Zorg · Aangenomen
Kamer vraagt wet voor tijdelijk ingrijpen in zorgbestuur
De Tweede Kamer nam een motie aan die vraagt om aanvullende wettelijke bevoegdheden bij ernstig wanbestuur: tijdelijk de regie over een zorginstelling overnemen of een onafhankelijke bestuurder aanstellen. De motie schept geen nieuwe bevoegdheid. Het huidige recht kent al afgebakende kwaliteits-, structuur-, vergunning- en rechterlijke ingrepen, waaronder tijdelijke benoeming van een bestuurder door de Ondernemingskamer; de motie bepaalt niet welke extra route, autoriteit, drempel of rechtsbescherming wordt voorgesteld.
Gepubliceerd door Panopta op Bijgewerkt op
In gewone taal
Wat stelde deze motie voor?
De motie legde deze keuze voor: wetgeving voor aanvullende interventiebevoegdheden bij ernstig wanbestuur van een zorginstelling.
De Tweede Kamer nam het voorstel aan met 83 zetels voor en 67 tegen. Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd.
Motie van het lid Westerveld c.s. over wetgeving voor aanvullende interventiebevoegdheden bij ernstig wanbestuur van een zorginstelling
Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd. Lees wat een motie juridisch betekent.
Context
Waar dit echt over gaat
De directe aanleiding is Villa ExpertCare. De minister meldde op 29 juni dat de aanbieder verantwoordelijk bleef voor bedrijfsvoering en zorgoverdracht, terwijl zorgverzekeraars en zorgkantoren hun zorgplicht hielden en IGJ en NZa toezicht uitoefenden.4
De IGJ kon Villa ExpertCare opdragen de zorg in Vleuten en Waalre te staken en zorgvuldig over te dragen. Toen informatie niet tijdig kwam, zette de inspectie bestuursdwang in; die maatregel verving het bestuur niet.5
Het huidige bestuursrecht gaat verder dan algemeen toezicht. De minister van VWS kan op grond van de Wkkgz een gemotiveerde aanwijzing geven. Als de organisatiestructuur ernstig afbreuk doet aan goede zorg, kan die aanwijzing een structurele maatregel bevatten; daarvoor zijn vooraf een NZa-rapport over de bedrijfskundige gevolgen en een toets op een even effectieve, minder belastende maatregel vereist. Bij niet-uitstelbaar gevaar kan een IGJ-toezichthouder een bevel voor zeven dagen geven en niet-naleving kan met bestuursdwang worden beeindigd.714
Andere bestuursrechtelijke routes hebben een andere functie. De minister kan Wtza-bestuursstructuureisen met een last onder dwangsom handhaven en op wettelijke gronden een toelatingsvergunning intrekken. De NZa kan aanwijzingen en bestuursdwang inzetten voor limitatief aangewezen Wmg-overtredingen en kan zorgverzekeraars of Wlz-uitvoerders aanspreken op hun zorgplicht. Deze routes kunnen continuiteit en naleving beschermen, maar geven de NZa niet het bestuur over de zorgaanbieder.891011
Daarnaast kan een Wmcz-clientenraad onder de wettelijke voorwaarden de Ondernemingskamer om een enquete verzoeken. Als de toestand van de rechtspersoon dat vereist en aan de drempels is voldaan, kan de rechter een bestuurder schorsen en tijdelijk een bestuurder benoemen. Dat is een rechterlijke route met beperkte toegang, geen eenzijdige bevoegdheid van IGJ, NZa of de minister.1213
Wie raakt dit?
De gevraagde aanvullende route moet nog worden afgebakend
Het huidige recht kent meerdere afgebakende routes voor kwaliteit, organisatiestructuur, vergunning, zorgplicht en tijdelijk bestuur. De motie zegt niet welke extra autoriteit welke van de twee gevraagde ingrepen mag inzetten, hoe die route zich tot de bestaande bevoegdheden verhoudt of hoeveel instellingen eronder zouden vallen.
Geen van deze routes geeft IGJ, NZa of de minister een algemene bevoegdheid om bij iedere zorginstelling tijdelijk de volledige regie of het bestuur over te nemen.
De motie verleent geen bevoegdheid en bepaalt niet welke extra route naast Wkkgz-, Wtza-, Wmg- en rechterlijke bevoegdheden nodig is.
Het dictum noemt geen kalenderdatum en garandeert niet dat een wetsvoorstel dan al is ingediend.
Er bestaat na deze afgebakende zoekronde geen bron die dezelfde toekomstige bevoegdheid, instellingenpopulatie, toepassingscriteria en periode meet. Een direct effectcijfer zou daarom een nog te ontwerpen wet als uitgevoerd beleid behandelen.
Zo lees je dit: De Villa ExpertCare-casus laat zien welke aanwijzing en bestuursdwang de IGJ in deze casus inzette. Zij bewijst niet dat alle andere wettelijke routes ontbreken en evenmin hoe vaak of met welk resultaat de door de motie gevraagde aanvullende bevoegdheid later zal worden gebruikt.
De politieke keuze
Wat vroeg de motie?
De regering moet wetgeving maken waarmee bij ernstig wanbestuur tijdelijk de regie over een zorginstelling kan worden overgenomen of een onafhankelijke bestuurder kan worden aangesteld, en de Kamer vóór de VWS-begrotingsbehandeling informeren.3
Feit en onzekerheid
Wat weten we nu?
- Vaststaat dat de Kamer beide interventieopties in wetgeving wil laten uitwerken en vóór de VWS-begrotingsbehandeling informatie verwacht.23
- In de aanleiding rond Villa ExpertCare kon de IGJ zorgstaking, overdracht en informatieverstrekking afdwingen, maar de gepubliceerde maatregel verving het bestuur niet.45
- De Wkkgz kent al een gemotiveerde aanwijzing, een spoedbevel, een met extra waarborgen omklede structurele maatregel en bestuursdwang; deze instrumenten vervangen het bestuur niet automatisch.714
- De Ondernemingskamer kan in een enquetegeding onder wettelijke voorwaarden een bestuurder schorsen en tijdelijk een bestuurder benoemen; een Wmcz-clientenraad kan daarvoor een verzoek indienen.1213
- Voor de door de motie gevraagde aanvullende route staan nog open: de definitie en bewijsdrempel van ernstig wanbestuur, de duur en reikwijdte van tijdelijke regie en de benoemings-, taak- en ontslagregels voor een onafhankelijke bestuurder.3
- De motie bepaalt niet welke autoriteit de nieuwe bevoegdheid krijgt, hoe de ingreep zich verhoudt tot Wkkgz-aanwijzing en bestuursdwang, Wtza- en Wmg-handhaving en de Ondernemingskamer, of welke bezwaar-, beroeps- of cassatieroute tegen de nieuwe ingreep geldt.3789121315
Van besluit naar gevolg
Wat gebeurde er, en wat volgt?
- 1
IGJ geeft aanwijzing
Villa ExpertCare moest zorg op twee locaties staken, overdragen en voor ieder kind een passend alternatief organiseren.5
- 2
- 3
Motie aangenomen
De Kamer steunde de wetgevingsopdracht met 83 zetels voor en 67 tegen.2
- 4
Informatie aan Kamer
Het volgende controlepunt is de toegezegde informatie over de wettelijke route, bevoegdheid en waarborgen.3
Officiële identiteit
Kamerstuk 24 170, nr. 419
- Officiële titel
- Motie van het lid Westerveld c.s. over wetgeving voor aanvullende interventiebevoegdheden bij ernstig wanbestuur van een zorginstelling
- Ingediend
- 2 juli 2026
- Besloten
- 2 juli 2026
- Type en stadium
- Motie · Aangenomen
Onderdeel van een motieserie. Dit voorstel vroeg om wetgeving voor aanvullende interventiebevoegdheden bij ernstig wanbestuur van een zorginstelling; de nabijgelegen motie legt een andere vraag binnen hetzelfde dossier voor.
Volledige stemregistratie
Wie stemde voor en wie tegen?
83 voor · 67 tegen. Wanneer een fractie verdeeld stemde, toont Panopta de fractie aan beide kanten en benoemt het de gekoppelde individuele stemmen. Bekijk de actuele zetelverdeling of vergelijk het parlementaire spoor van partijen.
- PRO20 zetels
- PVV19 zetels
- JA219 zetels
- FVD7 zetels
- Groep Markuszower7 zetels
- BBB3 zetels
- ChristenUnie3 zetels
- DENK3 zetels
- PvdD3 zetels
- SGP3 zetels
- SP3 zetels
- 50PLUS2 zetels
- Volt1 zetel
- D6626 zetels
- VVD22 zetels
- CDA18 zetels
- Keijzer1 zetel
De motie werd aangenomen met 83 zetels voor en 67 tegen, zeven zetels boven de vereiste meerderheid van 76. CDA, D66, Keijzer en VVD stemden tegen; de overige geregistreerde fracties stemden voor.
Zien en horen
De stemming in 20 seconden
Het geregistreerde stemmoment bij deze motie, met de tekstuele uitslag ernaast.
- Uitslag
- Aangenomen
- Datum
- 2 juli 2026
- Duur
- 17 seconden
Tekstbeschrijving
AankondigingDe voorzitter kondigt de motie-Westerveld c.s. over wetgeving voor aanvullende interventiebevoegdheden bij ernstig wanbestuur van een zorginstelling (24170, nr. 419) aan.
UitslagDe geregistreerde uitslag is aangenomen.
Beeld: Tweede Kamer der Staten-Generaal (bewerkt)
Controlelaag
Bronnen en onderbouwing
Bekijk per bron wat erin staat, waarom Panopta haar gebruikt en waar de onderbouwing ophoudt.
- 1Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Motie van het lid Westerveld c.s. over wetgeving voor aanvullende interventiebevoegdheden bij ernstig wanbestuur van een zorginstelling
Tweede Kamer Open Data 2 juli 2026 Tweede Kamer-zaakrecord
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Bevroren autoriteitsrecord voor zaakidentiteit, formele titel en indieners van de motie.
Waarom relevant voor dit besluit
Verankert welke parlementaire zaak Panopta uitlegt zonder de autoriteitsdata opnieuw te onderzoeken.
Hiervoor gebruikt
- zaakidentiteit
- formele titel
- indieners
Wat deze bron niet bewijst
Het zaakrecord bevat niet het volledige dictum of de juridische uitwerking van de gevraagde bevoegdheden.
- 2Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Stemmingsregistratie: aangenomen
Tweede Kamer Open Data 2 juli 2026 Tweede Kamer-beslisrecord
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Bevroren autoriteitsrecord voor de aangenomen uitslag, fractierichtingen, zeteltelling en gevalideerde stemdatum.
Waarom relevant voor dit besluit
Verankert de formele Kamerbeslissing en stemverdeling.
Hiervoor gebruikt
- aangenomen
- 83 voor en 67 tegen
- stemdatum 2 juli 2026
- meerderheid 76
Wat deze bron niet bewijst
De stemming zegt niet waarom fracties zo stemden of hoe de regering de wetgeving uitvoert.
- 3Open bron bij Tweede Kamer der Staten-Generaal
Kamerstuk 24 170, nr. 419
Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 juli 2026 Volledige officiële motietekst
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De volledige tekst vraagt om wetgeving voor tijdelijke regie of een onafhankelijke bestuurder bij ernstig wanbestuur en om informatie vóór de VWS-begrotingsbehandeling.
Waarom relevant voor dit besluit
Bepaalt beide interventieopties, de continuïteitsaanleiding en de informatiegrens die in de uitleg behouden moeten blijven.
Hiervoor gebruikt
- motion.request
- motion.does_not
- context gevraagde aanvulling
- open juridische vragen
- classification
- volgend controlepunt
Wat deze bron niet bewijst
De motie bevat geen wetsartikelen, toepassingscriteria, uitvoerder, financiering of rechtsmiddel en creëert zelf geen bevoegdheid.
- 4Open bron bij Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Reactie op de voorgenomen sluiting van Villa ExpertCare
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 29 juni 2026 Officiële Kamerbrief, Kamerstuk 24 170, nr. 410
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De brief beschrijft de verantwoordelijkheden van de aanbieder, zorgverzekeraars, zorgkantoren, NZa, IGJ en VWS rond de continuïteit en overdracht van zorg bij Villa ExpertCare.
Waarom relevant voor dit besluit
Levert de concrete bestuurlijke aanleiding en laat zien welke rollen al bestonden vóór de motie.
Hiervoor gebruikt
- context Villa ExpertCare
- bestaande institutionele rollen
- known bestaande verantwoordelijkheid
Wat deze bron niet bewijst
De brief verleent geen bevoegdheid om tijdelijk de regie of het bestuur over te nemen en voorspelt de toekomstige wet niet.
- 5Open bron bij Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
Last onder bestuursdwang voor Villa ExpertCare in Vleuten en Waalre
Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd 1 juli 2026 Officiële toezichtpublicatie
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De IGJ beschrijft de aanwijzing om zorg op twee locaties te staken en over te dragen, de informatieplicht en de daaropvolgende bestuursdwang.
Waarom relevant voor dit besluit
Maakt concreet wat bestaand toezicht in de aanleiding kon afdwingen en waar de gevraagde bestuurlijke bevoegdheid daarvan afwijkt.
Hiervoor gebruikt
- context bestaande IGJ-maatregel
- known geen bestuursvervanging
- follow_up 25 juni 2026
- classification toezicht
Wat deze bron niet bewijst
De maatregelen betroffen zorgstaking, overdracht en informatieverstrekking; zij vervingen het bestuur niet.
- 6Open bron bij Rijksoverheid
Toezicht op kwaliteit en goed bestuur in de zorg
Rijksoverheid geraadpleegd 9 augustus 2026 Officiële stelseluitleg
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De pagina beschrijft de toezichtrollen van IGJ en NZa en verwijst naar de verwachtingen voor zorgbestuurders en intern toezicht.
Waarom relevant voor dit besluit
Geeft het bestaande toezichtskader waarmee de aanvullende wettelijke ingreep moet worden vergeleken.
Hiervoor gebruikt
- context algemene stelseluitleg
- classification toezichthouders
- Mijn Panopta sector zorg
Wat deze bron niet bewijst
Deze algemene stelseluitleg is geen uitputtende juridische inventarisatie van bevoegdheden, normadressaten, triggers, waarborgen of rechtsmiddelen. Gebruik de bron niet om te concluderen dat alle bestuurlijke ingrepen ontbreken of dat IGJ en NZa dezelfde bevoegdheid hebben.
- 7Open bron bij Overheid.nl (wetten.nl)
Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg, artikelen 27 tot en met 29
Overheid.nl (wetten.nl) geldend op 9 augustus 2026 Geldende wet
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De Wkkgz regelt de aanwijzing, het spoedbevel, de structurele maatregel en bestuursdwang, met afzonderlijke drempels en waarborgen.
Waarom relevant voor dit besluit
Bepaalt welke zware kwaliteits- en structuurinterventies al bestaan en wie daar wettelijk over beslist.
Hiervoor gebruikt
- context bestaande Wkkgz-route
- impact afgebakende bestaande routes
- known bestaande Wkkgz-bevoegdheden
- open verhouding nieuwe en bestaande routes
- classification toezicht en inspectie
- share huidige-rechtgrens
Wat deze bron niet bewijst
De Wkkgz geeft geen algemene bevoegdheid om een bestuurder te benoemen of de volledige bedrijfsvoering over te nemen; de precieze bevoegdheidsvoorwaarden van ieder artikel blijven leidend.
- 8Open bron bij Overheid.nl (wetten.nl)
Wet toetreding zorgaanbieders, artikelen 3, 7, 11 en 12
Overheid.nl (wetten.nl) geldend op 9 augustus 2026 Geldende wet
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De Wtza stelt eisen aan intern toezicht en regelt IGJ-toezicht, een ministeriele last onder dwangsom en wettelijke gronden voor vergunningintrekking.
Waarom relevant voor dit besluit
Laat zien welke governance- en vergunninginstrumenten al bestaan buiten de Wkkgz.
Hiervoor gebruikt
- context Wtza-bestuursstructuur en vergunning
- impact afgebakende bestaande routes
- open verhouding nieuwe en bestaande routes
- classification toezicht en inspectie
Wat deze bron niet bewijst
De Wtza geldt niet onbegrensd voor iedere aanbieder en verleent geen bevoegdheid om een vervangend bestuurder aan te stellen of zelf de operationele regie te voeren.
- 9Open bron bij Overheid.nl (wetten.nl)
Wet marktordening gezondheidszorg, artikelen 76 tot en met 82
Overheid.nl (wetten.nl) geldend op 9 augustus 2026 Geldende wet
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De Wmg regelt NZa-aanwijzingen en bestuursdwang voor uitdrukkelijk aangewezen wettelijke verplichtingen en begrenst aanwijzingen over individuele gevallen.
Waarom relevant voor dit besluit
Bepaalt de bestaande NZa-handhaving en voorkomt dat algemeen 'goed bestuur' als een onbeperkte NZa-grondslag wordt weergegeven.
Hiervoor gebruikt
- context NZa-handhaving
- impact afgebakende bestaande routes
- open verhouding nieuwe en bestaande routes
- classification NZa
Wat deze bron niet bewijst
De Wmg maakt ernstig wanbestuur niet tot een vrije algemene interventiegrond en geeft de NZa geen kwaliteitstoezicht- of bestuursovernamebevoegdheid.
- 10Open bron bij Overheid.nl (wetten.nl)
Zorgverzekeringswet, artikel 11
Overheid.nl (wetten.nl) geldend op 9 augustus 2026 Geldende wet
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Artikel 11 legt de zorgplicht van de zorgverzekeraar vast, inclusief zorg, vergoeding en desgevraagd activiteiten om zorg te verkrijgen.
Waarom relevant voor dit besluit
Onderbouwt de bestaande continuiteits- en bemiddelingsrol rond verzekerde zorg.
Hiervoor gebruikt
- context zorgplicht zorgverzekeraar
- classification NZa-zorgplichttoezicht
Wat deze bron niet bewijst
De zorgplicht is geen bevoegdheid om het bestuur of de bedrijfsvoering van een zorgaanbieder over te nemen.
- 11Open bron bij Overheid.nl (wetten.nl)
Wet langdurige zorg, artikel 4.2.1
Overheid.nl (wetten.nl) geldend op 9 augustus 2026 Geldende wet
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Artikel 4.2.1 verplicht de Wlz-uitvoerder om zorg in natura binnen redelijke termijn en afstand te laten leveren en zo nodig naar een geschikte gecontracteerde aanbieder te bemiddelen.
Waarom relevant voor dit besluit
Onderbouwt de bestaande continuiteits- en bemiddelingsrol voor Wlz-zorg.
Hiervoor gebruikt
- context zorgplicht Wlz-uitvoerder
- classification NZa-zorgplichttoezicht
Wat deze bron niet bewijst
Zorgbemiddeling en contractering geven de Wlz-uitvoerder of NZa geen zeggenschap over het bestuur van de vertrekkende zorgaanbieder.
- 12Open bron bij Overheid.nl (wetten.nl)
Wet medezeggenschap clienten zorginstellingen 2018, artikel 12
Overheid.nl (wetten.nl) geldend op 9 augustus 2026 Geldende wet
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Artikel 12 geeft de clientenraad van een onder de bepaling vallende instelling toegang tot de enqueteregeling bij de Ondernemingskamer.
Waarom relevant voor dit besluit
Identificeert een bestaande zorgspecifieke verzoeker voor rechterlijk ingrijpen in het bestuur.
Hiervoor gebruikt
- context clientenraad en Ondernemingskamer
- impact bestaande rechterlijke route
- known tijdelijke bestuurdersbenoeming
- open verhouding nieuwe en bestaande routes
Wat deze bron niet bewijst
De clientenraad benoemt niet zelf een bestuurder; de Ondernemingskamer beslist en de wettelijke ontvankelijkheids- en inhoudelijke drempels blijven gelden.
- 13Open bron bij Overheid.nl (wetten.nl)
Burgerlijk Wetboek Boek 2, enqueteregeling
Overheid.nl (wetten.nl) geldend op 9 augustus 2026 Geldende wet
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De enqueteregeling bevat de drempel voor onderzoek, onmiddellijke voorzieningen, tijdelijke aanstelling van bestuurders, eindvoorzieningen en cassatie.
Waarom relevant voor dit besluit
Toont dat tijdelijke rechterlijke benoeming van een bestuurder al mogelijk is en legt de bijbehorende waarborgen vast.
Hiervoor gebruikt
- dek bestaande tijdelijke bestuurdersbenoeming
- context Ondernemingskamer
- impact bestaande rechterlijke route
- known tijdelijke bestuurdersbenoeming
- open verhouding nieuwe en bestaande routes
- share huidige-rechtgrens
Wat deze bron niet bewijst
De route vergt een bevoegde verzoeker en rechterlijke toetsing; zij geeft IGJ, NZa of de minister geen unilaterale bestuursovernamebevoegdheid.
- 14Open bron bij Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
IGJ interventiebeleid
Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd geraadpleegd 9 augustus 2026 Officieel interventiebeleid
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De IGJ beschrijft aanwijzing, structurele maatregel, spoedbevel en bestuursdwang, met voorbeelden zoals opsplitsing, patientoverplaatsing en verzegeling.
Waarom relevant voor dit besluit
Verduidelijkt de praktische betekenis van de wettelijke Wkkgz-instrumenten.
Hiervoor gebruikt
- context praktische betekenis Wkkgz-interventies
- known bestaande Wkkgz-bevoegdheden
Wat deze bron niet bewijst
Het interventiebeleid breidt de wettelijke grondslagen niet uit en is geen bewijs dat IGJ het bestuur kan vervangen. De wetstekst blijft leidend voor bevoegdheid en drempel.
- 15Open bron bij Rechtbank Den Haag via Rechtspraak.nl
ECLI:NL:RBDHA:2026:17358, Clientenraad Villa ExpertCare tegen de Staat
Rechtbank Den Haag via Rechtspraak.nl 26 juni 2026 Officiele rechterlijke uitspraak
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De rechtbank oordeelde dat over het Wkkgz-handhavingsverzoek, niet tijdig beslissen en voorlopige voorzieningen een met voldoende waarborgen omklede bestuursrechtelijke route openstaat.
Waarom relevant voor dit besluit
Geeft casusspecifieke rechtsbescherming rond het door de Villa ExpertCare-clientenraad gevraagde IGJ-optreden.
Hiervoor gebruikt
- open rechtsbescherming bestaande Wkkgz-route
Wat deze bron niet bewijst
De civiele rechter beoordeelde niet inhoudelijk of IGJ moest handhaven en bevestigde geen bevoegdheid om de regie of het bestuur van Villa ExpertCare over te nemen.
