Panoptapolitiek die je kunt volgen
Brongebonden Panopta-paginaUitslag en stemmen komen uit Tweede Kamer Open Data; Panopta maakt de samenhang leesbaar.

Economie en werk · Aangenomen

Kabinet moet sociale eisen voor Schipholaanbestedingen afspreken

De aangenomen motie vraagt de regering met Schiphol duidelijke en afdwingbare eisen af te spreken voor werkdruk, personeelsbezetting, opleiding en veiligheid bij aanbestedingen voor grondafhandeling, beveiliging en passagiersassistentie. Zij verandert lopende contracten niet vanzelf.

AangenomenCaroline van der Plas (BBB)

Gepubliceerd door Panopta op Bijgewerkt op

De kern uitgelegd

Sociale eisen in drie Schipholaanbestedingen

De grondafhandeling is al aanbesteed

Schiphol startte de aanbesteding voor grondafhandeling op 4 december 2025 en maakte op 30 juni 2026 de voorlopige gunning bekend. Na een rechtszaak verschoof de definitieve gunning; de luchthaven mikt nu op afronding voor eind oktober 2026 en een start van het nieuwe model op 28 maart 2027.4

Eisen moeten meetbaar en controleerbaar worden

In de lopende grondafhandeling beoordeelt Schiphol inschrijvers al op veiligheid en kwaliteit van werk, waaronder goede arbeidsomstandigheden, een gezonde werkcultuur en voldoende goed opgeleid personeel. De motie vraagt de regering om met Schiphol duidelijke en afdwingbare afspraken te maken en trekt die opdracht breder naar beveiliging en passagiersassistentie.34

Werknemers in drie diensten staan centraal

Een door TNO uitgevoerd werkbelevingsonderzoek onder medewerkers in beveiliging, passagiers- en bagageafhandeling en vervoer vond verbeterpunten bij werkdruk en veiligheidscultuur. De Arbeidsinspectie houdt daarnaast toezicht op fysieke en psychosociale belasting en op veilig werk op Schiphol.56

In gewone taal

Wat stelde deze motie voor?

De motie legde deze keuze voor: bij aanbestedingen afspraken met Schiphol maken over eisen aan werkdruk, personeelsbezetting, opleiding en veiligheid.

De Tweede Kamer nam het voorstel aan met 140 zetels voor en 10 tegen. Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd.

Officiële formulering

Motie van het lid Van der Plas over bij aanbestedingen afspraken met Schiphol maken over eisen aan werkdruk, personeelsbezetting, opleiding en veiligheid

Procedureel gevolg

Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd. Lees wat een motie juridisch betekent.

Wie raakt dit?

De arbeidsproblemen zijn zichtbaar, het motie-effect nog niet

Werknemers krijgen door de stemming nog geen nieuwe norm of individueel recht. De drie signalen tonen de schaal van de lopende grondafhandeling, ervaren werkdruk en bestaand toezicht, maar niet wat de nog te maken afspraken zullen veranderen.

6 naar 3grondafhandelaren in de lopende aanbesteding4Gerelateerde maataanbesteding 2025-2027; actuele planning geraadpleegd 13 augustus 2026
38%van de deelnemende Schipholmedewerkers meldde hoge werkdruk6Gerelateerde maatTNO-werkbelevingsonderzoek, gepubliceerd 5 juni 2025
4 bedrijvenkregen opnieuw een last onder dwangsom wegens onvoldoende beperking van fysieke belasting5Gerelateerde maatbagageafhandeling, controles in 2024

Zo lees je dit: De drie cijfers hebben verschillende populaties en perioden en vormen geen trend. De 38 procent geldt alleen voor deelnemers aan het onderzoek; de vier handhavingszaken betreffen bagageafhandeling; zes naar drie geldt alleen voor de lopende grondafhandelingsaanbesteding.

Wie raakt dit?

Verschillende groepen, verschillende gevolgen

direct genoemde werknemersgroepen

Werknemers in grondafhandeling, beveiliging en passagiersassistentie346

Zij kunnen de uitwerking merken in roosters, bezetting, scholing, veiligheidsregels en controle, maar pas wanneer afspraken in aanbestedingen of contractbeheer concreet worden toegepast.

gevraagde uitvoeringsroute

Schiphol en aanbestedingsteams34

Schiphol moet samen met de regering bepalen hoe eisen worden omschreven, getoetst en gehandhaafd zonder dat de motie zelf de aanbestedingsdocumenten wijzigt.

mogelijke contractuele werking

Dienstverleners op Schiphol34

Grondafhandelaren, beveiligingsbedrijven en aanbieders van passagiersassistentie kunnen later aan scherpere contracteisen en controle worden gebonden; de concrete norm is nog niet gepubliceerd.

Van motie naar werkvloer

Afspraken krijgen pas werking via aanbesteding en controle

De stemming is de politieke opdracht. Pas de vertaling naar eisen, contracten en controle bepaalt wat werknemers en dienstverleners in de praktijk merken.

  • 1. Afspraken3De regering moet met Schiphol eisen uitwerken voor werkdruk, bezetting, opleiding en veiligheid.
  • 2. Aanbesteding34Schiphol vertaalt bruikbare eisen naar selectiecriteria, contractvoorwaarden en prestatieafspraken.
  • 3. Uitvoering34Geselecteerde dienstverleners moeten de overeengekomen personeels- en veiligheidseisen in het werk toepassen.
  • 4. Controle35Afdwingbaarheid wordt zichtbaar in monitoring, herstelmaatregelen en zo nodig handhaving van de afgesproken normen.
Hoe Panopta dit impactbeeld maakte

Panopta zocht afzonderlijk naar de huidige aanbestedingsroute, werknemerservaring, bestaand toezicht en een direct effect van de motie. Alleen de eerste drie leverden bruikbare signalen op. Daarom zijn alle metrics als gerelateerd geclassificeerd en niet als voorspelling van de nieuwe afspraken.

Delen of publiceren

Publiceer dit Panopta-overzicht met bronvermelding Downloaden is de privacyvriendelijke standaard. Na upload op een eigen site maakt de afbeelding geen verbinding meer met Panopta. Bronnen in de visual: Tweede Kamer, Schiphol, Arbeidsinspectie en TNO
Download social card Download vierkant
Voorbeeld van de exportPanopta-overzicht van de aangenomen motie over sociale eisen bij Schipholaanbestedingen

De politieke keuze

Wat vroeg de motie?

De regering moet met Schiphol duidelijke en afdwingbare eisen afspreken voor werkdruk, personeelsbezetting, opleiding en veiligheid bij aanbestedingen voor grondafhandeling, beveiliging en passagiersassistentie.13

Feit en onzekerheid

Wat weten we nu?

Vaststaat
  • De Kamer heeft de opdracht aan de regering aangenomen.2
  • De lopende grondafhandelingsaanbesteding bevat al criteria voor veiligheid en kwaliteit van werk, waaronder voldoende en goed opgeleid personeel.4
  • De Arbeidsinspectie blijft bij bagageafhandelingsbedrijven controleren of maatregelen tegen fysieke belasting worden getroffen en gehandhaafd.5
Nog open
  • Welke concrete, meetbare en afdwingbare norm voor werkdruk, personeelsbezetting, opleiding en veiligheid per dienst wordt afgesproken.34
  • Of en hoe de regering de lopende grondafhandelingsaanbesteding en andere aanbestedingen voor beveiliging en passagiersassistentie bij de afspraken betrekt.34
  • Wie de naleving van nieuwe contracteisen controleert, welke gegevens openbaar worden en welke herstelmaatregel volgt bij niet-naleving.35

Van besluit naar gevolg

Wat gebeurde er, en wat volgt?

  1. 1

    Motie en voorlopige gunning

    Van der Plas diende de motie in; Schiphol maakte die dag ook de voorlopige winnaars van de grondafhandelingsaanbesteding bekend.134

  2. 2

    Motie aangenomen

    De Kamer nam de opdracht aan om met Schiphol duidelijke en afdwingbare sociale eisen af te spreken.23

  3. 3

    Definitieve gunning uitgesteld

    Schiphol meldde dat de definitieve gunning van de grondafhandeling op een rechterlijke uitspraak wacht.4

  4. 4

    Volgende controlepunt

    Schiphol verwacht de definitieve gunning bekend te maken. Dan kan worden gecontroleerd welke arbeids- en veiligheidseisen publiek zichtbaar zijn en wat nog op een kabinetsreactie wacht.34

Aanlooponderzoek · onderzoeksbeta

Wat gebeurde er vóór dit besluit?

Panopta controleerde voor ieder besluit dezelfde 10 openbare bronroutes, van 3 januari 2026 tot 2 juli 2026. Een match is een aanleiding om verder te kijken, geen bewijs van beïnvloeding.

Onderzoeksroutes met bronmatch
0
Eerdere besluiten getoond
8
Controles zonder match
0
Nog onvoldoende dekking
9

Geen directe publiceerbare match. Dat betekent niet dat er geen contact of invloed was. De uitklapbare controles laten zien welke routes zijn onderzocht en waar dekking nog ontbreekt.

Bekijk de 10 controles en hun grenzen
P1

Openbare agenda's

Nog niet vast te stellen

Geen directe match gevonden in de beschikbare agenda-items. Zonder een aaneengesloten dekkingsledger publiceert Panopta dit niet als nulresultaat.

Dit doorzoekt alleen de gepubliceerde openbare agenda's van bewindspersonen. Ongeplande, partijpolitieke of om veiligheids- en Woo-redenen weggelaten contacten kunnen ontbreken; een onderwerpsovereenkomst bewijst geen invloed.
P10

Eerdere besluiten binnen het onderwerp

Onderwerpcontext gevonden

50 eerdere besluiten binnen dezelfde hoofdindeling in de 180 dagen ervoor; de acht meest recente staan hieronder.

Dit zijn eerdere formele besluiten met dezelfde Panopta-hoofdindeling. Het zijn niet automatisch vergelijkbare voorstellen; de titel en bron blijven daarom zichtbaar.
P2

Externe inbreng bij de Kamer

Nog niet vast te stellen

Geen directe match gevonden in de beschikbare Kameractiviteiten. Agendapunten, documenten en aaneengesloten brondekking zijn nog niet volledig gecontroleerd, dus dit is geen nulresultaat.

De huidige productiecontrole omvat openbare Kameractiviteiten zoals rondetafelgesprekken, petities, werkbezoeken, gesprekken, hoorzittingen en technische briefings. Agendapunten en documenten worden pas onderdeel van een nulconclusie na een eigen dekkingsaudit. Een activiteit toont niet wie een standpunt heeft veroorzaakt.
P3

Consultatie en tekstoverlap

Nog niet vast te stellen

De huidige bronlaag kan consultatiekandidaten vinden, maar nog geen woordelijke overdracht veilig vaststellen.

Een onderwerpsovereenkomst met een internetconsultatie is nog geen argument-overdracht. Daarvoor moeten de ingediende tekst en de latere Kamerinbreng versieerbaar en woordelijk vergelijkbaar zijn.
P4

Openbare registers

Nog niet vast te stellen

Geen gedateerde onderwerp-match gevonden bij de gekoppelde indieners. De registers hebben nog geen persoons- en periodegebonden dekkingsledger, dus Panopta publiceert geen nulconclusie.

Dit vergelijkt alleen de officiële profielregisters van de indieners met het onderwerp. Een loopbaan, nevenfunctie, reis of gift is context en bewijst geen belangenverstrengeling of invloed op de stem.
P5

Verschil tussen stemblokken

Nog niet vast te stellen

Stemblokken kunnen pas eerlijk worden vergeleken wanneer contacten en externe inbreng aan fracties of woordvoerders zijn gekoppeld. Die actor-dekking is nog niet volledig.

Voor- en tegenstemmers zijn geen automatische controlegroep: partijen kunnen verschillende rollen, portefeuilles en toegang hebben. Panopta toont daarom geen asymmetriescore zonder vergelijkbare actor-dekking.
P6

Eerdere toezeggingen

Nog niet vast te stellen

Geen eerdere toezegging met een directe match gevonden in de beschikbare, aan activiteiten gekoppelde records. Zonder aaneengesloten dekkingsledger volgt geen nulconclusie.

Dit is een onderwerpmatch in de officiële toezeggingenregistratie. Alleen een expliciete dossier- of motieverwijzing maakt een toezegging direct aan dit besluit gekoppeld.
P7

EU-lobbyregister en Commissie-afspraken

Bronroute nog niet aangesloten

De EU-transparantieregister- en Commissieafsprakenroute is officieel gedocumenteerd, maar nog niet historisch en op organisatieniveau aangesloten op Panopta.

Zonder geaccepteerde organisatie-alias en aantoonbare periode-dekking publiceert Panopta geen treffer of nulconclusie uit deze bronnen.
P8

Partijfinanciering

Bronroute nog niet aangesloten

De officiële Wfpp-route voor partijfinanciering is gedocumenteerd, maar de verschillende meldingsdrempels en verslagperioden zijn nog niet als afzonderlijke reeksen aangesloten.

Een openbaar gemaakte gift is partijfinanciering en geen bewijs van contact, tegenprestatie of invloed. Panopta koppelt pas na exacte partij- of neveninstellingsresolutie.
P9

Publiek geld en opdrachten

Bronroute nog niet aangesloten

De officiële routes voor aanbestedingen en subsidies zijn nog niet uniform aan organisaties en dit besluit gekoppeld.

Een gift, subsidie of opdracht is economische context en geen bewijs van lobbycontact, tegenprestatie of invloed. Panopta toont pas resultaten na een controleerbare organisatiejoin.

Officiële identiteit

Kamerstuk 29 665, nr. 616

Officiële titel
Motie van het lid Van der Plas over bij aanbestedingen afspraken met Schiphol maken over eisen aan werkdruk, personeelsbezetting, opleiding en veiligheid
Ingediend
30 juni 2026
Besloten
2 juli 2026
Type en stadium
Motie · Aangenomen

Onderdeel van een motieserie. Dit voorstel vroeg om bij aanbestedingen afspraken met Schiphol maken over eisen aan werkdruk, personeelsbezetting, opleiding en veiligheid; de nabijgelegen motie legt een andere vraag binnen hetzelfde dossier voor.

Volledige stemregistratie

Wie stemde voor en wie tegen?

140 voor · 10 tegen. Wanneer een fractie verdeeld stemde, toont Panopta de fractie aan beide kanten en benoemt het de gekoppelde individuele stemmen. Bekijk de actuele zetelverdeling of vergelijk het parlementaire spoor van partijen.

Voor140 zetels
  • D6626 zetels
  • VVD22 zetels
  • PRO20 zetels
  • PVV19 zetels
  • CDA18 zetels
  • FVD7 zetels
  • Groep Markuszower7 zetels
  • BBB3 zetels
  • ChristenUnie3 zetels
  • DENK3 zetels
  • PvdD3 zetels
  • SGP3 zetels
  • SP3 zetels
  • 50PLUS2 zetels
  • Volt1 zetel
Tegen10 zetels
  • JA219 zetels
  • Keijzer1 zetel
Waarom dit opvalt

Vijftien geregistreerde fracties steunden de motie. JA21 en Keijzer stemden tegen; alle overige geregistreerde fracties stemden voor. De stemregistratie noemt geen redenen voor deze keuzes, zodat daaruit geen motief kan worden afgeleid.

Zien en horen

De stemming in 20 seconden

Het geregistreerde stemmoment bij deze motie, met de tekstuele uitslag ernaast.

Uitslag
Aangenomen
Datum
2 juli 2026
Duur
16 seconden

Tekstbeschrijving

AankondigingDe voorzitter kondigt de motie-Van der Plas over bij aanbestedingen afspraken met Schiphol maken over eisen aan werkdruk, personeelsbezetting, opleiding en veiligheid (29665, nr. 616) aan.

UitslagDe geregistreerde uitslag is aangenomen.

Beeld: Tweede Kamer der Staten-Generaal (bewerkt)

Controlelaag

Bronnen en onderbouwing

Bekijk per bron wat erin staat, waarom Panopta haar gebruikt en waar de onderbouwing ophoudt.

  1. 1

    Motie van het lid Van der Plas over bij aanbestedingen afspraken met Schiphol maken over eisen aan werkdruk, personeelsbezetting, opleiding en veiligheid

    Tweede Kamer Open Data 30 juni 2026 Tweede Kamer Open Data zaakrecord

    Open bron bij Tweede Kamer Open Data
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Het zaakrecord bevat de bevroren formele identiteit, indiener en indieningsregistratie van deze motie. Panopta neemt die autoriteitsgegevens zonder herbeoordeling over.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Dit record koppelt de redactionele uitleg aan precies de juiste motie en formele indieningsgebeurtenis.

    Hiervoor gebruikt

    • Officiële titel en zaakidentiteit
    • Indiener Caroline van der Plas
    • Indiening op 30 juni 2026

    Wat deze bron niet bewijst

    Het zaakrecord bevat niet het volledige dictum en meet geen aanbestedingseis, uitvoering of gevolg voor werknemers.

  2. 2

    Stemmingsregistratie: aangenomen

    Tweede Kamer Open Data 2 juli 2026 Officiële stemmingsregistratie

    Open bron bij Tweede Kamer Open Data
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Het besluitrecord bevat de bevroren uitkomst en geregistreerde stemrichting per fractie. Panopta gebruikt dit als autoriteit voor status, zeteltelling en stemverdeling.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Dit record draagt de aangenomen status en de politieke stemverdeling van de motie.

    Hiervoor gebruikt

    • Aangenomen status
    • Vijftien fracties voor en twee tegen
    • Beslisdatum 2 juli 2026

    Wat deze bron niet bewijst

    De registratie noemt geen redenen voor fractiestemmen en bewijst niet dat de gevraagde afspraken al zijn gemaakt.

  3. 3

    Motie over sociale eisen bij aanbestedingen op Schiphol

    Officiële bekendmakingen 30 juni 2026 Kamerstuk 29 665, nr. 616

    Open bron bij Officiële bekendmakingen
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    De volledige motie noemt vier eisen: werkdruk, personeelsbezetting, opleiding en veiligheid. Het dictum betrekt drie aanbestedingsfamilies: grondafhandeling, beveiliging en passagiersassistentie, en vraagt de regering daarover afspraken met Schiphol te maken.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Deze bron bepaalt de volledige reikwijdte van de opdracht en voorkomt dat een dienst of eis uit de publieke uitleg verdwijnt.

    Hiervoor gebruikt

    • Vier gevraagde eisen
    • Drie aanbestedingsfamilies
    • Opdracht aan de regering om afspraken met Schiphol te maken
    • Geen numerieke norm of uitvoeringsdeadline

    Wat deze bron niet bewijst

    De motie bevat geen concrete norm, contracttekst, verantwoordelijke toezichthouder, budget, uitvoeringsdatum of aangetoond effect.

  4. 4

    Schiphol Grondafhandeling aanbesteding

    Royal Schiphol Group geraadpleegd 13 augustus 2026 Actuele uitvoeringspagina aanbesteding

    Open bron bij Royal Schiphol Group
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Schiphol beschrijft de overgang van zes naar drie grondafhandelaren, de selectiecriteria, afspraken voor werknemers en de actuele planning. Veiligheid en kwaliteit van werk, waaronder voldoende en goed opgeleid personeel, zijn afzonderlijke beoordelingscriteria.

    Waarom relevant voor dit besluit

    De bron toont hoe sociale eisen nu al in de concrete grondafhandelingsaanbesteding zijn opgenomen en welk controlepunt daarna volgt.

    Hiervoor gebruikt

    • Zes naar drie grondafhandelaren
    • Selectiecriteria veiligheid en kwaliteit van werk
    • Voorlopige gunning op 30 juni 2026
    • Beoogde definitieve gunning voor eind oktober 2026
    • Beoogde start op 28 maart 2027

    Wat deze bron niet bewijst

    Dit is informatie van Schiphol over één lopende aanbesteding. Zij bewijst niet dat de criteria voldoen aan de motie en zegt niets beslissends over beveiliging of passagiersassistentie.

  5. 5

    Dossier Schiphol

    Nederlandse Arbeidsinspectie geraadpleegd 13 augustus 2026 Actueel toezichtsdossier

    Open bron bij Nederlandse Arbeidsinspectie
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    De Arbeidsinspectie beschrijft toezicht op fysieke en psychosociale belasting, arbeids- en rusttijden en veilig werk op Schiphol. In 2024 kregen vier bagageafhandelingsbedrijven opnieuw een last onder dwangsom wegens onvoldoende beperking van fysieke belasting.

    Waarom relevant voor dit besluit

    De bron laat zien dat arbeidsbelasting en veiligheid al onderwerp zijn van afzonderlijk publiek toezicht naast aanbestedingseisen.

    Hiervoor gebruikt

    • Vier hernieuwde lasten onder dwangsom in 2024
    • Lopend toezicht op fysieke belasting
    • Afzonderlijke rol van arbeidsinspectie en aanbesteding

    Wat deze bron niet bewijst

    De handhaving betreft vooral bagageafhandeling en bestaande arbeidsregels. Zij meet niet het effect van deze motie en bestrijkt niet alle drie aanbestedingsfamilies.

  6. 6

    Onderzoek naar ervaringen van medewerkers op Schiphol

    Royal Schiphol Group, CNV en FNV; onderzoek uitgevoerd door TNO 5 juni 2025 Gezamenlijk persbericht over werkbelevingsonderzoek

    Open bron bij Royal Schiphol Group, CNV en FNV; onderzoek uitgevoerd door TNO
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Het bericht vat een door TNO uitgevoerd onderzoek samen onder bijna 1.600 medewerkers uit beveiliging, passagiers- en bagageafhandeling en vervoer. Van de deelnemers meldde 38 procent hoge werkdruk; ook veiligheidscultuur en omgangsvormen kwamen als verbeterpunten naar voren.

    Waarom relevant voor dit besluit

    De onderzochte groepen overlappen de drie diensten uit de motie en geven een concrete, maar niet causale werknemerservaring bij de gevraagde eisen.

    Hiervoor gebruikt

    • 38 procent van de deelnemers meldde hoge werkdruk
    • Onderzoeksgroepen beveiliging en passagiers- en bagageafhandeling
    • Verbeterpunten bij werkdruk en veiligheidscultuur

    Wat deze bron niet bewijst

    Dit is een samenvatting van een deelnemersonderzoek, geen telling van alle Schipholwerknemers. Het meet geen aanbestedingseffect en schrijft geen oorzaak toe aan Schiphol of een dienstverlener.