Verkeer en infrastructuur · Verworpen
Geen verplichte betaalbaarheidstoets voor luchtvaartbeleid
De Kamer verwierp het verzoek om bij nieuw luchtvaartbeleid expliciet te laten zien wat maatregelen doen met de betaalbaarheid voor huishoudens. Het kabinet kreeg daardoor geen afzonderlijke opdracht voor zo'n toets; bestaande belastingen en onderzoeken lopen volgens hun eigen kaders door.
Gepubliceerd door Panopta op Bijgewerkt op
De kern uitgelegd
Betaalbaarheid bleef een ongedefinieerde toets
Breed verzoek, geen meetlat
De motie vraagt om bij nieuw luchtvaartbeleid de effecten op de betaalbaarheid voor huishoudens expliciet inzichtelijk te maken. Zij definieert niet welke beleidsmaatregelen, huishoudgroepen, kosten, inkomensgrens of referentieperiode in zo'n toets moeten komen.3
Vliegbelasting is één concrete prijsfactor
In 2026 bedraagt de vliegbelasting € 30,25 per vertrekkende passagier per vlucht; transferpassagiers zijn uitgezonderd. De luchthaven brengt de belasting in rekening bij de luchtvaartmaatschappij, maar de bron schrijft niet voor hoeveel daarvan in elke ticketprijs terechtkomt.4
Een nieuw tariefstelsel staat al vast
Vanaf 1 januari 2027 wordt de vliegbelasting gedifferentieerd naar drie afstandsklassen op basis van de eindbestemming. Dat belastingstelsel is afzonderlijk wettelijk vastgesteld en is niet ontstaan door de verworpen motie.5
Bestaand onderzoek mist de huishoudmeetlat
Het onderzoek naar varianten van een afstandsafhankelijke vliegbelasting modelleert onder meer ticketprijzen, passagiers en vluchten. De gerapporteerde resultaten zijn niet uitgesplitst naar huishoudinkomen en leveren daarom niet de brede betaalbaarheidstoets waarom de motie vroeg.7
In gewone taal
Wat stelde deze motie voor?
De motie legde deze keuze voor: bij nieuw luchtvaartbeleid de effecten op de betaalbaarheid voor huishoudens expliciet inzichtelijk maken.
De Tweede Kamer verwierp het voorstel met 42 zetels voor en 108 tegen. De gevraagde verandering volgt daarom niet uit deze motie.
Motie van het lid El Abassi over bij nieuw luchtvaartbeleid de effecten op de betaalbaarheid voor huishoudens expliciet inzichtelijk maken
De gevraagde verandering volgt daarom niet uit deze motie. Lees wat een motie juridisch betekent.
Wie raakt dit?
Prijscomponent en inkomensverschil, geen beleidseffect
De beschikbare cijfers tonen één belastingbedrag en een duidelijk verschil in vliegdeelname naar inkomen. Ze meten niet wat nieuw luchtvaartbeleid doet met besteedbaar inkomen, ticketkeuze of noodzakelijke reizen van huishoudens.
Zo lees je dit: De cijfers ondersteunen dat betaalbaarheid en verdeling relevant zijn, maar geven geen grens voor betaalbaarheid en geen effectschatting van nieuw luchtvaartbeleid.
Wie raakt dit?
Verschillende groepen, verschillende gevolgen
Vertrekkende passagiers4
De belasting geldt voor vertrekkende passagiers van twee jaar en ouder, met uitzondering van transferpassagiers; de uiteindelijke ticketprijs kan daarnaast uit veel andere componenten bestaan.
Huishoudens tot en met modaal6
Deze inkomensgroep vloog in het KiM-panel minder vaak dan huishoudens boven twee keer modaal, maar dat verschil bewijst niet dat beleid of prijzen de oorzaak zijn.
Hoe Panopta dit impactbeeld maakte
Het belastingtarief is als actuele prijscomponent gebruikt en niet als volledige prijsstijging. De KiM-percentages blijven gekoppeld aan waargenomen vliegdeelname per inkomensgroep; er is geen causaal of financieel effect van de motie uit afgeleid.

De politieke keuze
Wat vroeg de motie?
Maak bij nieuw luchtvaartbeleid expliciet inzichtelijk wat de effecten zijn op de betaalbaarheid voor huishoudens.3
Feit en onzekerheid
Wat weten we nu?
- Niet vastgelegd is wanneer een vliegreis voor een huishouden betaalbaar heet en of de toets naar inkomen, huishoudtype, reisdoel of bestemming moet uitsplitsen.3
- De motie bakent nieuw luchtvaartbeleid niet af; daardoor is onduidelijk of alleen prijsmaatregelen of ook capaciteit, geluid, bereikbaarheid en verduurzaming zouden meetellen.3
- Het bestaande variantenonderzoek naar de afstandsafhankelijke vliegbelasting rapporteert geen effecten per huishoudinkomen; daarvoor blijft een afzonderlijke verdelingsanalyse nodig.7
Van besluit naar gevolg
Wat gebeurde er, en wat volgt?
Aanlooponderzoek · onderzoeksbeta
Wat gebeurde er vóór dit besluit?
Panopta controleerde voor ieder besluit dezelfde 10 openbare bronroutes, van 3 januari 2026 tot 2 juli 2026. Een match is een aanleiding om verder te kijken, geen bewijs van beïnvloeding.
- Onderzoeksroutes met bronmatch
- 0
- Eerdere besluiten getoond
- 8
- Controles zonder match
- 0
- Nog onvoldoende dekking
- 9
Geen directe publiceerbare match. Dat betekent niet dat er geen contact of invloed was. De uitklapbare controles laten zien welke routes zijn onderzocht en waar dekking nog ontbreekt.
Bekijk de 10 controles en hun grenzen
Openbare agenda's
Nog niet vast te stellenGeen directe match gevonden in de beschikbare agenda-items. Zonder een aaneengesloten dekkingsledger publiceert Panopta dit niet als nulresultaat.
Dit doorzoekt alleen de gepubliceerde openbare agenda's van bewindspersonen. Ongeplande, partijpolitieke of om veiligheids- en Woo-redenen weggelaten contacten kunnen ontbreken; een onderwerpsovereenkomst bewijst geen invloed.Eerdere besluiten binnen het onderwerp
Onderwerpcontext gevonden45 eerdere besluiten binnen dezelfde hoofdindeling in de 180 dagen ervoor; de acht meest recente staan hieronder.
- Motie van het lid Verkuijlen c.s. over een risicobeoordeling voor de digitale infrastructuur opmaken en vertrouwelijk delen23 juni 2026
- Motie van de leden De Hoop en Grinwis over het aantal internationale treinen verder opschalen23 juni 2026
- Motie van het lid El Abassi over treinkaartjes bij NS ook na 2027 betaalbaar houden23 juni 2026
- Motie van het lid Wiersma over borgen dat inschrijvers beschikken over een kostenbeeld van alle benodigde productiemiddelen23 juni 2026
Externe inbreng bij de Kamer
Nog niet vast te stellenGeen directe match gevonden in de beschikbare Kameractiviteiten. Agendapunten, documenten en aaneengesloten brondekking zijn nog niet volledig gecontroleerd, dus dit is geen nulresultaat.
De huidige productiecontrole omvat openbare Kameractiviteiten zoals rondetafelgesprekken, petities, werkbezoeken, gesprekken, hoorzittingen en technische briefings. Agendapunten en documenten worden pas onderdeel van een nulconclusie na een eigen dekkingsaudit. Een activiteit toont niet wie een standpunt heeft veroorzaakt.Consultatie en tekstoverlap
Nog niet vast te stellenDe huidige bronlaag kan consultatiekandidaten vinden, maar nog geen woordelijke overdracht veilig vaststellen.
Een onderwerpsovereenkomst met een internetconsultatie is nog geen argument-overdracht. Daarvoor moeten de ingediende tekst en de latere Kamerinbreng versieerbaar en woordelijk vergelijkbaar zijn.Openbare registers
Nog niet vast te stellenGeen gedateerde onderwerp-match gevonden bij de gekoppelde indieners. De registers hebben nog geen persoons- en periodegebonden dekkingsledger, dus Panopta publiceert geen nulconclusie.
Dit vergelijkt alleen de officiële profielregisters van de indieners met het onderwerp. Een loopbaan, nevenfunctie, reis of gift is context en bewijst geen belangenverstrengeling of invloed op de stem.Verschil tussen stemblokken
Nog niet vast te stellenStemblokken kunnen pas eerlijk worden vergeleken wanneer contacten en externe inbreng aan fracties of woordvoerders zijn gekoppeld. Die actor-dekking is nog niet volledig.
Voor- en tegenstemmers zijn geen automatische controlegroep: partijen kunnen verschillende rollen, portefeuilles en toegang hebben. Panopta toont daarom geen asymmetriescore zonder vergelijkbare actor-dekking.Eerdere toezeggingen
Nog niet vast te stellenGeen eerdere toezegging met een directe match gevonden in de beschikbare, aan activiteiten gekoppelde records. Zonder aaneengesloten dekkingsledger volgt geen nulconclusie.
Dit is een onderwerpmatch in de officiële toezeggingenregistratie. Alleen een expliciete dossier- of motieverwijzing maakt een toezegging direct aan dit besluit gekoppeld.EU-lobbyregister en Commissie-afspraken
Bronroute nog niet aangeslotenDe EU-transparantieregister- en Commissieafsprakenroute is officieel gedocumenteerd, maar nog niet historisch en op organisatieniveau aangesloten op Panopta.
Zonder geaccepteerde organisatie-alias en aantoonbare periode-dekking publiceert Panopta geen treffer of nulconclusie uit deze bronnen.Partijfinanciering
Bronroute nog niet aangeslotenDe officiële Wfpp-route voor partijfinanciering is gedocumenteerd, maar de verschillende meldingsdrempels en verslagperioden zijn nog niet als afzonderlijke reeksen aangesloten.
Een openbaar gemaakte gift is partijfinanciering en geen bewijs van contact, tegenprestatie of invloed. Panopta koppelt pas na exacte partij- of neveninstellingsresolutie.Publiek geld en opdrachten
Bronroute nog niet aangeslotenDe officiële routes voor aanbestedingen en subsidies zijn nog niet uniform aan organisaties en dit besluit gekoppeld.
Een gift, subsidie of opdracht is economische context en geen bewijs van lobbycontact, tegenprestatie of invloed. Panopta toont pas resultaten na een controleerbare organisatiejoin.Officiële identiteit
Kamerstuk 29 665, nr. 611
- Officiële titel
- Motie van het lid El Abassi over bij nieuw luchtvaartbeleid de effecten op de betaalbaarheid voor huishoudens expliciet inzichtelijk maken
- Indieners
- Ingediend
- 30 juni 2026
- Besloten
- 2 juli 2026
- Type en stadium
- Motie · Verworpen
Onderdeel van een motieserie. Dit voorstel vroeg om bij nieuw luchtvaartbeleid de effecten op de betaalbaarheid voor huishoudens expliciet inzichtelijk maken; de nabijgelegen motie legt een andere vraag binnen hetzelfde dossier voor.
Volledige stemregistratie
Wie stemde voor en wie tegen?
42 voor · 108 tegen. Wanneer een fractie verdeeld stemde, toont Panopta de fractie aan beide kanten en benoemt het de gekoppelde individuele stemmen. Bekijk de actuele zetelverdeling of vergelijk het parlementaire spoor van partijen.
- PVV19 zetels
- FVD7 zetels
- Groep Markuszower7 zetels
- BBB3 zetels
- DENK3 zetels
- SP3 zetels
- D6626 zetels
- VVD22 zetels
- PRO20 zetels
- CDA18 zetels
- JA219 zetels
- ChristenUnie3 zetels
- PvdD3 zetels
- SGP3 zetels
- 50PLUS2 zetels
- Keijzer1 zetel
- Volt1 zetel
De motie werd verworpen met 42 stemmen voor en 108 tegen, bij 150 geregistreerde zetels en 76 nodig voor een meerderheid. De Kamer gaf het kabinet daarmee geen afzonderlijke opdracht om bij ieder nieuw luchtvaartbeleid een betaalbaarheidstoets voor huishoudens te publiceren.
Zien en horen
De stemming in 20 seconden
Het geregistreerde stemmoment bij deze motie, met de tekstuele uitslag ernaast.
- Uitslag
- Verworpen
- Datum
- 2 juli 2026
- Duur
- 13 seconden
Tekstbeschrijving
AankondigingDe voorzitter kondigt de motie-El Abassi over bij nieuw luchtvaartbeleid de effecten op de betaalbaarheid voor huishoudens expliciet inzichtelijk maken (29665, nr. 611) aan.
UitslagDe geregistreerde uitslag is verworpen.
Beeld: Tweede Kamer der Staten-Generaal (bewerkt)
Controlelaag
Bronnen en onderbouwing
Bekijk per bron wat erin staat, waarom Panopta haar gebruikt en waar de onderbouwing ophoudt.
- 1Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Motie van het lid El Abassi over bij nieuw luchtvaartbeleid de effecten op de betaalbaarheid voor huishoudens expliciet inzichtelijk maken
Tweede Kamer Open Data 30 juni 2026
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De officiële motiebron legt het ingediende verzoek, de indieners en de formele reikwijdte vast.
Waarom relevant voor dit besluit
Panopta gebruikt deze bron voor de vraag wat de Kamer precies is voorgelegd.
Hiervoor gebruikt
- Ismail el Abassi diende het verzoek op 30 juni 2026 in.
- Ismail el Abassi vroeg om betaalbaarheid voor huishoudens expliciet mee te nemen in nieuw luchtvaartbeleid.
- Het verzoek richt zich aan de regering en betreft de voorbereiding van nieuw luchtvaartbeleid.
Wat deze bron niet bewijst
De motietekst bewijst niet dat het verzoek is uitgevoerd of welk praktisch effect later ontstaat.
- 2Open bron bij Tweede Kamer Open Data
Stemmingsregistratie: verworpen
Tweede Kamer Open Data 2 juli 2026
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De officiële stemmingsregistratie legt de uitslag en de geregistreerde stemrichting vast.
Waarom relevant voor dit besluit
Panopta gebruikt deze bron voor de formele uitkomst en de volledige stemverdeling.
Hiervoor gebruikt
- 2 juli 2026
- De Kamer verwierp de motie op 2 juli 2026 met 42 stemmen voor en 108 tegen.
- De Kamer verwierp het verzoek met 42 stemmen voor en 108 tegen.
Wat deze bron niet bewijst
De registratie verklaart niet waarom een fractie zo stemde en bewijst geen uitvoering van het verzoek.
- 3Open bron bij Officiële bekendmakingen
Motie-El Abassi over de effecten van luchtvaartbeleid op de betaalbaarheid voor huishoudens
Officiële bekendmakingen 30 juni 2026 official_motion_text
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De integrale motietekst vraagt de regering om bij nieuw luchtvaartbeleid expliciet inzicht te geven in de effecten op betaalbaarheid voor huishoudens.
Waarom relevant voor dit besluit
Levert het volledige dictum en maakt zichtbaar dat doelgroep, beleidsgrens en rekenmethode niet zijn uitgewerkt.
Hiervoor gebruikt
- De motie vraagt om bij nieuw luchtvaartbeleid de effecten op de betaalbaarheid voor huishoudens expliciet inzichtelijk te maken.
- Zij definieert niet welke beleidsmaatregelen, huishoudgroepen, kosten, inkomensgrens of referentieperiode in zo'n toets moeten komen.
- Maak bij nieuw luchtvaartbeleid expliciet inzichtelijk wat de effecten zijn op de betaalbaarheid voor huishoudens.
- De motie definieert geen betaalbaarheidsmaat, huishoudgroepen, beleidsmaatregelen, prijsgrens, inkomensgrens, rekenmethode of rapportagetermijn.
- Niet vastgelegd is wanneer een vliegreis voor een huishouden betaalbaar heet en of de toets naar inkomen, huishoudtype, reisdoel of bestemming moet uitsplitsen.
- De motie bakent nieuw luchtvaartbeleid niet af; daardoor is onduidelijk of alleen prijsmaatregelen of ook capaciteit, geluid, bereikbaarheid en verduurzaming zouden meetellen.
- Ismail el Abassi vroeg om betaalbaarheid voor huishoudens expliciet mee te nemen in nieuw luchtvaartbeleid.
- Het dictum vraagt om de gevolgen voor betaalbaarheid bij nieuw luchtvaartbeleid expliciet inzichtelijk te maken.
- De gevraagde handeling is het zichtbaar maken van effecten voordat of wanneer nieuw luchtvaartbeleid wordt gemaakt.
- Het verzoek richt zich aan de regering en betreft de voorbereiding van nieuw luchtvaartbeleid.
Wat deze bron niet bewijst
De publicatie bevat een verzoek om inzicht, geen uitgevoerde betaalbaarheidstoets en geen berekend effect op huishoudens.
- 4Open bron bij Belastingdienst
Vliegbelasting
Belastingdienst geraadpleegd 13 augustus 2026 official_tax_rate_and_scope
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De Belastingdienst beschrijft het tarief, de belastingplicht en uitzonderingen voor de Nederlandse vliegbelasting in 2026.
Waarom relevant voor dit besluit
Geeft één actuele en afgebakende prijscomponent die relevant is voor de betaalbaarheidsvraag, zonder die gelijk te stellen aan de ticketprijs.
Hiervoor gebruikt
- In 2026 bedraagt de vliegbelasting € 30,25 per vertrekkende passagier per vlucht; transferpassagiers zijn uitgezonderd.
- De luchthaven brengt de belasting in rekening bij de luchtvaartmaatschappij, maar de bron schrijft niet voor hoeveel daarvan in elke ticketprijs terechtkomt.
- vliegbelasting per vertrekkende passagier per vlucht; geen volledige ticketprijs
- De belasting geldt voor vertrekkende passagiers van twee jaar en ouder, met uitzondering van transferpassagiers; de uiteindelijke ticketprijs kan daarnaast uit veel andere componenten bestaan.
- Voor 2026 is de vliegbelasting € 30,25 per vertrekkende passagier per vlucht, met een uitzondering voor transferpassagiers.
Wat deze bron niet bewijst
Het wettelijke tarief is geen volledige ticketprijs en toont niet welk deel luchtvaartmaatschappijen aan verschillende reizigers doorberekenen.
- 5Open bron bij Eerste Kamer der Staten-Generaal
Wet differentiatie vliegbelasting
Eerste Kamer der Staten-Generaal geraadpleegd 13 augustus 2026 official_legislation_and_timeline
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
De wetgevingspagina beschrijft de aanvaarde differentiatie van vliegbelasting naar drie afstandsklassen en de geplande inwerkingtreding op 1 januari 2027.
Waarom relevant voor dit besluit
Geeft een concrete toekomstige beleidswijziging en controlepunten naast de verworpen algemene betaalbaarheidsmotie.
Hiervoor gebruikt
- Vanaf 1 januari 2027 wordt de vliegbelasting gedifferentieerd naar drie afstandsklassen op basis van de eindbestemming.
- Dat belastingstelsel is afzonderlijk wettelijk vastgesteld en is niet ontstaan door de verworpen motie.
- wettelijk tariefstelsel voor vliegbelasting naar eindbestemming
- De drie klassen tonen hoe één belasting wordt vormgegeven, maar vormen geen algemene betaalbaarheidstoets voor al het nieuwe luchtvaartbeleid.
- De Eerste Kamer aanvaardde de wet die de vliegbelasting vanaf 2027 naar afstand differentieert.
- De commissie Financiën heeft een bespreking gepland over de tariefindeling en de Europese consultatie rond de gedifferentieerde vliegbelasting.
- De wet laat de vliegbelasting naar drie afstandsklassen op basis van de eindbestemming overgaan.
- De vliegbelasting is een concrete prijsmaatregel binnen het huidige beleidslandschap en valt onder fiscale wetgeving.
Wat deze bron niet bewijst
De wetgevingspagina beschrijft één belastingmaatregel en geen integrale toets voor huishoudelijke betaalbaarheid van al het luchtvaartbeleid.
- 6Open bron bij Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid
Mobiliteitspanel Nederland 2025: actuele inzichten en meerjarige trends
Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid 11 mei 2026 official_mobility_panel
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
KiM rapporteert voor 2025 hoe het aandeel mensen dat minstens één keer vloog verschilt tussen huishoudinkomensgroepen.
Waarom relevant voor dit besluit
Geeft relevante verdelingscontext voor de huishoudvraag zonder vliegdeelname als betaalbaarheid of beleidseffect te presenteren.
Hiervoor gebruikt
- aandeel dat minstens één keer vloog bij een huishoudinkomen tot en met modaal / meer dan twee keer modaal
- Deze inkomensgroep vloog in het KiM-panel minder vaak dan huishoudens boven twee keer modaal, maar dat verschil bewijst niet dat beleid of prijzen de oorzaak zijn.
Wat deze bron niet bewijst
Het panel meet vliegdeelname van personen van 12 jaar en ouder, niet de betaalbaarheid van tickets of het effect van nieuw luchtvaartbeleid.
- 7Open bron bij CE Delft, in opdracht van de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en Financiën
Effecten van een afstandsafhankelijke vliegbelasting
CE Delft, in opdracht van de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en Financiën mei 2025 independent_policy_analysis
Bekijk Panopta's onderbouwing
Samenvatting van de bron
Het variantenonderzoek modelleert effecten van afstandsafhankelijke tarieven op ticketprijzen, passagiers, vluchten, luchthavens, economie en milieu.
Waarom relevant voor dit besluit
Laat zien welke prijseffectanalyse al bestaat en waar een uitsplitsing naar huishoudinkomen nog ontbreekt.
Hiervoor gebruikt
- Het onderzoek naar varianten van een afstandsafhankelijke vliegbelasting modelleert onder meer ticketprijzen, passagiers en vluchten.
- De gerapporteerde resultaten zijn niet uitgesplitst naar huishoudinkomen en leveren daarom niet de brede betaalbaarheidstoets waarom de motie vroeg.
- Het bestaande variantenonderzoek naar de afstandsafhankelijke vliegbelasting rapporteert geen effecten per huishoudinkomen; daarvoor blijft een afzonderlijke verdelingsanalyse nodig.
Wat deze bron niet bewijst
De doorgerekende varianten zijn geen analyse van ieder nieuw luchtvaartbeleid en meten geen betaalbaarheidsgrens per huishouden.
