden voordat een leerling definitief kan worden verwijderd. Met 46 zetels voor en 104 tegen verandert de wettelijke route door deze motie niet.

Verworpen5 juli 2026Pepijn van Houwelingen (FVD)

Gepubliceerd door Panopta op 9 augustus 2026Bijgewerkt op 9 augustus 2026

De kern uitgelegd

Waarom de laatste twee zinnen van artikel 40, lid 11 van de Wet op het primair onderwijs schrappen in de Kamer voorlag

De indiener wilde een school meer ruimte geven om een leerling die ernstig ongewenst gedrag vertoont te verwijderen zonder eerst een andere bereidwillige school te vinden. Het voorstel beperkte zich tot de laatste twee zinnen van één artikellid.¹³⁴

Volgens de Onderwijsinspectie moet het schoolbestuur bij verwijdering ouders, leerling en leraar horen, de reden geven en de leerplichtambtenaar informeren. Definitieve verwijdering kan pas nadat de school aan de inspanningsplicht voor een andere school heeft voldaan en constructief overleg met de ouders heeft gevoerd.⁵

De staatssecretaris ontraadde de motie in het debat omdat een wijziging van deze wettelijke bescherming volgens haar via een zorgvuldig en breder wetgevingstraject moet worden besproken. De verwerping laat dat bredere debat open, maar wijzigt de regel nu niet.²⁴

In gewone taal

Wat stelde deze motie voor?

De motie legde deze keuze voor: de laatste twee zinnen van artikel 40, lid 11 van de Wet op het primair onderwijs schrappen.

De Tweede Kamer verwierp het voorstel met 46 zetels voor en 104 tegen. De gevraagde verandering volgt daarom niet uit deze motie.

Officiële formulering

Motie van het lid Van Houwelingen over de laatste twee zinnen van artikel 40, lid 11 van de Wet op het primair onderwijs schrappen

Procedureel gevolg

De gevraagde verandering volgt daarom niet uit deze motie. Lees wat een motie juridisch betekent.

Wie raakt dit?

De schoolpopulatie is groot; het aantal verwijderingen is niet gemeten

CBS geeft de omvang van het reguliere basisonderwijs en de Onderwijsinspectie beschrijft de bestaande verwijderingsroute. Geen van beide bronnen telt hoeveel leerlingen door het schrappen van deze zinnen anders behandeld zouden worden.

1.357.010leerlingen in het reguliere basisonderwijs⁶schooljaar 2025/'26, voorlopig

maximaal 1 weekduur van een schorsing in het basisonderwijs⁵huidige officiële uitleg

Zo lees je dit: De 1.357.010 leerlingen vormen de totale schoolpopulatie en niet de groep die met schorsing of verwijdering te maken krijgt. De maximale schorsingsduur beschrijft de bestaande procedure en zegt niet hoeveel gevallen tot definitieve verwijdering leiden. Omdat de motie is verworpen, ontstaat door dit besluit geen nieuwe doelgroep.

De politieke keuze

Wat vroeg de motie?

De regering moest de laatste twee zinnen van artikel 40, lid 11 van de Wet op het primair onderwijs schrappen.¹³⁴

Feit en onzekerheid

Wat weten we nu?

Vaststaat

De motie is verworpen met 46 zetels voor en 104 tegen; de twee bedoelde zinnen zijn door dit besluit niet uit de Wet op het primair onderwijs geschrapt.²
De huidige officiële route verlangt een gemotiveerd besluit en overleg, plus een inspanning om een andere school te vinden voordat definitieve verwijdering mogelijk is.⁵
De staatssecretaris vond een afzonderlijke wetswijziging via deze motie niet zorgvuldig en verwees naar een bredere behandeling van de wettelijke regels.⁴

Nog open

Niet bekend is hoeveel basisschoolleerlingen jaarlijks definitief worden verwijderd; de geraadpleegde landelijke statistiek telt leerlingen, maar geen direct vergelijkbare verwijderingsgevallen.⁵⁶
Open blijft of het kabinet later in een afzonderlijk wetsvoorstel terugkomt op de verhouding tussen schoolveiligheid, de positie van ouders en leerling en de plicht om een andere school te zoeken.⁴⁵
Ook staat niet vast welke alternatieven scholen gebruiken wanneer de veiligheid onder druk staat terwijl nog geen andere passende school is gevonden.⁵

Van besluit naar gevolg

Wat gebeurde er, en wat volgt?

1
17 juni 2026
Motie ingediend
Van Houwelingen stelt voor twee zinnen uit artikel 40, lid 11 van de Wet op het primair onderwijs te schrappen.¹³
2
Tijdens het debat
Motie ontraden
De staatssecretaris vindt dat deze wettelijke keuze via een zorgvuldig en breder wetgevingstraject moet worden behandeld.⁴
3
Na de stemming
Voorstel verworpen
Met 46 zetels voor en 104 tegen wijzigt de wettelijke verwijderingsroute door deze motie niet.²
4
Bij nieuwe wetgeving
Breder debat mogelijk
Pas een afzonderlijk wetsvoorstel kan de wettelijke afweging rond verwijdering opnieuw wijzigen; zo'n wijziging volgt niet automatisch uit deze stemming.⁴⁵

Aanlooponderzoek · onderzoeksbeta

Wat gebeurde er vóór dit besluit?

Panopta controleerde voor ieder besluit dezelfde 10 openbare bronroutes, van 1 januari 2026 tot 30 juni 2026. Een match is een aanleiding om verder te kijken, geen bewijs van beïnvloeding.

Onderzoeksroutes met bronmatch: 0
Eerdere besluiten getoond: 8
Controles zonder match: 0
Nog onvoldoende dekking: 9

Geen directe publiceerbare match. Dat betekent niet dat er geen contact of invloed was. De uitklapbare controles laten zien welke routes zijn onderzocht en waar dekking nog ontbreekt.

Bekijk de 10 controles en hun grenzen

P1

Openbare agenda's

Nog niet vast te stellen

Geen directe match gevonden in de beschikbare agenda-items. Zonder een aaneengesloten dekkingsledger publiceert Panopta dit niet als nulresultaat.

Dit doorzoekt alleen de gepubliceerde openbare agenda's van bewindspersonen. Ongeplande, partijpolitieke of om veiligheids- en Woo-redenen weggelaten contacten kunnen ontbreken; een onderwerpsovereenkomst bewijst geen invloed.

P10

Eerdere besluiten binnen het onderwerp

Onderwerpcontext gevonden

62 eerdere besluiten binnen dezelfde hoofdindeling in de 180 dagen ervoor; de acht meest recente staan hieronder.

Dit zijn eerdere formele besluiten met dezelfde Panopta-hoofdindeling. Het zijn niet automatisch vergelijkbare voorstellen; de titel en bron blijven daarom zichtbaar.

P2

Externe inbreng bij de Kamer

Nog niet vast te stellen

Geen directe match gevonden in de beschikbare Kameractiviteiten. Agendapunten, documenten en aaneengesloten brondekking zijn nog niet volledig gecontroleerd, dus dit is geen nulresultaat.

De huidige productiecontrole omvat openbare Kameractiviteiten zoals rondetafelgesprekken, petities, werkbezoeken, gesprekken, hoorzittingen en technische briefings. Agendapunten en documenten worden pas onderdeel van een nulconclusie na een eigen dekkingsaudit. Een activiteit toont niet wie een standpunt heeft veroorzaakt.

P3

Consultatie en tekstoverlap

Nog niet vast te stellen

De huidige bronlaag kan consultatiekandidaten vinden, maar nog geen woordelijke overdracht veilig vaststellen.

Een onderwerpsovereenkomst met een internetconsultatie is nog geen argument-overdracht. Daarvoor moeten de ingediende tekst en de latere Kamerinbreng versieerbaar en woordelijk vergelijkbaar zijn.

P4

Openbare registers

Nog niet vast te stellen

Geen gedateerde onderwerp-match gevonden bij de gekoppelde indieners. De registers hebben nog geen persoons- en periodegebonden dekkingsledger, dus Panopta publiceert geen nulconclusie.

Dit vergelijkt alleen de officiële profielregisters van de indieners met het onderwerp. Een loopbaan, nevenfunctie, reis of gift is context en bewijst geen belangenverstrengeling of invloed op de stem.

P5

Verschil tussen stemblokken

Nog niet vast te stellen

Stemblokken kunnen pas eerlijk worden vergeleken wanneer contacten en externe inbreng aan fracties of woordvoerders zijn gekoppeld. Die actor-dekking is nog niet volledig.

Voor- en tegenstemmers zijn geen automatische controlegroep: partijen kunnen verschillende rollen, portefeuilles en toegang hebben. Panopta toont daarom geen asymmetriescore zonder vergelijkbare actor-dekking.

P6

Eerdere toezeggingen

Nog niet vast te stellen

Geen eerdere toezegging met een directe match gevonden in de beschikbare, aan activiteiten gekoppelde records. Zonder aaneengesloten dekkingsledger volgt geen nulconclusie.

Dit is een onderwerpmatch in de officiële toezeggingenregistratie. Alleen een expliciete dossier- of motieverwijzing maakt een toezegging direct aan dit besluit gekoppeld.

P7

EU-lobbyregister en Commissie-afspraken

Bronroute nog niet aangesloten

De EU-transparantieregister- en Commissieafsprakenroute is officieel gedocumenteerd, maar nog niet historisch en op organisatieniveau aangesloten op Panopta.

Zonder geaccepteerde organisatie-alias en aantoonbare periode-dekking publiceert Panopta geen treffer of nulconclusie uit deze bronnen.

P8

Partijfinanciering

Bronroute nog niet aangesloten

De officiële Wfpp-route voor partijfinanciering is gedocumenteerd, maar de verschillende meldingsdrempels en verslagperioden zijn nog niet als afzonderlijke reeksen aangesloten.

Een openbaar gemaakte gift is partijfinanciering en geen bewijs van contact, tegenprestatie of invloed. Panopta koppelt pas na exacte partij- of neveninstellingsresolutie.

P9

Publiek geld en opdrachten

Bronroute nog niet aangesloten

De officiële routes voor aanbestedingen en subsidies zijn nog niet uniform aan organisaties en dit besluit gekoppeld.

Een gift, subsidie of opdracht is economische context en geen bewijs van lobbycontact, tegenprestatie of invloed. Panopta toont pas resultaten na een controleerbare organisatiejoin.

Lees hoe Panopta dit onderzoek uitvoert

Officiële identiteit

Kamerstuk 36 777, nr. 53

Officiële titel: Motie van het lid Van Houwelingen over de laatste twee zinnen van artikel 40, lid 11 van de Wet op het primair onderwijs schrappen
Indieners: Pepijn van HouwelingenIndiener · FVD
Ingediend: 17 juni 2026
Besloten: 5 juli 2026
Type en stadium: Motie · Verworpen

Onderdeel van een motieserie. Dit voorstel vroeg om de laatste twee zinnen van artikel 40, lid 11 van de Wet op het primair onderwijs schrappen; de nabijgelegen motie legt een andere vraag binnen hetzelfde dossier voor.

Volledige stemregistratie

Wie stemde voor en wie tegen?

46 voor · 104 tegen. Wanneer een fractie verdeeld stemde, toont Panopta de fractie aan beide kanten en benoemt het de gekoppelde individuele stemmen. Bekijk de actuele zetelverdeling of vergelijk het parlementaire spoor van partijen.

Voor46 zetels

PVV19 zetels
JA219 zetels
FVD7 zetels
Groep Markuszower7 zetels
BBB3 zetels
Keijzer1 zetel

Tegen104 zetels

D6626 zetels
VVD22 zetels
PRO20 zetels
CDA18 zetels
ChristenUnie3 zetels
DENK3 zetels
PvdD3 zetels
SGP3 zetels
SP3 zetels
50PLUS2 zetels
Volt1 zetel

Waarom dit opvalt

PVV, FVD, JA21, BBB, Groep Markuszower en het lid Keijzer stemden voor, samen 46 zetels. De overige elf geregistreerde fracties stemden tegen, samen 104 zetels. De stemregistratie bevat geen redenen voor de keuzes.

Zien en horen

De stemming in 20 seconden

Het geregistreerde stemmoment bij deze motie, met de tekstuele uitslag ernaast.

Uitslag: Verworpen
Datum: 30 juni 2026
Duur: 17 seconden

Tekstbeschrijving

AankondigingDe voorzitter kondigt de motie-Van Houwelingen over de laatste twee zinnen van artikel 40, lid 11 van de Wet op het primair onderwijs schrappen (36777, nr. 53) aan.

UitslagDe geregistreerde uitslag is verworpen.

Beeld: Tweede Kamer der Staten-Generaal (bewerkt)

Controlelaag

Bronnen en onderbouwing

Bekijk per bron wat erin staat, waarom Panopta haar gebruikt en waar de onderbouwing ophoudt.

1
Motie van het lid Van Houwelingen over de laatste twee zinnen van artikel 40, lid 11 van de Wet op het primair onderwijs schrappen
Tweede Kamer Open Data 17 juni 2026 Open datarecord
Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het zaakrecord bevat de formele titel, indiener en indieningsdatum van de motie over artikel 40, lid 11 van de Wet op het primair onderwijs.
Waarom relevant voor dit besluit
Dit record legt exact vast welke wetszinnen de indiener wilde laten schrappen.
Hiervoor gebruikt
Officiële titel en indiener
Indieningsdatum en zaakidentiteit
Wat deze bron niet bewijst
Het zaakrecord beschrijft het voorstel, maar niet hoeveel leerlingen ermee te maken zouden krijgen of hoe een school in een concreet geval handelt.
2
Stemmingsregistratie: verworpen
Tweede Kamer Open Data 5 juli 2026 Stemmingsregistratie
Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het besluitrecord legt de verwerping en de officiële stemrichting per geregistreerde fractie vast.
Waarom relevant voor dit besluit
Dit is de basis voor de uitslag van 46 zetels voor en 104 tegen en voor de conclusie dat deze motie de wet niet wijzigde.
Hiervoor gebruikt
Uitslag verworpen
Volledige fractieverdeling
Wat deze bron niet bewijst
De registratie bevat geen stemmotivaties en de technische wijzigingsdatum van het record is geen zelfstandig bewijs voor het stemmoment.
3
Kamerstuk 36 777, nr. 53
Officiële bekendmakingen 18 juni 2026 Officieel Kamerstuk
Open bron bij Officiële bekendmakingen
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het officiële Kamerstuk bevat het concrete verzoek om de laatste twee zinnen van artikel 40, lid 11 van de Wet op het primair onderwijs te schrappen.
Waarom relevant voor dit besluit
De bron begrenst de gewone-taal-uitleg tot deze specifieke wettelijke wijziging en niet tot het hele beleid voor sociale veiligheid op school.
Hiervoor gebruikt
De letterlijke reikwijdte van het verzoek
Het bedoelde wetsartikel
Wat de motie niet regelt
Wat deze bron niet bewijst
Het Kamerstuk bevat geen landelijke telling van verwijderingen, geen uitvoeringsplan en geen beoordeling van individuele leerlingen.
4
Plenair verslag Wet vrij en veilig onderwijs
Tweede Kamer 17 juni 2026 Officieel plenair verslag
Open bron bij Tweede Kamer
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
In het debat licht de indiener toe dat hij verwijdering zonder vooraf gevonden andere school mogelijk wil maken. De staatssecretaris ontraadt de motie en vraagt om een zorgvuldig, breder wetgevingstraject.
Waarom relevant voor dit besluit
Het verslag geeft de expliciete bedoeling van de indiener en de openbare reactie van het kabinet zonder een stemmotief aan andere fracties toe te schrijven.
Hiervoor gebruikt
De bedoelde verandering in de verwijderingsroute
Het oordeel van de staatssecretaris
De open mogelijkheid van een breder wetgevingstraject
Wat deze bron niet bewijst
Het verslag verklaart niet waarom iedere fractie voor of tegen stemde en levert geen cijfer over het aantal verwijderde leerlingen.
5
Mag een basisschool mijn kind schorsen of verwijderen?
Inspectie van het Onderwijs geraadpleegd 30 juli 2026 Officiële uitvoeringsuitleg
Open bron bij Inspectie van het Onderwijs
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De Onderwijsinspectie beschrijft de bestaande procedure voor schorsing en verwijdering, waaronder horen, motiveren, informeren en de inspanning om een andere school te vinden. Een schorsing duurt maximaal één week.
Waarom relevant voor dit besluit
Deze bron maakt concreet welke procedure na de verwerping van de motie blijft gelden voor scholen, ouders en leerlingen.
Hiervoor gebruikt
De bestaande verwijderingsroute
De maximale schorsingsduur
De rol van schoolbestuur, ouders en leerplichtambtenaar
Wat deze bron niet bewijst
De uitleg telt geen verwijderingsgevallen en bepaalt niet hoe een individuele school een specifieke veiligheidssituatie moet beoordelen.
6
(Speciaal) basisonderwijs en speciale scholen; leerlingen, schoolregio
CBS StatLine 10 april 2026 CBS-statistiek 71478NED
Open bron bij CBS StatLine
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
CBS telt voor schooljaar 2025/'26 voorlopig 1.357.010 leerlingen in het reguliere basisonderwijs in Nederland. De tabel is uitgesplitst naar onderwijssoort, regio, geslacht en leeftijd.
Waarom relevant voor dit besluit
Het cijfer geeft alleen de omvang van de schoolpopulatie waarop de Wet op het primair onderwijs ziet en voorkomt dat een niet-bestaande doelgroepomvang wordt verzonnen.
Hiervoor gebruikt
1.357.010 leerlingen in het reguliere basisonderwijs
Schooljaar 2025/'26 en voorlopige status
De afbakening tot Nederland en basisonderwijs
Wat deze bron niet bewijst
De tabel meet geen schorsingen, verwijderingen, veiligheidsincidenten of leerlingen die door deze motie anders behandeld zouden worden.