Panoptapolitiek die je kunt volgen
Brongebonden Panopta-paginaUitslag en stemmen komen uit Tweede Kamer Open Data; Panopta maakt de samenhang leesbaar.

Stikstof · Verworpen

Geen extra onderzoek naar de financieringseffecten van het stikstofpakket

De Kamer verwierp het verzoek om voor de LVVN-begrotingsbehandeling in kaart te brengen wat het nieuwe stikstofpakket betekent voor de financierbaarheid van bedrijven. Daardoor kwam via deze motie geen aparte analyse of informatieplicht tot stand; bestaande steun, onderzoek en financieringsmogelijkheden blijven wel bestaan.

VerworpenMona Keijzer (Keijzer)

Gepubliceerd door Panopta op Bijgewerkt op

De kern uitgelegd

Waarom de gevolgen van het stikstofpakket voor de financierbaarheid van bedrijven in kaart brengen in de Kamer voorlag

Het stikstofpakket vraagt investeringen en aanpassingen van agrarische bedrijven, terwijl vergunningzekerheid en het toekomstige verdienmodel mede bepalen of een bank zo'n investering kan financieren. De motie wilde juist die samenhang voor bedrijven laten onderzoeken voordat de Kamer de LVVN-begroting behandelt.345

Het kabinet koppelt aan het pakket sectorale emissiedoelen, normen op bedrijfsniveau en ondersteuning voor onder meer stalaanpassingen, extensivering, verplaatsing en vrijwillige beeindiging. Dat beschrijft de beleidsroute, maar is nog geen doorrekening van kredietruimte, bedrijfswaarde of maandlasten per bedrijfstype.4

Een peer-reviewed studie naar tien ammoniakreducerende investeringen op Nederlandse melkveebedrijven laat zien waarom financierbaarheid een zelfstandige vraag is: de investeringskosten en toegankelijke financiering verschillen sterk per maatregel en bedrijf. De onderzochte jaren liggen voor het huidige pakket en zijn daarom context, geen effectmeting van deze motie.5

In gewone taal

Wat stelde deze motie voor?

De motie legde deze keuze voor: de gevolgen van het stikstofpakket voor de financierbaarheid van bedrijven in kaart brengen.

De Tweede Kamer verwierp het voorstel met 55 zetels voor en 95 tegen. De gevraagde verandering volgt daarom niet uit deze motie.

Officiële formulering

Motie van het lid Keijzer over de gevolgen van het stikstofpakket voor de financierbaarheid van bedrijven in kaart brengen

Procedureel gevolg

De gevraagde verandering volgt daarom niet uit deze motie. Lees wat een motie juridisch betekent.

Wie raakt dit?

Investeren lukt niet voor elk bedrijf op dezelfde manier

Het verworpen onderzoek had per bedrijfstype moeten laten zien of aanpassingen betaalbaar en financierbaar zijn. Beschikbare bronnen tonen wel de schaal en het verschil tussen bedrijven, maar meten niet het effect van het nieuwe pakket zelf.

42%van de onderzochte melkveebedrijven had minder dan 200.000 euro aan toegankelijke financiering5gemiddeld over 2018-2020; studie gepubliceerd in 2025
€2,5 miljoenmaximale lening met overheidsborgstelling voor een landbouw- of visserijbedrijf6BLV 2026; overheid staat voor 70 procent borg
42-46%voorgestelde reductie van de stikstofuitstoot door de landbouw in 2035 ten opzichte van 20194kabinetsplan 2026, doeljaar 2035

Zo lees je dit: De 42 procent komt uit een steekproef van 109 melkveebedrijven met oudere boekhoudjaren. De BLV is een bestaand borgstellingsinstrument met voorwaarden en geen automatisch beschikbare lening per bedrijf. Geen van deze cijfers berekent het effect van het stikstofpakket op alle agrarische bedrijven.

Delen of publiceren

Publiceer dit Panopta-overzicht met bronvermelding Downloaden is de privacyvriendelijke standaard. Na upload op een eigen site maakt de afbeelding geen verbinding meer met Panopta. Bronnen in de visual: Tweede Kamer, Rijksoverheid, WUR en RVO
Download social card Download vierkant
Voorbeeld van de exportPanopta-overzicht van de verworpen motie over financierbaarheid en het stikstofpakket

De politieke keuze

Wat vroeg de motie?

De regering moest de gevolgen van het stikstofpakket voor de financierbaarheid van bedrijven onderzoeken en de Kamer daarover voor de LVVN-begrotingsbehandeling informeren.13

Feit en onzekerheid

Wat weten we nu?

Vaststaat
  • De Kamer verwierp het verzoek met 55 zetels voor en 95 tegen.2
  • De motie vroeg om informatie voor de behandeling van de LVVN-begroting en niet om een nieuw financieringsinstrument.3
  • Het kabinetsplan combineert emissiedoelen en normen op bedrijfsniveau met ondersteuning voor aanpassing, verplaatsing en vrijwillige beeindiging.4
Nog open
  • Welke investeringen elk bedrijfstype door het pakket moet doen en wat die per bedrijf kosten.34
  • Hoe vergunningzekerheid, bedrijfswaarde, eigen vermogen en verwachte kasstromen de kredietbeoordeling onder het nieuwe pakket beinvloeden.35
  • Of het kabinet langs een andere route alsnog een openbare financieringsanalyse aan de Kamer verstrekt.23

Van besluit naar gevolg

Wat gebeurde er, en wat volgt?

  1. 1

    Stikstofpakket gepresenteerd

    Het kabinet presenteerde een samenhangend pakket met emissiedoelen, bedrijfsnormen, zonering en verschillende vormen van ondersteuning.4

  2. 2

    Financieringsanalyse gevraagd

    Keijzer vroeg om de gevolgen voor de financierbaarheid van bedrijven voor de begrotingsbehandeling in kaart te brengen.13

  3. 3

    Verzoek verworpen

    De Kamer verwierp de motie met 55 zetels voor en 95 tegen, zodat deze aanvullende onderzoeksopdracht niet ontstond.2

  4. 4

    Beschikbare onderbouwing controleren

    Dan kan worden vastgesteld of het kabinet alsnog per bedrijfstype inzicht geeft in investeringsbehoefte, kredietruimte en de werking van steunmaatregelen.34

Aanlooponderzoek · onderzoeksbeta

Wat gebeurde er vóór dit besluit?

Panopta controleerde voor ieder besluit dezelfde 10 openbare bronroutes, van 3 januari 2026 tot 2 juli 2026. Een match is een aanleiding om verder te kijken, geen bewijs van beïnvloeding.

Onderzoeksroutes met bronmatch
0
Eerdere besluiten getoond
4
Controles zonder match
0
Nog onvoldoende dekking
9

Geen directe publiceerbare match. Dat betekent niet dat er geen contact of invloed was. De uitklapbare controles laten zien welke routes zijn onderzocht en waar dekking nog ontbreekt.

Bekijk de 10 controles en hun grenzen
P1

Openbare agenda's

Nog niet vast te stellen

Geen directe match gevonden in de beschikbare agenda-items. Zonder een aaneengesloten dekkingsledger publiceert Panopta dit niet als nulresultaat.

Dit doorzoekt alleen de gepubliceerde openbare agenda's van bewindspersonen. Ongeplande, partijpolitieke of om veiligheids- en Woo-redenen weggelaten contacten kunnen ontbreken; een onderwerpsovereenkomst bewijst geen invloed.
P10

Eerdere besluiten binnen het onderwerp

Onderwerpcontext gevonden

4 eerdere besluiten binnen dezelfde hoofdindeling in de 180 dagen ervoor; de acht meest recente staan hieronder.

Dit zijn eerdere formele besluiten met dezelfde Panopta-hoofdindeling. Het zijn niet automatisch vergelijkbare voorstellen; de titel en bron blijven daarom zichtbaar.
P2

Externe inbreng bij de Kamer

Nog niet vast te stellen

Geen directe match gevonden in de beschikbare Kameractiviteiten. Agendapunten, documenten en aaneengesloten brondekking zijn nog niet volledig gecontroleerd, dus dit is geen nulresultaat.

De huidige productiecontrole omvat openbare Kameractiviteiten zoals rondetafelgesprekken, petities, werkbezoeken, gesprekken, hoorzittingen en technische briefings. Agendapunten en documenten worden pas onderdeel van een nulconclusie na een eigen dekkingsaudit. Een activiteit toont niet wie een standpunt heeft veroorzaakt.
P3

Consultatie en tekstoverlap

Nog niet vast te stellen

De huidige bronlaag kan consultatiekandidaten vinden, maar nog geen woordelijke overdracht veilig vaststellen.

Een onderwerpsovereenkomst met een internetconsultatie is nog geen argument-overdracht. Daarvoor moeten de ingediende tekst en de latere Kamerinbreng versieerbaar en woordelijk vergelijkbaar zijn.
P4

Openbare registers

Nog niet vast te stellen

Geen gedateerde onderwerp-match gevonden bij de gekoppelde indieners. De registers hebben nog geen persoons- en periodegebonden dekkingsledger, dus Panopta publiceert geen nulconclusie.

Dit vergelijkt alleen de officiële profielregisters van de indieners met het onderwerp. Een loopbaan, nevenfunctie, reis of gift is context en bewijst geen belangenverstrengeling of invloed op de stem.
P5

Verschil tussen stemblokken

Nog niet vast te stellen

Stemblokken kunnen pas eerlijk worden vergeleken wanneer contacten en externe inbreng aan fracties of woordvoerders zijn gekoppeld. Die actor-dekking is nog niet volledig.

Voor- en tegenstemmers zijn geen automatische controlegroep: partijen kunnen verschillende rollen, portefeuilles en toegang hebben. Panopta toont daarom geen asymmetriescore zonder vergelijkbare actor-dekking.
P6

Eerdere toezeggingen

Nog niet vast te stellen

Geen eerdere toezegging met een directe match gevonden in de beschikbare, aan activiteiten gekoppelde records. Zonder aaneengesloten dekkingsledger volgt geen nulconclusie.

Dit is een onderwerpmatch in de officiële toezeggingenregistratie. Alleen een expliciete dossier- of motieverwijzing maakt een toezegging direct aan dit besluit gekoppeld.
P7

EU-lobbyregister en Commissie-afspraken

Bronroute nog niet aangesloten

De EU-transparantieregister- en Commissieafsprakenroute is officieel gedocumenteerd, maar nog niet historisch en op organisatieniveau aangesloten op Panopta.

Zonder geaccepteerde organisatie-alias en aantoonbare periode-dekking publiceert Panopta geen treffer of nulconclusie uit deze bronnen.
P8

Partijfinanciering

Bronroute nog niet aangesloten

De officiële Wfpp-route voor partijfinanciering is gedocumenteerd, maar de verschillende meldingsdrempels en verslagperioden zijn nog niet als afzonderlijke reeksen aangesloten.

Een openbaar gemaakte gift is partijfinanciering en geen bewijs van contact, tegenprestatie of invloed. Panopta koppelt pas na exacte partij- of neveninstellingsresolutie.
P9

Publiek geld en opdrachten

Bronroute nog niet aangesloten

De officiële routes voor aanbestedingen en subsidies zijn nog niet uniform aan organisaties en dit besluit gekoppeld.

Een gift, subsidie of opdracht is economische context en geen bewijs van lobbycontact, tegenprestatie of invloed. Panopta toont pas resultaten na een controleerbare organisatiejoin.

Officiële identiteit

Kamerstuk 35 334, nr. 474

Officiële titel
Motie van het lid Keijzer over de gevolgen van het stikstofpakket voor de financierbaarheid van bedrijven in kaart brengen
Ingediend
1 juli 2026
Besloten
2 juli 2026
Type en stadium
Motie · Verworpen

Onderdeel van een motieserie. Dit voorstel vroeg om de gevolgen van het stikstofpakket voor de financierbaarheid van bedrijven in kaart brengen; de nabijgelegen motie legt een andere vraag binnen hetzelfde dossier voor.

Volledige stemregistratie

Wie stemde voor en wie tegen?

55 voor · 95 tegen. Wanneer een fractie verdeeld stemde, toont Panopta de fractie aan beide kanten en benoemt het de gekoppelde individuele stemmen. Bekijk de actuele zetelverdeling of vergelijk het parlementaire spoor van partijen.

Voor55 zetels
  • PVV19 zetels
  • JA219 zetels
  • FVD7 zetels
  • Groep Markuszower7 zetels
  • BBB3 zetels
  • ChristenUnie3 zetels
  • SGP3 zetels
  • SP3 zetels
  • Keijzer1 zetel
Tegen95 zetels
  • D6626 zetels
  • VVD22 zetels
  • PRO20 zetels
  • CDA18 zetels
  • DENK3 zetels
  • PvdD3 zetels
  • 50PLUS2 zetels
  • Volt1 zetel
Waarom dit opvalt

BBB, ChristenUnie, FVD, Groep Markuszower, JA21, het lid Keijzer, PVV, SGP en SP stemden met samen 55 zetels voor. D66, VVD, PRO, CDA, DENK, PvdD, 50PLUS en Volt vormden met 95 zetels de meerderheid tegen. De registratie bevat geen redenen voor die keuzes.

Zien en horen

De stemming in 20 seconden

Het geregistreerde stemmoment bij deze motie, met de tekstuele uitslag ernaast.

Uitslag
Verworpen
Datum
2 juli 2026
Duur
17 seconden

Tekstbeschrijving

AankondigingDe voorzitter kondigt de motie-Keijzer over de gevolgen van het stikstofpakket voor de financierbaarheid van bedrijven in kaart brengen (35334, nr. 474) aan.

UitslagDe geregistreerde uitslag is verworpen.

Beeld: Tweede Kamer der Staten-Generaal (bewerkt)

Controlelaag

Bronnen en onderbouwing

Bekijk per bron wat erin staat, waarom Panopta haar gebruikt en waar de onderbouwing ophoudt.

  1. 1

    Motie van het lid Keijzer over de gevolgen van het stikstofpakket voor de financierbaarheid van bedrijven in kaart brengen

    Tweede Kamer Open Data 1 juli 2026 Open datarecord

    Open bron bij Tweede Kamer Open Data
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Het zaakrecord bevat de bevroren formele identiteit, indiener en indieningsregistratie van de motie. Panopta gebruikt deze autoriteitsgegevens zonder ze opnieuw inhoudelijk te beoordelen.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Dit record koppelt de uitleg aan precies de motie van Keijzer over financierbaarheid.

    Hiervoor gebruikt

    • Officiele titel
    • Indiener
    • Formele indiening

    Wat deze bron niet bewijst

    Het zaakrecord bevat geen onderzoek naar investeringskosten, kredietvoorwaarden of bedrijfseffecten.

  2. 2

    Stemmingsregistratie: verworpen

    Tweede Kamer Open Data 2 juli 2026 Stemmingsregistratie

    Open bron bij Tweede Kamer Open Data
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Het besluitrecord legt de verwerping en de formele stemrichting per fractie vast. Met de bevroren zetelstanden toont Panopta 55 zetels voor en 95 tegen.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Dit is de autoriteitslaag voor de uitslag en volledige fractieverdeling.

    Hiervoor gebruikt

    • Uitslag verworpen
    • 55 zetels voor en 95 tegen
    • Fractieverdeling

    Wat deze bron niet bewijst

    De registratie bevat geen motivering van fracties en zegt niet of het kabinet later uit eigen beweging onderzoek publiceert.

  3. 3

    Kamerstuk 35 334, nr. 474

    Tweede Kamer 1 juli 2026 Officieel Kamerstuk

    Open bron bij Tweede Kamer
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    De volledige motietekst stelt dat investeringen in innovatie toegang tot financiering vereisen en vraagt om de gevolgen van het stikstofpakket voor de financierbaarheid van bedrijven voor de LVVN-begrotingsbehandeling in kaart te brengen.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Deze tekst bepaalt de exacte reikwijdte, doelgroep en gevraagde rapportagetermijn.

    Hiervoor gebruikt

    • Exact verzoek
    • Aanleiding financierbaarheid
    • Termijn voor informatie

    Wat deze bron niet bewijst

    De motie bevat zelf geen effectberekening en schrijft geen methode, bedrijfstypen of financieringscriteria voor.

  4. 4

    Stikstofplannen kabinet voor landbouw en tuinbouw

    Rijksoverheid geraadpleegd 30 juli 2026 Beleidsuitleg

    Open bron bij Rijksoverheid
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    De beleidsuitleg beschrijft emissiedoelen voor landbouw, industrie en verkeer, normen op bedrijfsniveau, zones rond natuurgebieden en ondersteuning voor investeren, extensiveren, verplaatsen of stoppen.

    Waarom relevant voor dit besluit

    De bron laat zien welke onderdelen van het pakket kosten, investeringen en bedrijfskeuzes kunnen veroorzaken en welke ondersteuning het kabinet aankondigt.

    Hiervoor gebruikt

    • Landbouwdoel van 42 tot 46 procent
    • Bedrijfsnormen vanaf 2035
    • Ondersteuningsroutes

    Wat deze bron niet bewijst

    De pagina bevat geen doorrekening van kredietruimte, bedrijfswaarde of financieringslasten per sector en is geen evaluatie van uitgevoerd beleid.

  5. 5

    Can Dutch dairy farmers finance investments to reduce ammonia emissions?

    Wageningen University & Research 2025 Peer-reviewed onderzoek

    Open bron bij Wageningen University & Research
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    De studie vergelijkt tien ammoniakreducerende investeringen met de toegankelijke financiering van 109 Nederlandse melkveebedrijven. Gemiddeld had 42 procent in 2018-2020 minder dan 200.000 euro beschikbaar via besparingen en bereikbare bankleningen.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Dit onderzoek toont met bedrijfsdata waarom de betaalbaarheid en financierbaarheid van stikstofreducerende investeringen per maatregel en bedrijf moeten worden onderzocht.

    Hiervoor gebruikt

    • 42 procent onder 200.000 euro toegankelijke financiering
    • Verschil tussen maatregelen en bedrijven
    • Financiering als zelfstandige randvoorwaarde

    Wat deze bron niet bewijst

    De steekproef betreft melkveebedrijven en boekhoudjaren 2015-2020. Zij meet niet het kabinetspakket van 2026 en kan niet naar alle agrarische bedrijven worden doorgetrokken.

  6. 6

    Borgstellingskrediet voor de Landbouw en Visserij

    Rijksdienst voor Ondernemend Nederland gecontroleerd 19 maart 2026 Overheidsregeling voor bedrijfsfinanciering

    Open bron bij Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    RVO beschrijft het Borgstellingskrediet voor de Landbouw en Visserij. Een ondernemer die te weinig onderpand heeft, kan via een bank of financier een lening met borgstelling aanvragen van maximaal 2,5 miljoen euro; de overheid staat voor 70 procent borg. Het budget voor de BLV in 2026 is 60 miljoen euro.

    Waarom relevant voor dit besluit

    De regeling laat concreet zien welke bestaande publieke financieringsroute een landbouwbedrijf kan gebruiken wanneer onderpand een knelpunt is. Daarmee krijgt de vraag naar financierbaarheid een tastbare, maar begrensde referentie.

    Hiervoor gebruikt

    • Maximale lening van 2,5 miljoen euro
    • Overheidsborgstelling van 70 procent
    • BLV-budget van 60 miljoen euro in 2026

    Wat deze bron niet bewijst

    De BLV is een bestaand instrument met voorwaarden. De maximale lening is geen toegekend bedrag per ondernemer en de regeling meet niet welke extra kredietbehoefte door het stikstofpakket ontstaat.

  7. 7

    Kamerstuk 35 334, nr. 474

    Officiële bekendmakingen

    Open bron bij Officiële bekendmakingen
    Bekijk Panopta's onderbouwing

    Samenvatting van de bron

    Officiële bekendmakingen publiceert hier kamerstuk 35 334, nr. 474.

    Waarom relevant voor dit besluit

    Panopta gebruikt deze publicatie als begrensde achtergrond bij het onderwerp van dit besluit.

    Wat deze bron niet bewijst

    Deze bron bewijst niet op zichzelf dat de motie is uitgevoerd of wat haar directe effect zal zijn.