Economie en werk · Aangenomen
Kabinet moet kritieke reststromen met afvalstatus in kaart brengen
De aangenomen motie vraagt de regering te laten zien welke reststromen die cruciaal zijn voor de strategische autonomie momenteel nog als afval worden geclassificeerd. De stemming verandert hun juridische status niet en verplicht nog niet tot terugwinning.
Gepubliceerd door Panopta op Bijgewerkt op
De kern uitgelegd
Van afvalstatus naar strategische grondstof
De grondstoffenlijst begrenst het onderwerp
Het kabinet stelde op 7 juli 2026 de eerste Nederlandse Kritieke Grondstoffenlijst vast. Daarop staan 17 grondstoffen met een hoog Nederlands leveringsrisico, naast de bredere EU-lijst van 34 kritieke grondstoffen. De lijst wijst nog niet aan in welke Nederlandse reststromen deze stoffen zitten of welke afvalstatus die stromen hebben.4
Afvalstatus vraagt een juridische beoordeling
De Handreiking afvalstof of niet-afvalstof onderscheidt per materiaal de routes einde-afval, bijproduct en voortgezet gebruik. Het Circulair Materialenplan is sinds 30 december 2025 het beleidskader waarmee overheden rekening houden bij afvalbeheer en vergunningverlening; een strategisch belang alleen heft de afvalstatus niet op.56
Eerder onderzoek biedt een startpunt
TNO koppelde in 2023 kritieke grondstoffen aan afvalstromen uit het toenmalige LAP3 en wees vijf sectorplannen aan met de meeste terugwinpotentie. Het rapport waarschuwt dat brede EURAL-afvalcodes en heterogene stromen de conclusies onzeker maken en vormt daarom geen actuele inventaris onder het CMP.7
In gewone taal
Wat stelde deze motie voor?
De motie legde deze keuze voor: inzichtelijk maken welke cruciale reststromen die cruciaal zijn voor onze strategische autonomie momenteel nog als afval worden geclassificeerd.
De Tweede Kamer nam het voorstel aan met 77 zetels voor en 73 tegen. Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd.
Motie van het lid Prickaertz over inzichtelijk maken welke cruciale reststromen die cruciaal zijn voor onze strategische autonomie momenteel nog als afval worden geclassificeerd
Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd. Lees wat een motie juridisch betekent.
Wie raakt dit?
De grondstoffen en zoekrichting zijn bekend, de inventaris niet
De beschikbare bronnen begrenzen welke materialen en afvalroutes relevant zijn. Zij geven nog geen actuele lijst van reststromen die tegelijk cruciaal zijn voor strategische autonomie en juridisch als afval gelden.
Zo lees je dit: De drie cijfers hebben verschillende definities. De 17 grondstoffen zijn een Nederlandse risicolijst, de vijf sectorplannen komen uit het oude LAP3 en 25 procent is een Europese capaciteitsbenchmark voor 2030; geen ervan meet het effect van de motie.
Wie raakt dit?
Verschillende groepen, verschillende gevolgen
Producenten en recyclers357
Een openbare inventaris kan laten zien voor welke reststromen terugwinning en een afvalstatusbeoordeling relevant zijn, maar geeft bedrijven nog geen productstatus of vergunning.
Bevoegde gezagen en omgevingsdiensten56
Zij beoordelen in concrete situaties of een materiaal afval, bijproduct, einde-afval of voortgezet gebruik is en moeten daarbij het geldende afval- en materialenbeleid toepassen.
Industrieën met leveringsrisico478
Sectoren die afhankelijk zijn van kritieke grondstoffen kunnen belang hebben bij terugwinning uit Nederlandse reststromen, maar de motie garandeert geen extra aanbod of lagere prijs.
Van reststroom naar overzicht
Vier controles zijn nodig voordat de Kamer weet wat afval blijft
De opdracht vraagt een brongebonden koppeling tussen materiaal, reststroom, strategisch belang en actuele juridische status.
- 1. Selecteer grondstoffen34Bepaal welke kritieke grondstoffen voor de Nederlandse strategische autonomie binnen de inventaris vallen.
- 2. Vind reststromen37Koppel de grondstoffen aan concrete industriële en afgedankte productstromen met controleerbare brondata.
- 3. Toets afvalstatus56Beoordeel per stroom de route afval, einde-afval, bijproduct of voortgezet gebruik volgens het geldende kader.
- 4. Publiceer grenzen35Maak zichtbaar welke stromen nog afval zijn, op welk moment dat geldt en welke onzekerheden of bevoegdheden openstaan.
Hoe Panopta dit impactbeeld maakte
Panopta zocht afzonderlijk naar een actuele Nederlandse grondstoffenlijst, de juridische beoordelingsroute, bestaande afvalstroomanalyse, Europese schaal en een uitvoeringsreactie op de motie. De eerste vier rollen zijn gedekt; een actuele gevraagde inventaris en een direct effectcijfer zijn niet gevonden.
Feit en onzekerheid
Wat weten we nu?
- De Kamer heeft het verzoek om een actuele inventaris van cruciale reststromen met afvalstatus aangenomen.23
- De eerste Nederlandse Kritieke Grondstoffenlijst bevat 17 grondstoffen met een hoog leveringsrisico voor Nederland.4
- Afvalstatus wordt per materiaal en gebruiksroute beoordeeld; einde-afval, bijproduct en voortgezet gebruik zijn afzonderlijke routes.5
- Welke concrete reststromen volgens het kabinet zowel cruciaal zijn voor de strategische autonomie als momenteel juridisch afval zijn.347
- Welke periode, databron, afvalcode en bevoegd gezag het kabinet per reststroom gebruikt om de actuele status te onderbouwen.3567
- Wanneer de regering het overzicht publiceert en of daarna aparte voorstellen volgen voor herclassificatie, vergunningverlening of terugwinning.35
Van besluit naar gevolg
Wat gebeurde er, en wat volgt?
Aanlooponderzoek · onderzoeksbeta
Wat gebeurde er vóór dit besluit?
Panopta controleerde voor ieder besluit dezelfde 10 openbare bronroutes, van 3 januari 2026 tot 2 juli 2026. Een match is een aanleiding om verder te kijken, geen bewijs van beïnvloeding.
- Onderzoeksroutes met bronmatch
- 0
- Eerdere besluiten getoond
- 8
- Controles zonder match
- 0
- Nog onvoldoende dekking
- 9
Geen directe publiceerbare match. Dat betekent niet dat er geen contact of invloed was. De uitklapbare controles laten zien welke routes zijn onderzocht en waar dekking nog ontbreekt.
Bekijk de 10 controles en hun grenzen
Openbare agenda's
Nog niet vast te stellenGeen directe match gevonden in de beschikbare agenda-items. Zonder een aaneengesloten dekkingsledger publiceert Panopta dit niet als nulresultaat.
Dit doorzoekt alleen de gepubliceerde openbare agenda's van bewindspersonen. Ongeplande, partijpolitieke of om veiligheids- en Woo-redenen weggelaten contacten kunnen ontbreken; een onderwerpsovereenkomst bewijst geen invloed.Eerdere besluiten binnen het onderwerp
Onderwerpcontext gevonden50 eerdere besluiten binnen dezelfde hoofdindeling in de 180 dagen ervoor; de acht meest recente staan hieronder.
- Motie van de leden Teunissen en Jimmy Dijk over alle scenario's voor uitbreiding van de industrie bij Moerdijk van tafel halen30 juni 2026
- Motie van het lid Graus c.s. over een einde maken aan de ongebreidelde overnamegolf van dierenklinieken door commerciële investeerders30 juni 2026
- Motie van het lid Van Duijvenvoorde over onderzoek naar een mogelijk betere benutting van het bestaande haven- en industrieterrein30 juni 2026
- Motie van het lid Vliegenthart c.s. over zorgen dat meer mensen met een beperking kunnen werken30 juni 2026
Externe inbreng bij de Kamer
Nog niet vast te stellenGeen directe match gevonden in de beschikbare Kameractiviteiten. Agendapunten, documenten en aaneengesloten brondekking zijn nog niet volledig gecontroleerd, dus dit is geen nulresultaat.
De huidige productiecontrole omvat openbare Kameractiviteiten zoals rondetafelgesprekken, petities, werkbezoeken, gesprekken, hoorzittingen en technische briefings. Agendapunten en documenten worden pas onderdeel van een nulconclusie na een eigen dekkingsaudit. Een activiteit toont niet wie een standpunt heeft veroorzaakt.Consultatie en tekstoverlap
Nog niet vast te stellenDe huidige bronlaag kan consultatiekandidaten vinden, maar nog geen woordelijke overdracht veilig vaststellen.
Een onderwerpsovereenkomst met een internetconsultatie is nog geen argument-overdracht. Daarvoor moeten de ingediende tekst en de latere Kamerinbreng versieerbaar en woordelijk vergelijkbaar zijn.Openbare registers
Nog niet vast te stellenGeen gedateerde onderwerp-match gevonden bij de gekoppelde indieners. De registers hebben nog geen persoons- en periodegebonden dekkingsledger, dus Panopta publiceert geen nulconclusie.
Dit vergelijkt alleen de officiële profielregisters van de indieners met het onderwerp. Een loopbaan, nevenfunctie, reis of gift is context en bewijst geen belangenverstrengeling of invloed op de stem.Verschil tussen stemblokken
Nog niet vast te stellenStemblokken kunnen pas eerlijk worden vergeleken wanneer contacten en externe inbreng aan fracties of woordvoerders zijn gekoppeld. Die actor-dekking is nog niet volledig.
Voor- en tegenstemmers zijn geen automatische controlegroep: partijen kunnen verschillende rollen, portefeuilles en toegang hebben. Panopta toont daarom geen asymmetriescore zonder vergelijkbare actor-dekking.Eerdere toezeggingen
Nog niet vast te stellenGeen eerdere toezegging met een directe match gevonden in de beschikbare, aan activiteiten gekoppelde records. Zonder aaneengesloten dekkingsledger volgt geen nulconclusie.
Dit is een onderwerpmatch in de officiële toezeggingenregistratie. Alleen een expliciete dossier- of motieverwijzing maakt een toezegging direct aan dit besluit gekoppeld.EU-lobbyregister en Commissie-afspraken
Bronroute nog niet aangeslotenDe EU-transparantieregister- en Commissieafsprakenroute is officieel gedocumenteerd, maar nog niet historisch en op organisatieniveau aangesloten op Panopta.
Zonder geaccepteerde organisatie-alias en aantoonbare periode-dekking publiceert Panopta geen treffer of nulconclusie uit deze bronnen.Partijfinanciering
Bronroute nog niet aangeslotenDe officiële Wfpp-route voor partijfinanciering is gedocumenteerd, maar de verschillende meldingsdrempels en verslagperioden zijn nog niet als afzonderlijke reeksen aangesloten.
Een openbaar gemaakte gift is partijfinanciering en geen bewijs van contact, tegenprestatie of invloed. Panopta koppelt pas na exacte partij- of neveninstellingsresolutie.Publiek geld en opdrachten
Bronroute nog niet aangeslotenDe officiële routes voor aanbestedingen en subsidies zijn nog niet uniform aan organisaties en dit besluit gekoppeld.
Een gift, subsidie of opdracht is economische context en geen bewijs van lobbycontact, tegenprestatie of invloed. Panopta toont pas resultaten na een controleerbare organisatiejoin.Officiële identiteit
Kamerstuk 32 852, nr. 415
- Officiële titel
- Motie van het lid Prickaertz over inzichtelijk maken welke cruciale reststromen die cruciaal zijn voor onze strategische autonomie momenteel nog als afval worden geclassificeerd
- Indieners
- Ingediend
- 30 juni 2026
- Besloten
- 2 juli 2026
- Type en stadium
- Motie · Aangenomen
Onderdeel van een motieserie. Dit voorstel vroeg om inzichtelijk maken welke cruciale reststromen die cruciaal zijn voor onze strategische autonomie momenteel nog als afval worden geclassificeerd; de nabijgelegen motie legt een andere vraag binnen hetzelfde dossier voor.
Volledige stemregistratie
Wie stemde voor en wie tegen?
77 voor · 73 tegen. Wanneer een fractie verdeeld stemde, toont Panopta de fractie aan beide kanten en benoemt het de gekoppelde individuele stemmen. Bekijk de actuele zetelverdeling of vergelijk het parlementaire spoor van partijen.
- PRO20 zetels
- PVV19 zetels
- JA219 zetels
- FVD7 zetels
- Groep Markuszower7 zetels
- BBB3 zetels
- DENK3 zetels
- SGP3 zetels
- SP3 zetels
- 50PLUS2 zetels
- Keijzer1 zetel
- D6626 zetels
- VVD22 zetels
- CDA18 zetels
- ChristenUnie3 zetels
- PvdD3 zetels
- Volt1 zetel
De motie haalde een krappe meerderheid. PRO en PVV stemden voor, terwijl D66, VVD en CDA tegen stemden; ook de overige fracties waren over beide kanten verdeeld. De registratie geeft geen motieven voor deze keuzes.
Zien en horen
De stemming in 20 seconden
Het geregistreerde stemmoment bij deze motie, met de tekstuele uitslag ernaast.
- Uitslag
- Aangenomen
- Datum
- 2 juli 2026
- Duur
- 18 seconden
Tekstbeschrijving
AankondigingDe voorzitter kondigt de motie-Prickaertz over inzichtelijk maken welke cruciale reststromen die cruciaal zijn voor onze strategische autonomie momenteel nog als afval worden geclassificeerd (32852, nr. 415) aan.
UitslagDe geregistreerde uitslag is aangenomen.
Beeld: Tweede Kamer der Staten-Generaal (bewerkt)
Controlelaag
Bronnen en onderbouwing
Bekijk per bron wat erin staat, waarom Panopta haar gebruikt en waar de onderbouwing ophoudt.
- 1Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Motie van het lid Prickaertz over inzichtelijk maken welke cruciale reststromen die cruciaal zijn voor onze strategische autonomie momenteel nog als afval worden geclassificeerd
Tweede Kamer Open Data 30 juni 2026 Tweede Kamer Open Data zaakrecord
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het zaakrecord bevat de bevroren formele identiteit, indiener en indieningsregistratie van deze motie. Panopta neemt die autoriteitsgegevens zonder herbeoordeling over.
Waarom relevant voor dit besluit
Dit record koppelt de redactionele uitleg aan precies de juiste motie en formele indieningsgebeurtenis.
Hiervoor gebruikt
- Officiële titel en zaakidentiteit
- Indiener Prickaertz
- Indiening op 30 juni 2026
Wat deze bron niet bewijst
Het zaakrecord bevat niet het volledige dictum en inventariseert geen reststromen of afvalstatus.
- 2Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Stemmingsregistratie: aangenomen
Tweede Kamer Open Data 2 juli 2026 Officiële stemmingsregistratie
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het besluitrecord bevat de bevroren uitkomst en geregistreerde stemrichting per fractie. Panopta gebruikt dit als autoriteit voor status, zeteltelling en stemverdeling.
Waarom relevant voor dit besluit
Dit record draagt de aangenomen status en de politieke stemverdeling van de motie.
Hiervoor gebruikt
- Aangenomen status
- Krappe meerderheid van 77 tegen 73 zetels
- Beslisdatum 2 juli 2026
Wat deze bron niet bewijst
De registratie noemt geen redenen voor fractiestemmen en bevat geen lijst van reststromen of uitvoeringsresultaat.
- 3Open bron bij Officiële bekendmakingen
Motie over cruciale reststromen die nog als afval zijn geclassificeerd
Officiële bekendmakingen 30 juni 2026 Kamerstuk 32 852, nr. 415
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De volledige motie constateert dat strategische grondstoffen in reststromen nog vaak als afval worden geclassificeerd. Het dictum vraagt de regering inzichtelijk te maken welke voor de strategische autonomie cruciale reststromen momenteel die afvalstatus hebben.
Waarom relevant voor dit besluit
Deze bron bepaalt dat de opdracht tegelijk over reststromen, strategische relevantie, actuele status en inzichtelijkheid gaat.
Hiervoor gebruikt
- Actuele inventaris als formeel verzoek
- Koppeling tussen reststromen en strategische autonomie
- Afvalclassificatie als te onderzoeken status
- Geen herclassificatie- of recyclingopdracht
Wat deze bron niet bewijst
De motie definieert niet welke grondstoffen of reststromen cruciaal zijn en bevat geen deadline, meetmethode, juridische statuswijziging of uitvoeringsorganisatie.
- 4Open bron bij Rijksoverheid
Kritieke Grondstoffenlijst vastgesteld, snellere uitvoering Grondstoffenstrategie
Rijksoverheid 7 juli 2026 Actueel kabinetsbericht
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het kabinet publiceert de eerste Nederlandse lijst van 17 grondstoffen met een hoog leveringsrisico, geselecteerd uit de EU-lijst van 34. Het bericht noemt daarnaast zeven routekaarten en Europese benchmarks voor winning, verwerking en recycling.
Waarom relevant voor dit besluit
De Nederlandse lijst geeft een actueel en controleerbaar beginpunt voor de grondstoffen die bij de gevraagde inventaris kunnen worden betrokken.
Hiervoor gebruikt
- 17 grondstoffen op de Nederlandse risicolijst
- Verschil met de EU-lijst van 34
- Zeven routekaarten voor circulariteit en weerbaarheid
- Geen koppeling aan afvalstatus per reststroom
Wat deze bron niet bewijst
De selectie meet leveringsrisico en economische blootstelling. Zij is niet dezelfde lijst als de EU-lijst en inventariseert geen Nederlandse reststromen of juridische afvalstatus.
- 5Open bron bij Afval Circulair, Rijkswaterstaat
Handreiking afvalstof of niet-afvalstof
Afval Circulair, Rijkswaterstaat geraadpleegd 13 augustus 2026 Officiële uitvoeringshandreiking
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De handreiking legt uit hoe bedrijven en overheden in een concreet geval bepalen of materiaal een afvalstof, bijproduct, einde-afvalstof of voortgezet gebruik is. Een stappenschema leidt naar de passende beoordelingsroute.
Waarom relevant voor dit besluit
Deze bron beschrijft het juridische en praktische mechanisme achter de status die de regering volgens de motie per reststroom inzichtelijk moet maken.
Hiervoor gebruikt
- Afzonderlijke routes einde-afval, bijproduct en voortgezet gebruik
- Beoordeling per materiaal en situatie
- Geen automatische statuswijziging door strategisch belang
Wat deze bron niet bewijst
De handreiking is geen inventaris van kritieke grondstoffen, beslist geen individuele casus en toont niet welke reststromen onder de motie vallen.
- 6Open bron bij Rijkswaterstaat
Afvalwetgeving en het Circulair Materialenplan
Rijkswaterstaat geraadpleegd 13 augustus 2026 Officiële beleids- en wetgevingsuitleg
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Rijkswaterstaat legt uit dat de belangrijkste afvalregels in hoofdstuk 10 van de Wet milieubeheer staan. Het Circulair Materialenplan trad op 30 december 2025 in werking en biedt overheden en bedrijven kaders voor grondstoffen, afvalbeheer en vergunningverlening.
Waarom relevant voor dit besluit
De bron bepaalt het actuele nationale beleidskader waarbinnen de gevraagde afvalstatussen moeten worden beschreven.
Hiervoor gebruikt
- CMP in werking sinds 30 december 2025
- Wet milieubeheer als centrale afvalwet
- Rol van het CMP bij afvalbeheer en vergunningverlening
Wat deze bron niet bewijst
De pagina bevat geen lijst van kritieke reststromen en maakt geen individuele afvalstatusbeoordeling.
- 7Open bron bij TNO in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en Rijkswaterstaat
Terugwinpotentieel secundaire kritieke grondstoffen op basis van sectorplannen in het LAP3
TNO in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en Rijkswaterstaat 5 juli 2023 Specialistisch onderzoeksrapport
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
TNO koppelt kritieke grondstoffen aan afvalstromen en terugwintechnieken binnen het toenmalige LAP3. Het rapport noemt sectorplannen 12, 13, 27, 51 en 71 als het meest kansrijk en waarschuwt voor onzekerheid door heterogene EURAL-afvalcodes en ontbrekende data.
Waarom relevant voor dit besluit
Dit is de dichtstbijzijnde openbare Nederlandse analyse van kritieke grondstoffen in afvalstromen en biedt een onderbouwd startpunt voor de nieuwe inventaris.
Hiervoor gebruikt
- Vijf kansrijke LAP3-sectorplannen
- Voorbeelden van kritieke grondstoffen in afvalstromen
- Onzekerheid door brede EURAL-codes en heterogene stromen
Wat deze bron niet bewijst
Het onderzoek dateert uit 2023, gebruikt het vervangen LAP3 en meet terugwinpotentie. Het stelt niet vast welke reststromen onder het CMP nu juridisch afval zijn of cruciaal zijn volgens het kabinet.
- 8Open bron bij Europese Commissie
European Critical Raw Materials Act
Europese Commissie geraadpleegd 13 augustus 2026 Officiële EU-beleidsuitleg
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De Europese Commissie beschrijft de doelen van de Critical Raw Materials Act en de capaciteitsbenchmarks voor 2030. Voor recycling geldt een benchmark van 25 procent van de jaarlijkse EU-behoefte aan strategische grondstoffen.
Waarom relevant voor dit besluit
De EU-benchmark laat zien waarom terugwinning uit secundaire stromen deel is van de bredere strategie voor leveringszekerheid.
Hiervoor gebruikt
- EU-benchmark van 25 procent recyclingcapaciteit in 2030
- Circulariteit als onderdeel van leveringszekerheid
- Strategische grondstoffen voor groene, digitale, defensie- en ruimtetechnologie
Wat deze bron niet bewijst
De benchmark is een EU-capaciteitsdoel en geen Nederlands resultaat. De bron identificeert niet welke Nederlandse reststromen afval zijn en meet geen effect van deze motie.
