Digitalisering en privacy · Verworpen
Geen harde tweejaarstermijn voor afscheid van Palantir
De Kamer verwierp het voorstel om al het gebruik van Palantir binnen twee jaar te stoppen en binnen die termijn over te stappen op een Europees alternatief. De verwerping creëert geen verplichte tweejaarstermijn; de Kamerbrief van 29 juni 2026 beschrijft voorlopig Palantir-gebruik met beheersmaatregelen naast de ontwikkeling van een Europese AI-DSS-basis als de huidige kabinetslijn.
Gepubliceerd door Panopta op Bijgewerkt op
In gewone taal
Wat stelde deze motie voor?
De motie legde deze keuze voor: binnen twee jaar het gebruik van Palantir afbouwen en overstappen naar een Europees alternatief.
De Tweede Kamer verwierp het voorstel met 45 zetels voor en 105 tegen. De gevraagde verandering volgt daarom niet uit deze motie.
Motie van het lid Dassen over binnen twee jaar het gebruik van Palantir afbouwen en overstappen naar een Europees alternatief
De gevraagde verandering volgt daarom niet uit deze motie. Lees wat een motie juridisch betekent.
Context
Waar dit echt over gaat
Defensie gebruikt Palantir op korte termijn binnen een AI-systeem voor beslissingsondersteuning. De regering kiest tegelijk voor ontwikkeling van een Europese basis en verwacht die medio 2028 operationeel te hebben; daarna is een geleidelijke uitfasering voorzien.34
Volgens de Kamerbrief gebruikt alleen gescreend personeel met de Nederlandse nationaliteit de toepassingen, houdt Defensie de data onder Nederlandse controle in een private cloud en is toegang van Palantir-medewerkers beperkt tot metadata; de brief stelt ook dat zij geen toegang hebben tot operationele processen of oefeningen. Dit zijn door het kabinet beschreven beheersmaatregelen. De bron levert in dit dossier geen onafhankelijke verificatie of technische afbakening van screening, private cloud, Nederlandse controle of metadata.4
De regering overlegt volgens de Kamerbrief met Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en Europese technologiebedrijven over Europese ontwikkeling. Een webinarpagina van de European Defence Agency beschrijft daarnaast een blueprint voor gecontroleerde, veilige en soevereine datadeling binnen de European Defence Data Space. Dat is infrastructuurcontext: de EDA-bron identificeert geen operationele Palantir-vervanger, Nederlandse aanbesteding of Nederlandse opleverdatum.45
Wie raakt dit?
Het verschil zit vooral in tempo en afhankelijkheid
De motie vroeg een harde eindtermijn; het kabinetsplan verwacht eerst een Europese basis en daarna geleidelijke uitfasering. De bronnen tonen planning en waarborgen, maar geen kostenvergelijking, voltooid alternatief of meetbaar persoonlijk gevolg.
Zo lees je dit: Medio 2028 is een kabinetsverwachting voor een operationele Europese AI-DSS-basis, niet een bewezen opleverdatum of volledige vervanging. De drie genoemde beheersmaatregelen zijn beschrijvingen uit de Kamerbrief, geen onafhankelijke assurance dat alle afhankelijkheids-, toegangs-, jurisdictie- of veiligheidsrisico's zijn weggenomen.
De politieke keuze
Wat vroeg de motie?
De regering moest al het gebruik van Palantir binnen twee jaar afbouwen en binnen die termijn overstappen op een Europees alternatief.3
Feit en onzekerheid
Wat weten we nu?
- Het kabinet houdt Palantir op korte termijn in gebruik en ontwikkelt parallel een Europese AI-DSS-basis.4
- De huidige planning verwacht een operationele Europese basis medio 2028, gevolgd door geleidelijke uitfasering van Palantir.4
- Volgens de Kamerbrief houdt Defensie de data onder Nederlandse controle in een private cloud en beperkt zij de toegang van Palantir-medewerkers tot metadata.4
- Nog niet vastgesteld is welke Europese voorziening of combinatie van systemen de huidige Palantir-toepassingen volledig kan vervangen en wanneer elke toepassing wordt uitgefaseerd.34
- De Kamerbrief bevat nog geen afgeronde kostenraming voor ontwikkeling, migratie, beheer en tijdelijke dubbele systemen.4
- Niet publiek gemaakt is welke functionele, operationele, interoperabiliteits- en beveiligingscriteria bepalen dat de Europese AI-DSS-basis gereed is voor inzet en migratie.45
Van besluit naar gevolg
Wat gebeurde er, en wat volgt?
- 1
Kabinet licht tweesporenbeleid toe
De regering beschrijft tijdelijk Palantir-gebruik met waarborgen en parallelle Europese ontwikkeling.4
- 2
- 3
Motie verworpen
De Kamer verwerpt de harde tweejaarstermijn met 45 zetels voor en 105 tegen.2
- 4
Europese basis verwacht
Volgens de huidige kabinetsplanning moet de basis van het Europese AI-DSS dan operationeel zijn; daarna volgt een geleidelijke uitfasering.4
Officiële identiteit
Kamerstuk 27 830, nr. 499
- Officiële titel
- Motie van het lid Dassen over binnen twee jaar het gebruik van Palantir afbouwen en overstappen naar een Europees alternatief
- Indieners
- Ingediend
- 2 juli 2026
- Besloten
- 2 juli 2026
- Type en stadium
- Motie · Verworpen
Onderdeel van een motieserie. Dit voorstel vroeg om binnen twee jaar het gebruik van Palantir afbouwen en overstappen naar een Europees alternatief; de nabijgelegen motie legt een andere vraag binnen hetzelfde dossier voor.
Volledige stemregistratie
Wie stemde voor en wie tegen?
45 voor · 105 tegen. Wanneer een fractie verdeeld stemde, toont Panopta de fractie aan beide kanten en benoemt het de gekoppelde individuele stemmen. Bekijk de actuele zetelverdeling of vergelijk het parlementaire spoor van partijen.
- PRO20 zetels
- FVD7 zetels
- Groep Markuszower7 zetels
- DENK3 zetels
- PvdD3 zetels
- SP3 zetels
- Keijzer1 zetel
- Volt1 zetel
- D6626 zetels
- VVD22 zetels
- PVV19 zetels
- CDA18 zetels
- JA219 zetels
- BBB3 zetels
- ChristenUnie3 zetels
- SGP3 zetels
- 50PLUS2 zetels
De motie is verworpen met 45 zetels voor en 105 tegen. DENK, FVD, Groep Markuszower, Keijzer, PRO, PvdD, SP en Volt stemden voor; de overige geregistreerde fracties stemden tegen. De registratie vermeldt geen motivering.
Zien en horen
De stemming in 20 seconden
Het geregistreerde stemmoment bij deze motie, met de tekstuele uitslag ernaast.
- Uitslag
- Verworpen
- Datum
- 2 juli 2026
- Duur
- 16 seconden
Tekstbeschrijving
AankondigingDe voorzitter kondigt de motie-Dassen over binnen twee jaar het gebruik van Palantir afbouwen en overstappen naar een Europees alternatief (27830, nr. 499) aan.
UitslagDe geregistreerde uitslag is verworpen.
Beeld: Tweede Kamer der Staten-Generaal (bewerkt)
Controlelaag
Bronnen en onderbouwing
Bekijk per bron wat erin staat, waarom Panopta haar gebruikt en waar de onderbouwing ophoudt.
- 1Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Motie van het lid Dassen over binnen twee jaar het gebruik van Palantir afbouwen en overstappen naar een Europees alternatief
Tweede Kamer Open Data 2 juli 2026 Officieel zaakrecord
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het renderer-eigen zaakrecord bevat de formele identiteit, indiener en indieningsregistratie van de motie.
Waarom relevant voor dit besluit
Dit record verankert de uitleg aan precies de motie van Dassen.
Hiervoor gebruikt
- Formele motie-identiteit
- Indiener en indieningsdatum
Wat deze bron niet bewijst
Het zaakrecord bevat niet de volledige motietekst en toont geen beleidswijziging na de stemming.
- 2Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Stemmingsregistratie: verworpen
Tweede Kamer Open Data 2 juli 2026 Stemmingsregistratie
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het renderer-eigen besluitrecord legt de verworpen status, fractierichtingen en zetelaantallen vast.
Waarom relevant voor dit besluit
Dit is de autoriteitsbron voor de uitslag en het stemverhaal.
Hiervoor gebruikt
- Verworpen status
- 45 zetels voor en 105 tegen
Wat deze bron niet bewijst
De registratie bevat geen stemmotieven en beoordeelt het bestaande tweesporenbeleid niet.
- 3Open bron bij Tweede Kamer der Staten-Generaal
Motie 27 830, nr. 499
Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 juli 2026 Volledige officiele motietekst
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De motie vraagt al het Palantir-gebruik binnen twee jaar af te bouwen en binnen die termijn over te stappen op een Europees alternatief.
Waarom relevant voor dit besluit
Deze bron bepaalt de harde termijn, de volledige reikwijdte en de gewenste vervangingsrichting.
Hiervoor gebruikt
- Volledig verzoek
- Termijn van twee jaar
- Volledige afbouw van Palantir
- Overstap naar Europees alternatief
Wat deze bron niet bewijst
De motie noemt geen concreet alternatief, migratieplan, kostenraming of veiligheidscriteria en is verworpen.
- 4Open bron bij Ministerie van Defensie
Tweesporenbeleid AI-Decision Support System
Ministerie van Defensie 29 juni 2026 Actuele officiele Kamerbrief
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De Kamerbrief beschrijft tijdelijk Palantir-gebruik met drie waarborgen, parallelle Europese ontwikkeling, internationale gesprekken en een verwachte operationele basis medio 2028 gevolgd door geleidelijke uitfasering.
Waarom relevant voor dit besluit
Dit is de actuele beleidslijn waarmee de afgewezen tweejaarstermijn moet worden vergeleken.
Hiervoor gebruikt
- Huidig tweesporenbeleid
- Drie waarborgen
- Mijlpaal medio 2028
- Geleidelijke uitfasering
- Gesprekken met partnerlanden en bedrijven
Wat deze bron niet bewijst
De Kamerbrief is de bron voor de kabinetslijn en de beschreven beheersmaatregelen, niet een onafhankelijke technische of contractuele audit. De in dit dossier vastgelegde broninhoud verifieert niet afzonderlijk de screeningsstandaard, cloudarchitectuur, hosting of jurisdictie, metadata-definitie, toegangslogboeken of effectiviteit van de maatregelen. De planning is evenmin een afgerond alternatief, contract, kostenoverzicht of gegarandeerde volledige uitfasering.
- 5Open bron bij European Defence Agency
AI Data for Defence webinar
European Defence Agency 16 januari 2026 EDA-webinarpagina over Europese data-infrastructuur
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De EDA-webinarpagina beschrijft een blueprint voor gecontroleerde, veilige en soevereine datadeling binnen de European Defence Data Space.
Waarom relevant voor dit besluit
Deze bron geeft afzonderlijke Europese data-infrastructuurcontext voor defensie-AI, naast de Nederlandse kabinetslijn.
Hiervoor gebruikt
- EDA beschrijft een blueprint voor gecontroleerde, veilige en soevereine datadeling binnen de European Defence Data Space
Wat deze bron niet bewijst
De webinarpagina bewijst geen gerealiseerde Defence Data Space, is geen Palantir-vervanger of Nederlandse aanbesteding en onderbouwt geen Nederlandse gereedheids- of opleverdatum.
