Onderwijs en wetenschap · Aangenomen
Kamer vraagt onderzoek naar vertrek door antisemitisme
De Kamer nam Boomsma's verzoek aan om met onderwijsinstellingen te onderzoeken hoeveel scholieren en studenten in de afgelopen twee jaar vertrokken wegens antisemitisme en dit te blijven volgen. OCW verwacht een gebundeld beeld van signalen, geen exacte landelijke telling.
Gepubliceerd door Panopta op Bijgewerkt op
In gewone taal
Wat stelde deze motie voor?
De motie legde deze keuze voor: onderzoeken hoe vaak scholieren en studenten de afgelopen twee jaar van school of universiteit zijn gegaan als gevolg van antisemitisme.
De Tweede Kamer nam het voorstel aan met 143 zetels voor en 7 tegen. Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd.
Motie van het lid Boomsma over onderzoeken hoe vaak scholieren en studenten de afgelopen twee jaar van school of universiteit zijn gegaan als gevolg van antisemitisme
Daarmee ligt er een politieke opdracht aan het kabinet; deze uitslag zegt nog niet dat het verzoek al is uitgevoerd. Lees wat een motie juridisch betekent.
Context
Waar dit echt over gaat
De motie vertrekt vanuit het ontbreken van een landelijk beeld. Zij vraagt de regering om samen met onderwijsinstellingen terug te kijken naar de afgelopen twee jaar, eventueel anoniem navraag te doen bij vertrekkende scholieren en studenten en het verschijnsel daarna te blijven monitoren.3
OCW schreef in maart 2026 dat universiteiten en hogescholen geloofsovertuiging van studenten en medewerkers niet registreren. Daardoor was niet bekend hoe vaak en waarom Joodse studenten of medewerkers stopten, hoewel de Taskforce wel ervaringen beschreef van mensen die hun identiteit verborgen, de campus meden of met een opleiding stopten.56
In het debat wees de staatssecretaris ook op privacygrenzen. Zij gaf de motie een positief oordeel onder de interpretatie dat OCW signalen uit gesprekken bundelt tot een beeld van hoe vaak vertrek voorkomt, wat het betekent en wat nodig is om het te voorkomen, niet tot cijfers op decimalen.4
Er bestaan al bredere veiligheidsroutes. De Inspectie beschreef in april 2026 onder meer veiligheidsmonitoring in het funderend onderwijs en verschillende eisen per onderwijssector; daarnaast loopt de kabinetsbrede aanpak van antisemitisme. Geen van deze bronnen levert de gevraagde landelijke telling van vertrek wegens antisemitisme.78
Wie raakt dit?
Geen betrouwbaar cijfer over vertrek door antisemitisme
De aangenomen motie creëert een onderzoeks- en monitoringsopdracht, maar de geraadpleegde bronnen bevatten geen passende landelijke telling. Door ontbrekende registratie en privacygrenzen verwacht OCW eerst een gebundeld beeld van signalen.
De verklaring gaat over studenten en medewerkers in het hoger onderwijs en levert geen telling voor scholieren, scholen of universiteiten samen.
Een gebundeld signalenbeeld is geen volledige registratie en kan niet aantonen dat alle vertrekkende scholieren en studenten zijn bereikt.
De motie bepaalt geen startdatum, meetfrequentie, rapportagemoment of vaste methode voor deze doorlopende monitoring.
Het ontbrekende landelijke aantal is juist het onderwerp van het onderzoek. Bestaande statistieken meten algemene discriminatie, stagediscriminatie, onveiligheid of regulier onderwijsvertrek, maar niet dezelfde groep, oorzaak, onderwijsroute en periode als de motie.
Zo lees je dit: De drie signalen beschrijven de gegevensgrens en de beoogde onderzoeksroute. Zij bewijzen niet hoeveel mensen vertrokken, welke instelling betrokken was of dat de latere monitoring volledig wordt.
De politieke keuze
Wat vroeg de motie?
De regering moet in overleg en samenwerking met onderwijsinstellingen onderzoeken hoe vaak scholieren en studenten in de afgelopen twee jaar door antisemitisme van een school of universiteit zijn gegaan, bijvoorbeeld via desnoods anonieme navraag bij vertrekkers, en dit de komende tijd blijven monitoren.34
Feit en onzekerheid
Wat weten we nu?
- Vaststaat dat het verzoek zowel een terugblik over de afgelopen twee jaar als monitoring voor de komende tijd omvat en zich in het dictum richt op scholieren en studenten.3
- Vaststaat dat OCW vóór de motie geen landelijke monitoring had van stoppen wegens ervaren antisemitisme of onveiligheid en dat instellingen geloofsovertuiging niet registreren.5
- Vaststaat dat de Kamer de motie op 30 juni 2026 aannam met 143 zetels voor en 7 tegen.2
- Nog open is welke onderwijssectoren en instellingen precies meedoen, omdat het verzoek breed over onderwijsinstellingen spreekt maar bij vertrek alleen school en universiteit noemt.3
- Nog open zijn de definitie van vertrek 'als gevolg van' antisemitisme, de afbakening van de tweejaarsperiode en de methode waarmee vrijwillige of anonieme signalen vergelijkbaar worden gemaakt.345
- De motie legt niet vast wanneer het eerste beeld naar de Kamer komt, hoe vaak daarna wordt gemonitord of welke bevindingen openbaar worden gemaakt.34
- Niet vastgesteld is of onderwijsinstellingen vertrekkers rechtstreeks gaan benaderen of dat OCW vooral bestaande gesprekken en meldingen bundelt; privacy en niet-registratie begrenzen beide routes.345
Van besluit naar gevolg
Wat gebeurde er, en wat volgt?
Officiële identiteit
Kamerstuk 36 777, nr. 48
- Officiële titel
- Motie van het lid Boomsma over onderzoeken hoe vaak scholieren en studenten de afgelopen twee jaar van school of universiteit zijn gegaan als gevolg van antisemitisme
- Indieners
- Ingediend
- 17 juni 2026
- Besloten
- 30 juni 2026
- Type en stadium
- Motie · Aangenomen
Onderdeel van een motieserie. Dit voorstel vroeg om onderzoeken hoe vaak scholieren en studenten de afgelopen twee jaar van school of universiteit zijn gegaan als gevolg van antisemitisme; de nabijgelegen motie legt een andere vraag binnen hetzelfde dossier voor.
Volledige stemregistratie
Wie stemde voor en wie tegen?
143 voor · 7 tegen. Wanneer een fractie verdeeld stemde, toont Panopta de fractie aan beide kanten en benoemt het de gekoppelde individuele stemmen. Bekijk de actuele zetelverdeling of vergelijk het parlementaire spoor van partijen.
- D6626 zetels
- VVD22 zetels
- PRO20 zetels
- PVV19 zetels
- CDA18 zetels
- JA219 zetels
- Groep Markuszower7 zetels
- BBB3 zetels
- ChristenUnie3 zetels
- DENK3 zetels
- PvdD3 zetels
- SGP3 zetels
- SP3 zetels
- 50PLUS2 zetels
- Keijzer1 zetel
- Volt1 zetel
- FVD7 zetels
Zestien geregistreerde fracties of groepen stemden voor met 143 zetels; FVD stemde tegen met 7 zetels. Het verzoek kreeg daarmee 67 zetels meer dan de vereiste meerderheid van 76, zonder dat de stemming redenen per fractie vastlegt.
Zien en horen
De stemming in 20 seconden
Het geregistreerde stemmoment bij deze motie, met de tekstuele uitslag ernaast.
- Uitslag
- Aangenomen
- Datum
- 30 juni 2026
- Duur
- 18 seconden
Tekstbeschrijving
AankondigingDe voorzitter kondigt de motie-Boomsma over onderzoeken hoe vaak scholieren en studenten de afgelopen twee jaar van school of universiteit zijn gegaan als gevolg van antisemitisme (36777, nr. 48) aan.
UitslagDe geregistreerde uitslag is aangenomen.
Beeld: Tweede Kamer der Staten-Generaal (bewerkt)
Controlelaag
Bronnen en onderbouwing
Bekijk per bron wat erin staat, waarom Panopta haar gebruikt en waar de onderbouwing ophoudt.
- 1Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Motie van het lid Boomsma over onderzoeken hoe vaak scholieren en studenten de afgelopen twee jaar van school of universiteit zijn gegaan als gevolg van antisemitisme
Tweede Kamer Open Data 17 juni 2026 Tweede Kamer-zaakrecord
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Bevroren autoriteitsrecord voor de zaakidentiteit, formele titel en indiener van deze motie.
Waarom relevant voor dit besluit
Verankert exact welk parlementair verzoek Panopta uitlegt zonder de Tweede Kamer-data opnieuw te onderzoeken.
Hiervoor gebruikt
- zaakidentiteit
- formele titel
- indiener Diederik Boomsma
Wat deze bron niet bewijst
Het zaakrecord bevat de formele identiteit en is geen bron voor het volledige dictum, beleidscontext of persoonlijke impact.
- 2Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Stemmingsregistratie: aangenomen
Tweede Kamer Open Data 5 juli 2026 Tweede Kamer-beslisrecord
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Bevroren autoriteitsrecord voor de aangenomen uitslag, zetelverdeling en gevalideerde stemdatum.
Waarom relevant voor dit besluit
Verankert de formele Kamerbeslissing en stemverhouding zonder de Tweede Kamer-data opnieuw te valideren.
Hiervoor gebruikt
- aangenomen
- 143 zetels voor en 7 tegen
- stemdatum 30 juni 2026
- meerderheid 76 zetels
Wat deze bron niet bewijst
De stemming legt geen motief per fractie vast en bewijst niet dat het onderzoek al is uitgevoerd of volledig zal zijn.
- 3Open bron bij Tweede Kamer der Staten-Generaal
Kamerstuk 36 777, nr. 48
Tweede Kamer der Staten-Generaal 17 juni 2026 Volledige officiële motietekst
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De motie vraagt de regering om samen met onderwijsinstellingen te onderzoeken hoe vaak scholieren en studenten in de afgelopen twee jaar door antisemitisme een school of universiteit verlieten, bijvoorbeeld via anonieme navraag bij vertrekkers, en dit daarna te blijven monitoren.
Waarom relevant voor dit besluit
Bepaalt de doelgroepen, terugblik, mogelijke onderzoeksroute en doorlopende monitoringsopdracht die in de menselijke uitleg behouden moeten blijven.
Hiervoor gebruikt
- motion.request
- motion.does_not
- terugblik over twee jaar
- mogelijke anonieme navraag
- doorlopende monitoring
- classificatie leerlingen en studenten
Wat deze bron niet bewijst
De tekst geeft geen budget, deadline, meetdefinitie, privacyprotocol, registratieplicht, rapportagevorm of volledige sectorafbakening.
- 4Open bron bij Tweede Kamer der Staten-Generaal
Plenair verslag Wet vrij en veilig onderwijs
Tweede Kamer der Staten-Generaal 17 juni 2026 Officieel plenair verslag
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De staatssecretaris zei dat een volledig landelijk beeld ontbreekt en wees op privacy bij registratie. Zij gaf de motie oordeel Kamer bij de interpretatie dat OCW signalen uit gesprekken bundelt tot een beeld van frequentie, betekenis en preventiebehoefte, niet tot exacte cijfers.
Waarom relevant voor dit besluit
Legt vast hoe het kabinet de uitvoerbaarheid van de aangenomen opdracht tijdens het debat begrensde en welke onderzoeksvorm het voor ogen had.
Hiervoor gebruikt
- privacygrens
- signalen bundelen
- geen exacte landelijke telling
- uitvoeringsinterpretatie
- volgend controleerbaar moment
- classificatie OCW en NCAB
Wat deze bron niet bewijst
Een debatinterpretatie is nog geen gepubliceerd onderzoeksplan, steekproef, resultaat of toezegging van een rapportagedatum.
- 5Open bron bij Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Antwoorden over antisemitisme en zionistenhaat in het hoger onderwijs
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 13 maart 2026 Officiële beantwoording Kamervragen
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
OCW erkent ernstige gevolgen van ervaren onveiligheid voor Joodse studenten en medewerkers. Het ministerie meldt dat niet wordt gemonitord hoe vaak zij om die reden stoppen en dat universiteiten en hogescholen geloofsovertuiging niet registreren.
Waarom relevant voor dit besluit
Geeft de directe gegevensleemte en privacygevoelige registratiegrens die aanleiding en uitvoerbaarheid van het onderzoek bepalen.
Hiervoor gebruikt
- geen bestaande landelijke monitoring
- geloofsovertuiging niet geregistreerd
- impact.context_signals
- open methodische vragen
- Mijn Panopta-privacygrens
Wat deze bron niet bewijst
De beantwoording gaat vooral over hoger onderwijs en medewerkers, bevat geen telling van vertrekkers en bepaalt niet hoe het latere motieonderzoek wordt ingericht.
- 6Open bron bij Taskforce Antisemitismebestrijding
Gevangen in Vrijheden
Taskforce Antisemitismebestrijding 2 februari 2026 Rapport van een door het kabinet ingestelde taskforce
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De Taskforce beschrijft uit gesprekken hoe Joodse studenten en medewerkers onveiligheid ervaren en welke gevolgen dat in het hoger onderwijs kan hebben. Het rapport doet voorstellen voor veiliger campussen en betere institutionele samenwerking.
Waarom relevant voor dit besluit
Onderbouwt dat concrete ervaringen van mijden, verbergen en stoppen zijn gedocumenteerd en verklaart waarom signalen bij onderwijsinstellingen moeten worden opgehaald.
Hiervoor gebruikt
- gedocumenteerde ervaringen in hoger onderwijs
- bestaande kwalitatieve context
- rol van onderwijsinstellingen
- grens tussen signalen en prevalentie
Wat deze bron niet bewijst
Het rapport is kwalitatief, richt zich op hoger onderwijs en levert geen representatieve landelijke telling van scholieren of studenten die wegens antisemitisme vertrokken.
- 7Open bron bij Inspectie van het Onderwijs
De Staat van het Onderwijs 2026
Inspectie van het Onderwijs 15 april 2026 Jaarlijks inspectierapport
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De Inspectie beschrijft bestaande verplichtingen rond veiligheidsbeleid en monitoring in het funderend onderwijs en verschillen met mbo en hoger onderwijs. Ook schetst het rapport aanvullende eisen die met de Wet vrij en veilig onderwijs waren voorzien.
Waarom relevant voor dit besluit
Maakt zichtbaar dat algemene veiligheidsmonitoring en incidentroutes al bestaan, maar per sector verschillen en niet hetzelfde meten als vertrek wegens antisemitisme.
Hiervoor gebruikt
- bestaande veiligheidsroutes
- verschillen tussen onderwijssectoren
- grens van algemene veiligheidsmonitoring
Wat deze bron niet bewijst
Het rapport meet geen onderwijsvertrek wegens antisemitisme en de beschreven wetsplanning is een stand van april 2026, geen bewijs van latere inwerkingtreding.
- 8Open bron bij Rijksoverheid
Kabinet informeert de Kamer over de aanpak antisemitisme
Rijksoverheid 10 april 2026 Officiële beleidsactualisatie
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het kabinet beschrijft de uitvoering van de Strategie Bestrijding Antisemitisme 2024-2030 en de samenwerking tussen ministeries, OCW, de NCAB en onderwijsinstellingen. Voor het hoger onderwijs sluit de reactie aan op aanbevelingen van de Taskforce.
Waarom relevant voor dit besluit
Plaatst het nieuwe meetverzoek naast de al lopende aanpak en onderbouwt welke publieke actoren rond veiligheid van Joodse studenten betrokken zijn.
Hiervoor gebruikt
- lopende kabinetsaanpak
- rol OCW
- rol NCAB
- bestaande context naast de motie
Wat deze bron niet bewijst
De beleidsactualisatie bevat geen telling van vertrekkende leerlingen of studenten en is geen uitvoeringsrapportage over de op 30 juni aangenomen motie.
